#فکتاختصاصی ـ چرا فروپاشی رژیم نه سالها بلکهبه سرعت رخ میدهد؟ رد مغالطه عراقیزهسازیکسانی که مدعی…
انتشار: 2026/08/14 10:48 UTCدریافت: 2026/08/14 13:26 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 13:26 UTC
#فکتاختصاصی ـ چرا فروپاشی رژیم نه سالها بلکهبه سرعت رخ میدهد؟ رد مغالطه عراقیزهسازیکسانی که مدعیاند (تحریم و انزوای اقتصادی مانندعراق سالها طول میکشد و مردم زودتر از حکومتاز پا میافتند) الگوی ذهنی خود را بر اساس عراقدهه ۱۹۹۰ ساختهاند.اما این شبیهسازی از ریشه باطل استایران ۲۰۲۶ کوچکترین شباهتی به عراق ۱۹۹۰ ندارداین ۳ دلیل بنیادی افشا میکند که چرا روند فروپاشی رژیم به مراتب سریعتر از تمام پیشبینیهای سنتی است:۱/ جامعه ایران؛ وجود انقلاب زنده و آلترناتیو مشروععراق دهه ۹۰ جامعهای بدون آگاهی جمعیِ مدرنو مهمتر از همه بدون آلترناتیو ملی بود.مردم عراق در آن دوره منتظر هیچ جایگزینی نبودند؛ تنها در یک ساختار قبیلهای-توتالیتر محصور شده بودند.اما جامعه ایران اکنون در دل یک انقلاب ملی زنده و آگاه قرار دارد. جامعه نه تماشاچی، بلکه بازیگر اصلی است.مهمتر از آن، برخلاف عراق، در ایران یک آلترناتیو مشروع، شناختهشده و منسجم (با محوریت پادشاه رضا پهلوی) وجود دارد که تمام مشروعیت ریزشکرده از رژیم در آن انباشت شده است.این آلترناتیو، انگیزه و افقِ روشنِ عبور را برای جامعه زنده نگهداشته است. از طرفی نبود آلترناتیو روشن در عراق چشم انداز رژیم چنج را کور کرده بود و قدرتهای جهانی در مشارکت در پروژه رژیم چنج دچار تعلل بودند.اما در مورد ایران، امروز قدرتهای جهانی(اسرائیل ، آمریکا، بریتانیا) نه تنها منتظر سقوط رژیم بلکه خودشان را برای آن آماده کردند.۲/ جهان متفاوت و ایدئولوژیِ زنگزده؛ ماشین سرکوب دلار میخواهد، نه شعار!سرکوب در عصر جدید: در جهان امروز و در سیستمهای امروزی، سرکوب مدرن با عقیده و ایدئولوژی کار نمیکند؛ با نقدینگی، جیرهخواری و امتیازات مافیایی میچرخد.بیبولی یعنی پایان فرمانبری: سرکوبگرِ امروزِ جمهوری اسلامی (از سپاه و فراجا تا کادرهای بدنه) برای دلار، سهمیه و تضمین آینده مالی دست به جنایت میزند.وقتی خزانه خالی شد، وقتی ترامپ تنگه را بست و اسکات بسنت شریانهای مالی را خشکاند، دلار متوقف میشود. ماشین سرکوبی که دلار دریافت نکند، حتی یک روز هم با ایدئولوژیِ ورشکسته پای کار نمیماند و شانه خالی میکند.۳/ تفاوت ساختار بعث مرکزی با مافیای رانتی-موازی ملایانساختار عراق: رژیم بعث یک ساختار تکمحوری، کاملاً امنیتی-عشیرهای و خشک بود که حول شخص صدام و کادر وفادار تکریتی اداره میشد و اقتصاد برایش صرفاً ابزار توزیع کوپن بود.اما جمهوری اسلامی یک ساختار مافیایی، هلدینگی و توزیع رانت است. حیات تمام باندهای قدرت (از بیت و سپاه تا نهادهای موازی) به ورودی جریانات مالی وابسته است.در یک ساختار رانتی، به محض اینکه میزان مصرف و هزینهها از ورودی مالی بیشتر شود، موازنه میان باندهای مافیایی برهم میخورد. برادران قاچاقچی و باندهای سایه برای سهمِ باقیمانده به جان هم میافتند.این همان نقطهای است که ساختار نه از بیرون، بلکه از درون دچار جفتگیریِ خونین و فروپاشیِ ملخوار میشود.پایان بندی ـ در عراق، حکومت پول نداشت اما جامعه هم بدیل و اراده انسجامیافته نداشت؛ لذا فروپاشی سالها طول کشید. اما در ایران، بیپولیِ رژیم متقاطع شده است با اراده ملی، وجود آلترناتیو مشروع و ماشین سرکوبی که جیرهاش قطع شده است.وقتی شریان مالی قطع شود، حکومتهای رانتی نه در یک افق چندساله، بلکه در یک چشمبههمزدن و با سرعتی باورنکردنی فرو میریزند.#جاویدشاه Ramin Fallah

