ورودِ مفهومِ «اِکوساید» به گفتمان های رسمیِ نظامِ حکمرانیِ ایران۱_ پس از اینکه مفهومِ *«اِکوساید»*…

ورودِ مفهومِ «اِکوساید» به گفتمان های رسمیِ نظامِ حکمرانیِ ایران۱_ پس از اینکه مفهومِ *«اِکوساید»* توانست با سرعتی بسیار زیاد و در سطحی بسیار گسترده و جهانی، جایی برای خود در حوزة گفتمان های علمی و دانشگاهی پیدا کند و استادان و پژوهشگران پرشماری نیز به مطالعه و بررسی ابعاد گوناگون آن بپردازند، وقوع تجاوز نظامیِ امریکا و اسرائیل و متحدّان این دو رژیمِ تروریستی به ایران و ایراد آسیب های شدید به محیط زیست ایران و زیست بوم های سازندة آن نیز سبب شد تا مفهومِ جنایت اکوساید برای نخستین بار به گفتمان های نظام حکمرانی کشور نیز راه یابد تا طنینِ این مفهومِ حقوقیِ «سبز» در نظام حکمرانی ایران نیز پیچیده شود و در کانون توجّه نخبگان نظام حکمرانی قرار گیرد.۲_ در حقیقت، با مشاهدة کمیت و کیفیت آسیب های محیط زیستی ناشی از این جنگ و مستندسازی تدریجی آن از سوی سازمان حفاظت محیط زیست، شهرداری تهران و ... به تدریج این پرسش به میان آمد که این حجم از آسیب های محیط زیستی ناشی از این جنگ تجاوزکارانه و تروریستی و وحشیانه را چه باید نامید و ذیل چه عنوانی قرار داد؟ آیا بگوییم *نسل کشی محیط زیستی* است؟ آیا بگوییم *جنایاتِ جنگیِ محیط زیستی* است؟ آیا بگوییم *جنایاتِ علیهِ بشریّتِ محیط زیستی* است؟ آیا بگوییم *تروریسمِ محیطِ زیستی* است؟ آیا بگوییم *تجاوزِ محیطِ زیستی* است؟ یا اینکه اکنون وقت آن است تا یک مفهوم حقوقی مستقل را به کار انداخته و از این مفهومِ حقوقیِ مستقل برای توصیف جنایی این رذالت‌ها و شرارت ها و جنایات محیط زیستی استفاده کنیم؟۳_ خوش‌بختانه، فضای نظام حکمرانی ایران به سمتی رفت که از یک سو در بستر سازمان حفاظت محیط زیست، این مفهوم برای نخستین بار از زبان ریاست محترم این سازمان (خانم دکتر شینا انصاری) شنیده شد و ایشان، هم در قالب یک نوشتة خبری، و هم در زمان ارائة گزارشِ پیامدهای محیط زیستیِ جنگ 40 روزه به رئیس جمهور محترم، به طور صریح از این مفهوم حقوقیِ نوپیدا استفاده کردند. از این فراتر، ایشان جنایات محیط زیستی این رژیم های تروریستی و متجاوز را به عنوان مصداقِ بارزِ *«جنایت اکوساید»* توصیف کردند. و از سوی دیگر، همایش و نمایشگاهی در رابطه با پیامدهای محیط زیستیِ این جنگ به ویژه در شهر تهران (از جمله حمله انبار نفت شهر ری، انبار نفت شهران و....) از سوی شهرداری تهران برگزار شد که در آن همایش و نمایشگاه نیز این جنایات محیط زیستی به عنوان *«فاجعة اِکوساید»* توصیف و به تصویر کشیده شدند.۴- بدین ترتیب، مفهومِ اِکوساید، پس از حدود یک دهه رشد و بالندگی در بستر گفتمان های علمی و دانشگاهی (گفتمان اخلاقِ محیط زیست، گفتمانِ فقه محیط زیست، گفتمانِ حقوقِ محیط زیست، گفتمان علوم جناییِ سبز، گفتمانِ جرم شناسیِ سبز و ...) توانست از حدود اسفند 1404 خورشیدی به گفتمان های نظام حکمرانی ایران (از جمله سازمان حفاظت محیط زیست و شهرداری تهران) راه یافته و رفته رفته زمینه برای ورود آن به اسناد سیاستگذاری عمومی و قوانین حقوقی و کیفری و محیط زیستی فراهم شود.۵_ صرف نظر از این که آیا از نظر حقوقی می توان «*یک یا چند مورد حملات نظامی این رژیم های تروریستی و متجاوز»* [نظر نگارنده این است که هیچ یک از حملات نظامی، به تنهایی و به صورت انفرادی، به آستانة جنایتِ اِکوساید نمی رسند] یا *«اثر جمعیِ ناشی از تمامی عملیات این رژیم های تروریستی و متجاوز»* را به عنوان *«جنایتِ اکوساید»* توصیف کرد یا خیر [نظرِ نگارنده این است که اثرِ جمعیِ مجموعه عملیات نظامی این رژیم های متجاوز را می توان به عنوان اِکوسایدِ جنگی و یا حتی اِکوسایدِ نفتی توصیف کرد]، و آیا ارکان مادّی و روانیِ لازم برای تحقّق این جنایت محقّق شده اند یا خیر، نفس ورودِ این مفهومِ حقوقیِ نوپیدا به گفتمانِ نظام حکمرانی را باید به فال نیک گرفت و زمینه را برای هم افزایی این دو گفتمانِ دانشگاهی و گفتمانِ نظام حکمرانی فراهم کرد تا این مفهوم به متون سیاست عمومی و متون قانونی نیز راه یابد و فصلی نو در زمینة صیانت و حمایت و حفاظت غیرکیفری و کیفری از محیط زیست گشوده شود.🆔 کانال مدرسه‌ی علوم جنایی به پیام‌رسان #بله انتقال یافته است:ble.ir/criminalsciencesschool