✅تحلیل ژئوپلیتیکی ـ نظامی "اجلاس مکه برای دفاع مشترک پاکستان، ترکیه، عربستان🖋دکتر حسین مهدیان(استاد…
انتشار: 2026/08/07 11:28 UTCدریافت: 2026/08/07 21:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 21:20 UTC
✅تحلیل ژئوپلیتیکی ـ نظامی "اجلاس مکه برای دفاع مشترک پاکستان، ترکیه، عربستان🖋دکتر حسین مهدیان(استاد دانشگاه)📋وزارت خارجه پاکستان:به دعوت خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز آلسعود، رئیسجمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، و نخستوزیر جمهوری اسلامی پاکستان، محمد شهباز شریف، در تاریخ ۲۴ صفر ۱۴۴۸ق برابر با ۷ اوت ۲۰۲۶، از پادشاهی عربستان سعودی دیدار کردند.والاحضرت محمد بن سلمان بن عبدالعزیز آلسعود، ولیعهد و نخستوزیر عربستان، در کاخ صفا در مکه مکرمه از رؤسای دولت ترکیه و پاکستان استقبال کرد؛ جایی که «اجلاس مکه مکرمه برای دفاع مشترک» برگزار شد. در این نشست، روابط راهبردی میان عربستان، ترکیه و پاکستان و موضوعات مورد علاقه مشترک بررسی شد. رهبران سه کشور با تأکید بر پیوندهای تاریخی، برادری و همبستگی اسلامی و منافع راهبردی مشترک، "توافقنامه دفاع مشترک مکه" را امضا کردند. این توافق بیانگر تعهد مشترک سه کشور به تقویت امنیت جمعی، صلح، ثبات و امنیت منطقهای و فرامنطقهای است.بر اساس توافق، "بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه تجاوز تقویت میشود و حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله علیه هر سه کشور تلقی خواهد شد". همچنین همکاریهای دفاعی میان سه کشور در همه ابعاد توسعه خواهد یافت.✍تحلیل:این سند را باید فراتر از یک توافق نظامی دوجانبه یا نمادین ارزیابی کرد. اهمیت اصلی آن در شرایطی است که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، معماری امنیتی سنتی خلیج فارس و جنوبغرب آسیا را بهشدت متحول کرده است. رویترز گزارش داده که توافق در مکه در شرایطی شکل میگیرد که کشورهای خلیج فارس در معرض حملات قرار گرفتهاند و همزمان قابلیت و اعتبار چتر امنیتی آمریکا با پرسشهای جدی مواجه شده است. از منظر ژئواستراتژیک، "اتصال سه قدرت با قابلیتهای مکمل" اهمیت فوقالعادهای دارد: ترکیه دارای یکی از بزرگترین نیروهای نظامی ناتو، عربستان دارای ظرفیت مالی، انرژی و موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز، و پاکستان دارای ارتش بزرگ و قابلیت هستهای است. بنابراین، این توافق میتواند نخستین گام به سوی شکلگیری یک "معماری امنیتی درونمنطقهای و کمتر وابسته به آمریکا" تلقی شود.در عین حال، نباید آن را الزاماً ائتلافی ضدایرانی دانست. پاکستان تاکنون کوشیده از ورود مستقیم به جنگ ایران اجتناب کرده و نقش میانجی را حفظ کند. ترکیه نیز منافع مستقیمی در جلوگیری از سرایت جنگ به عراق، سوریه، قفقاز و شرق مدیترانه دارد. از سوی دیگر، عربستان پس از قرار گرفتن زیر فشار مستقیم جنگ، به دنبال "تنوعبخشی به تضمینهای امنیتی" خود است.از منظر جغرافیای استراتژیک، این پیمان یک محور بالقوه "آناتولی–شبهجزیره عربستان–شبهقاره" ایجاد میکند که میتواند بر امنیت خلیج فارس، دریای سرخ، دریای عرب و حتی موازنه هند–پاکستان اثر بگذارد. همچنین با توجه به اختلال در تردد از تنگه هرمز ــ که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت و LNG جهان از آن عبور میکرد ــ مسئله امنیت انرژی اکنون مستقیماً به امنیت نظامی گره خورده است. می توان گفت؛ مهمترین پیام این توافق، آغاز احتمالی گذار از «امنیت خلیج فارس تحت چتر آمریکا» به سمت "امنیت چندقطبی، شبکهای و منطقهای" است؛ تحولی که میتواند محاسبات ایران، اسرائیل، آمریکا، روسیه، چین و هند را در جنوبغرب آسیا بازتنظیم کند.🇮🇷📝 @defence_news 📝🇮🇷


