#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشانامروز علل نفوذ زبان ترکی و گیلکی در تالشقسمت چهارم در نفو…
انتشار: 2026/08/15 12:10 UTCدریافت: 2026/08/17 09:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 09:20 UTC
#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشانامروز علل نفوذ زبان ترکی و گیلکی در تالشقسمت چهارم در نفوذ و گسترش زبان های ترکی و گیلکی در شمال و جنوب تالش عوامل متعددی دخالت داشتند که اهم آن ها را مي توان به شرح زیر طبقه بندی کرد :اول عامل سياسي همه می دانیم که پس از پایان جنگ های ایران و روس و تحمیل عهد نامه گلستان و ترکمانچای به ایران ،وحدت جغرافيايي تالش از هم گسیخت و به دنبال آن تالش به واحد های سیاسی و اداری کوچکتری تقسیم شد .پادشاهان قاجار برای درهم شکستن یک پارچگی قومی و زبانی تالش ،حکومت نواحي تالش را به حکام غير تالش واگذار کردند .در قسمت های مختلف کرگانرود ،یعنی نیمه شمالي تالش ايران از آستارا تا اسالم ،تعدادی از خوانین ترک زبان به حکومت گمارده شدند که هریک حکومت قسمتي از این ناحیه را در تیول خود داشتند .این حکام برای ادارهی حوزه ی حکومتی خود به ویژه آن جا که به خوانین ،کدخدایان و مباشرین تالشی اعتمادی نداشتند ناگزیر تعدادی از نزدیکان خویش را به محل حکومت خود برده و در آن جا اسکان دادند .بدین ترتیب این حکام و مباشرین آنها چون زبان تالشی نمی دانستند و تنها به ترکی سخن می گفتند ،زبان حکومتی نیز به تبعیت از آنها ترکی شده و مردم هنگام مراجعه به آن ها ناگزیر از یادگیری زبان ترکی شدند .در همین حال تعدادی از بزرگان و صاحب منصبان تالشی نیز که با امور سیاسی آشنا بودند که به اقتضای شغل و منصبی که داشتند با زبان ترکی که با زبان اصلی قاجارها و حکام محلی آنان بود.آشنایی داشتند لیکن تنها در مواقع معینی به این زبان تکلم می کردند و زبان روزمره آنها عمدتا تالشی بود .برعکس کرگانرود ،در حوزه های اسالم و تالشدولاب حتی خوانین غیر تالشی در میان تالش ها ذوب شده و ناگزیر از پذیرش و یادگیری تالشی شدند .لیکن چون کرگانرود مقر اصلی حکومت بود تأثیرپذیری توده ی مردم از زبان حکومتی بیشتر از سایر نواحي تالش بود .در خطبه سرا و لیسار نیز به عنوان مراکز درجه ی دوم حکومتی و مهاجرت و اسکان تعداد زیادی از اقوام ترک زبان به این نواحی به تدریج زبان ترکی اهمیت بیشتری پیدا کرد .امروزه در این محل بیشتر به ترکی سخن گفته می شود .در نواحی ماسال و شاندرمن چون ارتباط سیاسی بیشتر با مرکز حکومت گیلان یعنی رشت برقرار بود، کمتر در حوزه ی نفوذ زبان ترکی قرار گرفت حتی تا دهه های اخیر نیز زبان گیلکی در این ناحیه گسترش چندانی نداشت .به همین دلیل زبان تالشی توانست موقعیت و منزلت خود را به عنوان زبان اصلی گفت و گو بین مردم حفظ کند . پایان قسمت چهارم منبع فصلنامه تحقیقات تالش شماره ۲زمستان ۱۳۸۰ ص ۱۵ تا ۲۷چاپ شده در ماهنامه سرزمین نوروز بهار تالش سال ۹۴ شماره ۶۷ ص ۲۶و۲۷ نویسنده مقاله اقای دکتر محمد تقی رهنمایی استاد دانشگاه محقق و پژوهشگر نویسنده مطلب مجید نعمتی سیاهمزگی#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem