من صدای ذهن خود را میشنوم✍️ محسن طزریشاید رایجترین و در عین حال پنهانترین نوع خشونت در جامعه ایر…
انتشار: 2026/07/18 08:40 UTC
من صدای ذهن خود را میشنوم✍️ محسن طزریشاید رایجترین و در عین حال پنهانترین نوع خشونت در جامعه ایران، خشونت در ساحت «گفت و گو» (دیالوگ) است.این نوع خشونت شاید به صورت عینی و عملی قابل اثبات نباشد، اما در ساحت زبان در زندگی روزمره نمود پیدا میکند. در یک گفتوگوی ساده بعضاً ما احساس میکنیم فرد مقابل حرف ما را اصلاً نمیشنود و یا وسط صحبت حرف ما را قطع میکند یا ممکن است کنایهآمیز صحبت کرده و حتی با خنده و سکوت و یک سری بازیهای روانی ما را سرکوب کند و از این طریق علاوه بر اینکه خشونت کلامی را در گفتوگو میریزد، مسیر گفتوگو را از منطق خالی میکند.اگر خشونت در دیالوگ را از سنت فلسفی غرب بررسی کنم:برای سقراط دیالوگ و گفتوگو در تاریخ فلسفه صرفاً ابزاری برای تبادل اطلاعات نبوده، بلکه به عنوان پادزهری برای خشونت عریان یا در مواردی، فضایی برای شکلگیری نوع پنهانی از خشونت بررسی شده است. دیالوگ (بهویژه روش دیالکتیک او) تنها راه رسیدن به حقیقت و عدالت بود. از نظر افلاطون، در دنیایی که گفتوگو بمیرد، خشونت فیزیکی آغاز میشود.گفتوگو یعنی تسلیم شدن در برابر «نیروی استدلال قویتر» به جای «نیروی فیزیکی برتر».در یک دیالوگ واقعی، کسی که شکست میخورد در واقع برنده است، چون از جهل نجات یافته است. خشونت زمانی رخ میدهد که افراد توانایی یا تمایل به استدلال را از دست میدهند.از منظر هانا آرنت، فیلسوف برجسته سیاسی، گفتوگو به عنوان فضای انسانی ضد خشونت تعریف شده است. خشونت پدیدهای «گنگ و بیزبان» است. جایی که خشونت آغاز میشود، گفتار به پایان میرسد. از نظر او، قدرت واقعی در با هم بودن و گفتوگو شکل میگیرد، درحالیکه خشونت زمانی پدید میآید که قدرت ناشی از گفتوگوی جمعی از بین رفته باشد. خشونت میتواند ویران کند، اما هرگز نمیتواند یک فضای انسانی پایدار ایجاد کند.یورگن هابرماس، فیلسوف معاصر آلمانی، نگاهی بسیار عمیق به خشونت در ساختار خود گفتوگو دارد. او مفهوم «خشونت ساختاری» یا «تحریف ارتباطی» را مطرح میکند.هابرماس میگوید خیلی از گفتوگوهای ما در ظاهر مسالمتآمیز هستند، اما در باطن نوعی خشونت پنهان دارند. چون یکی از طرفین به خاطر ثروت، قدرت سیاسی یا جایگاه اجتماعی، کلام خود را تحمیل میکند. او ایدهآل خود را «وضعیت گفتار آرمانی» (Ideal Speech Situation) مینامد. فضایی که در آن هیچ خشونتی (نه فیزیکی و نه روانی) وجود ندارد و تنها چیزی که فرد را متقاعد میکند، قدرت خود استدلال است، نه جایگاه گوینده.امانوئل لویناس میگوید حضور دیگری و صدای او در گفتوگو، اولین سد در برابر خشونت است. لویناس معتقد است وقتی دیگری با من سخن میگوید چهره او بهطور پنهان فرمان میدهد: «تو نباید دست به قتل بزنی». گفتوگو، پذیرش بیقیدوشرط دیگری است و هرگونه تلاش برای نادیده گرفتن یا ساکت کردن او در جریان گفتوگو، عین خشونت است.در جامعه ما «خشونت گفتوگو» که تا حدی ریشه در تاریخ فرهنگی-سیاسی ما دارد و با سیطره رسانهها در عصر مدرن و ایجاد توهم دانایی بیشتر شده است، به عادت و امری درونی در شخصیت فردی و فرهنگ جمعی ما تبدیل شده است. در واقع هر کدام از ما نمایانگر یک دیکتاتوری خاموش و کوچکی در وجودمان هستیم و به نسبت ابزارهای قدرتی که داریم در بیان عقیده و تفکر خود دچار خشونت میشویم و کوچکترین عقیده مغایر و یا مخالف با عقیده خود را حذف و سرکوب میکنیم. چه بسا اگر در مقام یکی از اربابان قدرت باشیم، میزان خشونت و تکصدایی بیشتری نسبت به این اربابان تولید کنیم.خشونت گفتوگو در جامعه ما چنان شایع و گسترده است که ما آن را چه در سطح بسیار نزدیک مانند افراد خانواده ، اقوام و دوستان و چه در سطح عمومی جامعه مانند محافل روشنفکری و ادبی و فرهنگی (که به مراتب بیشتر و فاجعه بارتر است) میبینیم. در جامعه ما گفتوگوها به یک سری تکرشتهگویی و مونولوگ ختم میشود. افراد جامعه صدای ذهن خود را میشنوند و هیچ گوشی برای شنیدن صدای دیگری ندارند. به معنی واقعی امکان ارتباط و برقرای دیالوگ به ندرت پیش میآید. هر کس به دنبال تأیید و تأکید حرف خویش و نفی حداکثری دیگری است.گ؛ که این امر خود مولد نوعی ارزشگذاری جدید است. در واقع، افراد به جای تحلیل نظرات فرد در بستر منطق و استدلال، ملاک ارزشگذاری خود را جنسیت، آراستگی و زیبایی، سطح طبقاتی و اقتصادی فرد و میزان حمایت افراد حاضر در جمع قرار می دهند.این امر خود مقدمهای برای از بین رفتن هرگونه دموکراسی و آزادی در ساحت عمومی می شود. آنچه که اندیشمندان اشاره کردهاند یکی از دلایل اصلی ایجاد دموکراسی در غرب به دلیل سنت و توان ایجاد «دیالوگ» چه فردی و چه اجتماعی در جامعه یونان باستان بوده است که در سنت تاریخی ایرانیان این امر کمرنگ است.@otaqejangmediaبرای ارسال نوشتههای خود با @ravieiran در ارتباط باشید
پستهای تلگرام — بیژن عبدالکریمی
📚 نقد فرهنگی (از متن ادبی تا گفتمان) | نویسنده: سمیر الخلیل | مترجم: محمد فاطمیزاده | چاپ اول | نشر نقد فرهنگ | 1405 | ♦️خرید آنلاین از فروشگاه اینترنتی انتشارات نقد فرهنگ 🛵 ارسال از طریق پست ▪▪▪نقد فرهنگی یک روش نیست بلکه یک فعالیت شناختی است که به بررسی دستاوردهای مختلف فکری، معرفتی و گفتمانهایی میپردازد که حامل نظامهای تاریخی، تداولی یا اجتماعی هستند، حتی گفتمانهای نادیده مانند پیامکها و جوکها که از طریق زبان یا گفتمانهای بصری/ شنیداری (گفتمانهای تصویری) بیان میشوند. در اینجا هیچچیز حاشیهای نیست، آنچه مهم است بیان از طریق آنچه ذکر شد دربارۀ نظامهای فرهنگی با تلاشهای پنهانی است که به غیرظاهر اشاره دارد، با اینکه در حضور گفتمان کلیدهای مخفی وجود دارد که افقهای نظامی فراتر از آن را میگشاید. این گفتمان با یک کهکشان از دلالتهای متحرک در طول زمان سروکار دارد و دارای معانی دیگری است که هیچ ارتباطی با نشانههای تولیدشده توسط متون ادبی و تداعیهای معانی و زیباییشناسی زبان آنها ندارد.▪▪▪🛒برای خرید کتاب روی این لینک کلیک کنید🛒🟠به اینستاگرام نقد فرهنگ بپیوندید🟠@naqdefarhangpub.
منتشر شد: 📚 نقد فرهنگی (از متن ادبی تا گفتمان) | نویسنده: سمیر الخلیل | مترجم: محمد فاطمیزاده | چاپ اول | نشر نقد فرهنگ | 1405 | ♦️خرید آنلاین از فروشگاه اینترنتی انتشارات نقد فرهنگ 🛵 ارسال از طریق پست 🛒برای خرید کتاب روی این لینک کلیک کنید🛒🟠به اینستاگرام نقد فرهنگ بپیوندید🟠@naqdefarhangpub.
📚 رواقیان (راهنمای سرگشتگان) | نویسنده: اندرو هالوچاک | مترجم: سینا مشایخی | چاپ اول | نشر نقد فرهنگ | 1405 | ♦️خرید آنلاین از فروشگاه اینترنتی انتشارات نقد فرهنگ 🛵 ارسال از طریق پست▪️▪️▪️توضیح جذابیتِ اخلاق رواقی دشوار است. دیدگاههای اخلاقیِ ارسطو بهخاطرِ واقعگراییِ اخلاقیِ سرراست و مبتنی بر عقل سلیم بهسادگی افراد را جذب میکند. اخلاقِ او سختگیرانه اما مستدل است و در این استدلالپذیری، عقل سلیم همپیمانی ارزشمند مییابد. اما رواقیگری دقیقاً به این دلیل جذاب است که چندان مستدل به نظر نمیرسد. این مکتب، بسیار سختگیرانه است، و همین امر که اغلب بهعنوان نقص جدی در یک نظام اخلاقی تلقی میشود، باعث کنجکاوی بسیاری برای کشف آن شده است. رواقیگری در نگاه نخست از پارادوکسهای شگفتآور و غیرقابلپذیرشی رنج میبرد و این پاردوکسها بهنوبۀ خود مسائل و مشکلاتی را به همراه میآورند، اما آیا با وجود چنین مشکلاتی، شخص میتواند به رواقیگری متعارف که در دورهٔ باستانیِ آن وجود داشت، بهعنوان اخلاقی معقول برای امروز تمایل پیدا کند؟ او میتواند با رجوع به فیلسوفان مختلفِ رواقی در طولِ قرنها اخلاقی سازگار استخراج کند؟ نویسنده بر این باور است که چنین امکانی وجود دارد و در این کتاب نشان خواهد داد که آنچه در ابتدا غیرمعقول به نظر میرسد، در حقیقت کاملاً منطقی است.▪️▪️▪️🛒برای خرید کتاب روی این لینک کلیک کنید🛒🟠به اینستاگرام نقد فرهنگ بپیوندید🟠@naqdefarhangpub.
منتشر شد: 📚 رواقیان (راهنمای سرگشتگان) | نویسنده: اندرو هالوچاک | مترجم: سینا مشایخی | چاپ اول | نشر نقد فرهنگ | 1405 | ♦️خرید آنلاین از فروشگاه اینترنتی انتشارات نقد فرهنگ 🛵 ارسال از طریق پست 🛒برای خرید کتاب روی این لینک کلیک کنید🛒🟠به اینستاگرام نقد فرهنگ بپیوندید🟠@naqdefarhangpub.
📚 معماران طلایی، کیمیاگران، صلیبرزیها و نخستین بنّازادها | نویسنده: تبیاس کرتن | مترجم: آرش بختیار | چاپ اول | نشر نقد فرهنگ | 1405 |♦️خرید آنلاین از فروشگاه اینترنتی انتشارات نقد فرهنگ 🛵 ارسال از طریق پست ▪️▪️▪️در این اثر، خواننده به کشف معنای ژرفِ حکمت مغان و راز چیستیِ وجود انسانی دعوت میشود؛ معنایی که در اسناد تاریخی و در زندگی الهامبخشِ «معماران طلایی» تجلی یافته است.در گسترهای خیرهکننده از پژوهشهای دقیق، تُبیاس کرتِن بی آنکه به اسطورهپردازی یا شبهتاریخ متوسل شود، تازهترین یافتهها دربارهی شکلگیری کیمیاگری گنُسی، ریشههای واقعی بنّازادی (Freemasonry) مربوط به پیش از دوران مَهفِل اعظم (Grand Lodge) و نیز برادری رازآمیز صلیبِرُز (Rosicrucianism) را آشکار میکند. کتاب با دنبالکردن جریان معنوی و فلسفی هرمسی در طول ۱۶۰۰ سال تاریخ باطنی، خواننده را با مردان بزرگِ عرفان و حکمت آشنا میسازد؛ قهرمانان و استادانی معنوی چون هرمس، پاراسلسوس، کاسپار شُئِنکفلت، یُهان وَلنتین آندره و الیاس اَشمُل. برگردان و پردهبرداریهای شارح و مترجم اثر، آرش بختیار نیز مفاهیم ثقیل کتاب را از یک ترجمهی بیروح بیرون آورده و ضمن ایجاد ارتباطی اصیل با قلب حکمت پارسی، از طریق رگهای حکمت اشراق به آن جان تازهای بخشیده و رهیافت تازهای به یکی از معضلهای ایران معاصر، یعنی توطئهاندیشی فراهم آورده است.این کتاب بیشک انتخابی ضروری برای هر جویندهی حقیقت و معنویت و نیز پژوهندگانِ غرب است.▪️▪️▪️🛒برای خرید کتاب روی این لینک کلیک کنید🛒🟠به اینستاگرام نقد فرهنگ بپیوندید🟠@naqdefarhangpub.
منتشر شد: 📚 معماران طلایی، کیمیاگران، صلیبرزیها و نخستین بنّازادها | نویسنده: تبیاس کرتن | مترجم: آرش بختیار | چاپ اول | نشر نقد فرهنگ | 1405 | ♦️خرید آنلاین از فروشگاه اینترنتی انتشارات نقد فرهنگ 🛵 ارسال از طریق پست 🛒برای خرید کتاب روی این لینک کلیک کنید🛒🟠به اینستاگرام نقد فرهنگ بپیوندید🟠@naqdefarhangpub.
