🔴 جنگ ایران و آمریکا؛ بازگشت جنگ های امپریالیستیدر مطلب قبل تر گفتیم که دلیل تخاصم جمهوری اسلامی با…
انتشار: 2026/07/02 15:37 UTCدریافت: 2026/08/01 00:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:00 UTC
🔴 جنگ ایران و آمریکا؛ بازگشت جنگ های امپریالیستیدر مطلب قبل تر گفتیم که دلیل تخاصم جمهوری اسلامی با غرب و بویژه آمریکا و اسرائیل ماهیت خرده بورژوایی این نظام است که در بعد خارجی هم مثل بعد داخلی اش با سرمایه بزرگ و سرمایه داری جهانی به طور کل در تخاصم دائمی است. رهبر پیشین جمهوری اسلامی، علی خامنه ای، همواره نبرد با دنیای غرب را نبردی تمدنی و ریشه ای عنوان می کرد، هرچند بنا به نظرگاه ایده آلیستی اش ریشه اقتصاد سیاسی آن را نادیده می گرفت.تقابل دولت های خرده بورژوایی با سرمایه داری جهانی هم غالبا در نهایت به جنگ ختم شده، که مهمترین نمونه آن، جنگ دولت های خرده بورژایی نازی آلمان و فاشیست ایتالیا با جهان سرمایه داری (و البته کمونیسم) بوده است. 🔺تضاد نظام های خرده بورژوایی با جهان سرمایه داری به این معنا نیست که سرمایه داری نسبت به دولت های خرده بورژوایی موضعی صلح آمیز دارد، درواقع چنانکه در جنگ اخیر دیدیم این آمریکا بود که به ایران حمله کرد. واقعیت این است که نظام سرمایه داری به دلیل ماهیت جهانی خود نظام های متفاوت و متخاصم را در دنیا نمی پذیرد. به خصوص اگر این دولت ها دارای منابع خام باشند یا بازار مصرف بالقوه ای برای محصولات کشورهای سرمایه داری داشته باشند. سرمایه داری جهانی نیازمند منابع خام و بازار مصرف در سرتاسر جهان است و موانع دستیابی به این ها را به هر ترتیب ولو از راه جنگ و حمله نظامی از بین می برد.🔺درست است که جنگ آمریکا با ایران به بهانه حمایت از اسرائیل و دفع خطر بمب هسته ای، صورت گرفت اما توجه به رویکرد استراتژیک دولت ترامپ برای احیای نظم تک قطبی جهان، جنگ با ایران را جزویی از این رویکرد عمومی قرار می دهد. مواضع توسعه طلبانه ترامپ برای تسلط بر کانال استراتژیک پاناما، تملک نفت ونزوئلا، تصاحب گرینلند و اشاراتی که تمایل شدید ترامپ برای تصاحب نفت ایران (بخصوص جزیره خارک) را نمایان می کرد، همه نشان از این دارد که امپریالیسم آمریکا مجددا به صحنه جهان بازگشته است. 🔺امپریالیسم را سرمایه داری سیاسی یا مرحله خاصی از سرمایه داری می دانند که دولت ها برای حفظ منافع اقتصادی شرکت ها و موسسات اقتصادی وارد صحنه نزاع بین المللی می شوند. در این مرحله سرمایه داری انحصاری جایگزین رقابت شده، بانک ها و نهادهای مالی مالکیت یا کنترل شرکت ها و صنایع را در اختیار گرفته و شرکت ها به جای صدور کالا به کشورها به صدور سرمایه پرداخته و شرکت های چند ملیتی که در اقصی نقاط جهان حضور دارند، عرصه را برای شرکت ها و موسسات اقتصادی درون کشورها تنگ می کند. در این رقابت جهانی شرکت ها، سرمایه داری ملی و محلی نیازمند حمایت دولت هاست تا از منابع خام و بازار مصرف آنها حفاظت کند یا منابع خام و بازار مصرف جدید فراهم کند. شعار «اول آمریکای»، وضع تعرفه های گمرکی شدید، مخالفت با گلوبالیسم و توسعه طلبی دولت ترامپ، همه در راستای حمایت از سرمایه داری ملی و هژمون سازی آن در سرمایه داری جهانی است. 🔺جنگ اخیر آمریکا با ایران را باید از نوع جنگ های امپریالیستی و یادآور جنگ های اوایل قرن بیستم دانست. لنین انگیزه جنگ جهانی اول را رقابت دولت های سرمایه داری برای بازتوزیع مجدد مستعمرات یعنی بدست آوردن منابع خام بیشتر و بازار مصرف وسیع تر می دانست. اقتصاد جهانی در دهه های اول قرن بیست و یکم ایجاب می کند که آمریکا برای موفقیت در رقابت سهمگین با چین و اقتصادهای نوظهور مثل برزیل و هند، به دنبال منابع خام بیشتر و ارزان تر و بازار مصرف تازه باشد. نفت ونزوئلا مزیت تازه ای به اقتصاد آمریکا در برابر چین بخشید و اگر نفت ایران هم در نتیجه جنگ اخیر به کنترل آمریکا در می آمد، که آرزوی اعلام شده ترامپ بود، امپریالیسم آمریکا پیروزی بزرگی بدست می آورد. بنابراین مسایل جنگ اخیر را هم باید از بعد داخلی یعنی ماهت دولت خرده بورژایی تحلیل کرد و هم از زاویه مسائلی بین المللی؛ یعنی بازگشت مجدد رقابت های امپریالیستی در جهان سرمایه داری.
