#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشان امروز دیلمستانی از دل تالشستانون و ان علامت جمع در زبان…
انتشار: 2026/07/26 11:49 UTC
#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشان امروز دیلمستانی از دل تالشستانون و ان علامت جمع در زبان تالشی می باشد ،همانگونه که در زبان فارسی و برخی از زبان های دیگر ایرانی ان علامت جمع است.و آن بیانگر داشته ها محلات و مناطقی است که تابعه آن می باشد مانند :شیروان ،شیران،پلنگون،پلنگان ،اسیرون،اسیران غریبون،غریبان ،فارسان، فارسان ،تالشون ،تالشاندهلرون،دهلران ،چنارون،چناران .پس دیلم یعنی یک آبادی که تراکم جمعیت و داشته های آن بیش از اندازه می باشد . چهارم: درزبان وادبیات تالش حرف《ز》 بهغیر از شکل حقیقی به دو یا سه حرف دیگر نیز تبدیل وتلفظ می گردد.شکل اول؛《 ز》 به صورت حقیقی مانند بزون، بذان. ورزا یا برزا، گاو نر کوهان دار. آزون، شناس؛ از، من.شکل دوم؛《 ز》مانند: ژن، زن؛ بژن، بزن؛ بژی ، بزی ، زیست کن؛ ژنگ، زنگ.شکل سوم؛《 ز》 به صورت《ج》 مانند: سوج، سوز؛ روج، روز؛ آج، آز، حرص وطمع؛ آموج، آموز؛ جیر، زیر( مقاله خویشاوندی البرز با زبان تالشی ر.ع ماهنامه تالش شماره ۹۶) .مرداویج سرسلسله ی آل زیار وسرآمد دیلمیان که مورخان نام حقیقی او را مرد آویز دانسته اند، دال بر همین ادعاست.پنجم: فخرالدین اسعد گرگانی از شاعران بزرگ قرن پنجم وصاحب اثر ارزنده ی ویس ورامین در یکی از سروده های خود از ساکنین بلندی های رشته کوه البرز چنین به زیبایی ونیکی یاد می کند:زمین دیلمان جایی است محکم برو در لشکری از گیل ودیلمبه تاری شب ایشان ناوک انداز زنند از دور مردم را به آوازبیندازند زوبین را گه تا ب چو اندارد کمان ورتیر پرتابسپردارند پهناور گه جنگ کجا بودند شاه هفت کشور نه آن کشوربه پیروزی گشادند نه تاج خود بر آو کشور نهادندهنوز آن مرز دوشیزه بماندست بر او یک شاه کام دل نراندستدرمصرع چهارم ازشعر مذکور منظورشاعراز《 زنند از دور مردم را به آواز》عملی است دیرپا که به هنگام تنهایی یا خبر رسانی ویا باخبر شدن از حال یکدیگر در بینمردمان وساکنان تالش زبان مناطق کوهستانی رشته کوه البرز، مرسوم بوده که به این عمل و روش 《 خله 》 یاهمان《 اویان》 گفته می شودپایان قسمت دهم منبع ماهنامه تالش شماره ۱۰۳،۱۰۴ نويسنده مطلب اقای رسول علیزاده ماکلوانی نویسنده مطلب مجید نعمتی سیاهمزگی#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem
پستهای تلگرام — 🎖چَمَه اسالم
روستای متش اسالم یکی از ییلاق های زیبای اسالم است. #کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem
دَستون ( آواز ) زیبای تالشی 🎼#هوشنگ_حاج_بداغی 🎤 مستند ایرانگرد - جواد قارایی 🎥پخش از شبکه یک سیما 📺#کلیپ_های_تالشی#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem
🌿دَستون تالشی، فقط یک آواز نیست؛…صدای زندگیه… صدای مادرانی که سالها پیش، لابهلای شالیزارها 🌾و باغهای تالش، 🌿همراه با دستهای خستهشون آواز میخوندن. 🌾🍃گاهی برای بچهای که کنار مادر آرام گرفته بود،💞گاهی برای کودکی که در گهواره خوابش میکردند،و گاهی هم در میان کار و زحمتِ روزانه، برای اینکه خستگیِ دستها با آوازِ دل سبکتر بشه.دَستون، بخشی از فرهنگ شفاهی مردمان تالشه؛💚آوازی که سینهبهسینه از مادران و زنان به نسلهای بعد رسیده، بیآنکه روی کاغذی نوشته شده باشه.هر نغمهاش انگار بخشی از یک زندگی قدیمی رو با خودش حمل میکنه؛بوی خاکِ خیس، سبزیِ شالیزار، صدای باران، کودکی، مادر و خانهای که هنوز گرمای آواز در آن زنده است. 🤍شاید امروز خیلی از آن صداها کمتر شنیده شوند،اما دَستون هنوز در حافظهی تالش زنده است؛مثل قصهای که مادر برای فرزندش میخواند و آرامآرام، همراه با لالایی، به نسل بعد میسپارد. 🌿#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem
#تالشه_شعر #شعر_تالشیآخ اِی دْل بَه تْه چیچی آبَه مَزونسْه آبَه أشتْه دیم و أشتْه دَندونأشتْه جان، چا أنگْه یَرَه آبَه، خاسسَه بَرشَه بَه کا ایلَه یالَه جِیحونأم روجون دَه کی هِستِه مَگ خَشخَشاأشتْه سَه، چْه اومًَه، بیلِه أشتْه خونأم را نَه شِه، اَز و تْه ھَمسَفَریمبَپِه ئی آبو چَمَه را ؤ روخونأم سَفَر اَز و تْه دِه ئی نَفَریمبَپِه بْگی چَمَه اِشیَه پَلَه گونبْژَنَمون أشتَن بَه آمو دْیابْدَمون لَپَه أشتَن جَندَک و جونواژَه چَم:مَزون: بی خبرگون: جوش، ترمیملَپَه: موججَندَک: پیکردَشتَدی 25. 05. 1405✍ #حسن_زینلی ( لِدو ) #کانال_چمه_اسالم © @ChamaAsalem
#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشانامروز علل نفوذ زبان ترکی و گیلکی در تالش قسمت پنجم امروزه نیز زبان ترکی آن جا ها عمومیت بیشتری دارد که مرکز و مقر استقرار حکومت بودند .هر چه فاصله ی مردم بومی با مقر حکومت بیشتر و تماس آنها با عوامل حکومتی کمتر بود به همان نسبت تاثیر پذیری آنان از زبان ترکی نیز کمتر و برتری زبان تالشی در آن ها محسوس تر است .دوم عامل اقتصادی اصولا تالش ها کمتر به مشاغل بازرگانی و داد وستد می پرداختند و حتی می توان گفت که هنوز تالش ها بازرگان خوبی آن چنان که از دیگر نقاط ایران می شناسیم نیستند . شاید از دلایل عدم علاقه ی آنان به بازرگانی ،صداقت و وارستگی فطری و باطنی آنان می باشد. اگر به تاریخ تکامل سوداگری یا مرکانتلیسم در اروپا و دیگر مناطق آسیا توجه کنیم و مفهوم علمی و عملی دو اصطلاح اقتصاد سیاسی و سیاست اقتصادی را مورد مداقه قرار دهیم به یک سری قانونمندی های کلی برای تحقق این دو اصطلاح و به کار گیری اصول آن پی می بریم که شرایط اولیه آن در تالش وجود نداشته است . تالش ها عمدتا اقتصادی خود کفا داشته اند و برای تامین نیازهای خود کمتر به تولیدات مناطق مجاور وابسته بودند. غذای اصلی مورد نیاز را خود تامین می کردند و پوشاک خود را نیز تهیه می کردند ومازاد محصول بین جلگه نشینان و کوه نشینان مبادله می شد و به همان نسبت که از مصرف کالاهای دیگر مناطق بی نیاز بودند ، کالای چندانی هم به بازار های مناطق مجاور عرضهنمی کردند .تعجبی ندارد اگر می بینیم که تالش ها حتی زیور آلات ،آیینه و ابزار مورد نیاز خود را تولید می کردند .به نظر می رسد عوامل جغرافیایی ،طبیعی مانند جنگل های انبوه و بیشه زارها، رودخانه های سیلابی ،کوهستان های سخت ،اراضی باتلاقی در ناحیه ی جلگه اي و حتی اقلیم پرباران ،مشکلات ارتباطی و دسترسی زیادی برای آنان ایجاد می کردند تا جایی که ترجیح می دادند به جای جستجو در مناطق مجاور برای کالاهای مورد نیاز به تولید آن بپردازند .اما حرکتی که به دنبال پویایی عصر مرکانتیلیستها و رواج سوداگری آغاز شده بود می کوشید که گسترهای فراگیر داشته باشد .به همین دلیل تالش هم از روند این تحول نمی توانست به دور مانده و به اقتضای شرایط محیطی در انزوای جغرافیایی بسر برد .به دنبال این روند سوداگران و بازرگانان مهاجر با استقرار در آبادی های ساحلی مانند لیسار،کرگانرود،حویق ،آلالان،دیناچال و سایر نقاط که اغلب با پیشوند بازار نامگذاری شده بودند ،ابتدا مرکز تجاری ثابتی بدست آوردند که هم کالای بومی تالشان را خریداری می کردند و هم این که محصولات کارخانه ای عصر صنعتی را به آنان عرضه می داشتند .بیشتر این بازرگانان مستقر در بازارهای ثابت و شرکای دوره گرد آنان را که چرچی یا جارچی نامیده می شدند ،مهاجرین ترک زبان تشکیل می دادند که از باکو یا اردبیل و خلخال به این بازارها آمده بودند .پایان پنجم منبع فصلنامه تحقیقات تالش شماره ۲ زمستان ۱۳۸۰ ص۱۵الی ۲۷ مطلب چاپ شده در ماهنامه سرزمین نوروز بهار تالش سال ۹۴ شماره ۶۷ ص ۲۶ و۲۷ نویسنده مقاله اقای دکتر محمد تقی رهنمایی استاد دانشگاه محقق و پژوهشگر نویسنده مطلب مجید نعمتی سیاهمزگی#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem