#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشانقسمت دومامروز تالش تالش است امروزه بر همگان ثابت شده ادعا…
انتشار: 2026/08/09 12:15 UTCدریافت: 2026/08/11 09:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 09:35 UTC
#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشانقسمت دومامروز تالش تالش است امروزه بر همگان ثابت شده ادعای خوچکو به کلی بی اساس بوده و همین ادعای بی اساس ،بقیه نوشته های او را مخدوش و مورد تردید قرار داده است .اما ادعای مخدوش خوچکو حداقل این دستمایه را دارد که ما باید در اظهار نظرهای علمی خود نهایت احتیاط را بکار ببریم .کسروی در کتاب کارونو(کسروی،۲۸۶) کوشش کرده که از طریق شیوه های زبان شناسی و واژه شناسی ثابت کند که تالش همان شکل دگرسانی شده کادوس است .اما همو در صفحهی ۲۸۷ هنگامیکه به واژه گالوش می رسد ،از گذشته این گروه در گیلان اظهار بی اطلاعی کرده و آنرا رویه دیگر تالشمی داند و سپس در توجیه آن مصداقهای را بیان می کند که خود از صحت آن اطمینان ندارد .آنچه در این میان موضوع را بغرنج می سازد ،اینکه تالشان قومی از اقوام کادوس بوده اند ویا خود آنان .ودیگر اینکه در توجیه کسروی بر اساس نوشته مورخین یونانی و رومی ،قوم گیل و گیلان در پهنه جغرافياي تاریخی منطقه ،به یکباره فراموش می شوند .آیا آنها هم تیره ای از قوم کادوسبوده اند .یا اینکه گلان یا گیل ها خود قومي جدای از کادوس می باشند .بهرحال اگز بپذیریم که اعراب وازه طیلسان را به تالشان اتلاق می کردند ،پس تالش پیش از آنها وجود داشته و قاعدتا باید این تغییر زبانی بر اساس شیوه های زبانشناسی کسروی ،پیش از نفوذ زبان عربی در ایران اتفاق افتاده باشد.،چه در غیر اینصورت اعراب که واژه کادوس و یا گادوش را به قادوشان و قادسیه برگردانده اند ،دیگر چه نیازی به تغییر تالشان به طیلسان بوده است . همین نکته است که تردید در تبدیل کادوسان به تالشان را حتی بر اساس شیوه های زبانشناسی بیشتر می کند .اعراب همزمان تالشان را به طیلسان وکادوسان را به قادوشان برگردانده اند و اگر این درست باشد ،باید پذیرفت که تالشان تالش بوده و کادوسان کادوس .چه اگر تالشان و کادوسان یکی می بوده اند ،پس چرا جداگانه به واژه های نزدیک به تلفظ عربی تبدیل شده اند .و از میان گروهی از کادوسان در محلی بنام قادسیه امروزی یا به نوشته کسروی در دهانه عربستان برای مرزداری و نگاهبانی اسکان داده شده اند. .از تضاد موجود در نوشته های کسروی در مورد واژه تالش حداقل این برداشت روشن می شود که تالشها و کادوس ها نمی توانستند یکی باشند .چه در دوره قبل از اعراب اگر کادوسیان به تالشان تبدیل شده بود ،دیگر چه نیازی به تبدیل هر دو نام به واژه هایی نزدیک به عربی می بود و تنها یکی از این دو یعنی کادوشان یا طیلسان می توانست بیانگر مفهوم قومي و زبانی هر دو واژه باشد .این نکته هشدار دیگریست که در واردشدن به مقوله های اتیمولوژیکی یا واژه شناسی باید احتیاط بیشتری کرد ،با مرور اینگونه نوشته ها باز هم می رویم به سمتی که بپذیریم که تالش همان تالش است و نه چیز دیگر.اما اظهار نظر سوم در توجیه نام تالش توسط شادروان هارون شفیعی در مقاله تالش انجام گرفته است و وی کوشش کرده که با استفاده از تشابه لغوی ،نام تالش را با کلمه تول به معنای گل ولای و پسوند مکان ش مرتبط سازد .بر این ادعا نیز ایرادهای وارد است که نیازمند دقت بیشتری است از جمله اینکه :تالش ها در گذشته کوه نشین بوده اند و نه جلگه نشين ،وجود دلمن های زیادی در مریان ،نمين، هیر،و همچنین دلمن های که توسط ژاک دومرگان در تالش شمالي در روستاهای کراولادی،هویل،جونو لیریک، وری ،میستان ،اسپ هیز،و میستاییل حفاری و مورد کاوش قرار گرفته نشان می دهد که پیشنیان تالش مردمی کوه نشین بوده اند از این رو آباد شدن جلگه ها و نواحي ساحلی به مراتب دیرتر انجام شده است .پایان منبعفصلنامه تحقیقات تالش سال اول شماره اول پاییز ۱۳۸۰نویسنده مطلب اقای دکتر محمد تقی رهنمایی استاد دانشگاه تهران .نویسنده مطلب مجید نعمتی سیاهمزگی#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem