🖤۲۰ تیرماه ۱۳۲۵ سالمرگ استاد حبیب سماعی 🎼🇮🇷موسیقی_ایرانی#استاد_حبیب_سماعی"حبیب سماعی"استاد و تكنوا…
انتشار: 2026/07/11 01:42 UTC
🖤۲۰ تیرماه ۱۳۲۵ سالمرگ استاد حبیب سماعی 🎼🇮🇷موسیقی_ایرانی#استاد_حبیب_سماعی"حبیب سماعی"استاد و تكنواز ساز سنتور، نگهدارنده حيات این ساز در موسيقی ايرانی بوده،که حضورش در موسیقی ایران از دو دیدگاه قابل بررسی است.از یک جهت،دید تاریخی و بررسی نقش مهم این نوازنده بزرگ سنتور در حیات و دوام و بقای این سازو دیگر از نگاه و جایگاهی که به لحاظ هنری برای این استاد مسلم میتوان دانست. "حبیب سماعی" از یک پیشینه تاریخی بسیار پخته ای،برخوردار است و در تداوم مکتب سنتور نوازی قاجار قرار می گیرد. در واقع سنتور نوازی قاجار از لحاظ شجره نامه به دو قسمت تقسیم می شود و بخش اصلی آن مکتبی است که از"محمد حسن خان" شروع شده و بعد در پی او"محمد صادق خان سرور الملک"و سپس"سماع حضور"و بعد فرزندش"حبیب سماعی" قرار می گیرد و این اهمیت تاریخی را برای این شخص ایجاد می کند."حبیب سماعی"در آغاز،با ساز پدر ضرب میگرفت و به این شیوه با یکی از مهمترین ارکان موسیقی یعنی "وزن" آشنا شد. در شش سالگی پدر کم کم"حبیب" را با ساز سنتور آشنا تر میسازد و او را تحت تعلیم قرار میدهد. میگویند در ده سالگی ساز "حبیب" کاملاً شنیدنی بوده و استادان زمان او را تحسین میکردهاند. او در دوازده سالگی با استادان معروف موسیقی زمان خود مثل "آقا حسین قلی" و"نایب اسدالله" در یک مجلس ساز مینواخت و اهل هنر موسیقی میدانند که این، نیازمند مقام بسیار بالایی در هنر آن زمان بودهاست. از آن جایی که پدر"حبیب سماعی" یکی از موسیقی دانان زبده و استاد دوره ی قاجار بوده،"حبیب" این شانس را داشته که از اوان کودکی تحت تعلیم جدی پدر باشد و در پی آن،به جز تعلیمات پدر از دیگر استادان و هم عصران خود هم بهره می گیرد. علاوه بر همه اینها، می بایست به نبوغ خودش هم اشاره کرد.همین توصیف مختصر از محیط اطراف "حبیب" و آموزشهای دوران کودکی اش و نیز حضور او در میان هنرمندان بزرگ میتواند نشانگر زمینهای کاملاً مساعد، برای رشد و بروز استعدادهای "حبیب" باشد و او را بی تردید در تداوم سنت سنتورنوازی ایران قرار دهد."حبیب سماعی" البته در زمانی قرار داشت که موسیقی تلفیقی و مساله مکتوب کردن موسیقی در ایران در حال شکل گیری بود. او به مدرسه موسیقی "سالار معزز" رفته و در آنجا با نت نویسی نیز آشنا شده بود، اما هرگز از آموختههایش برای ثبت موسیقی و معلومات خود استفادهای نمیکرد. وی دلیلی برای اینکار نیز داشت، که در ادامه به این موضوع نیز خواهیم پرداخت.شرایط زمان"حبیب سماعی" بسیار ویژه بود. او تنها شاگرد یکی از آخرین استادان ساز سنتور بوده و در واقع در زمان حیات وی هیچ نوازنده سنتور دیگری دیده نمیشد. ساز سنتور در معرض انقراض بود به طوری که بعدها وقتی ساز "حبیب" از رادیوتهران پخش میشد، عدهای به شوق نوازندگی این ساز اقدام به ساخت ناشیانه سنتور کرده، که در حد یک کار درودگری ساده بتوانند سازی برای خود دست و پا کنند.هیچکس سنتوری نمیساخت و نمینواخت،"حبیب" با معلومات شخصی و سازی که به ارث برده بود،یکه و تنها،قلندرانه شیوهای از سنتورنوازی را روایت کرده که حاصل تداوم یک سنت بسیار قدیمی در نوازندگی این ساز بوده است...جواد_ظل_طاعت


