✍️ یادداشت امروز:فناوری و بازنویسی فلسفه سیاسیدکتر یونس نوربخش؛ جامعهشناس و استاد دانشگاه تهران🔹یو…
انتشار: 2026/08/06 10:59 UTCدریافت: 2026/08/06 13:32 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 13:32 UTC
✍️ یادداشت امروز:فناوری و بازنویسی فلسفه سیاسیدکتر یونس نوربخش؛ جامعهشناس و استاد دانشگاه تهران🔹یوک هویی، فیلسوف فناوری اهل هنگکنگ، در کتاب «ماشین و حاکمیت: بهسوی تفکری سیارهای» (۲۰۲۴) به این پرسش میپردازد که آیا نظم دولت-ملت هنوز پاسخگوی جهانی است که فناوری در آن تعیینکننده قدرت و ثروت است؟ 🔹او معتقد است فلسفه سیاسی غرب فناوری را سرکوب کرده و مفهوم «کیهانفناوری» را مطرح میکند؛ ایدهای که میگوید فناوری خنثی نیست، بلکه بازتاب نظم اخلاقی و کیهانشناختی محلی است.🔹هویی روند «سیارهایشدن» و همگامسازی تمدنها را نقد کرده و تأکید میکند که تفکر سیارهای و چندقطبیشدنِ قدرت میان دولتها متفاوت است.🔹او به جای دوگانه مکانیسم و ارگانیسم، سه مفهوم «زیستتنوع»، «ذهنتنوع» و «فناوریتنوع» را برای تحقق «دیپلماسی معرفتشناختی» پیشنهاد میدهد تا کثرت نظامهای فناورانه محلی به رسمیت شناخته شود.🔹منتقدان از جمله سرا تن، اگرچه بسط حاکمیت به بعد معرفتشناختی را میستایند، اما توانایی مدل بازگشتپذیر هویی در عبور واقعی از نظام موجود را به چالش میکشند. 🔹همچنین ادعای بدیعبودن مرکزیت فناوری در سیاست، با توجه به پیشینه آرای مارکس، مکلوهان و فوکو با احتیاط روبهرو است. 🔹برای حوزه اقتصاد، این کتاب با تبیین این نکته که ساختارهای سیاسی-اقتصادی از دل زیرساختهای فناوری بیرون میآیند، به مباحث روز مانند رقابت تراشهها، حاکمیت داده و بازتعریف توسعه فناورانه بومی (فناوریتنوع) بهجای کپیبرداری یا انزوا، یاری میرساند.🔗متن کامل✅ کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد👇@den_ir



