دموکراسی رومی، چگونه هنوز پس از چندین قرن دستنیافتنی است؟جان جی. ماتسوساکا؛ اقتصاددان دانشگاه کالی…
انتشار: 2026/08/23 13:31 UTCدریافت: 2026/08/23 15:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 15:10 UTC
دموکراسی رومی، چگونه هنوز پس از چندین قرن دستنیافتنی است؟جان جی. ماتسوساکا؛ اقتصاددان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی🔹جمهوری روم با قدمتی حدود ۵۰۰ سال، یکی از طولانیترین و پایدارترین دموکراسیهای تاریخ بشر است که در پژوهشهای اقتصاد سیاسی کمتر به آن پرداخته شده است. 🔹این نظام بدون داشتن قانون اساسی مدون و با تکیه بر عرف و سنت، از نهادهای پیشرفتهای بهره میبرد. ارکان اصلی این ساختار شامل سه بخش بود:۱. مجالس شهروندی: منبع اصلی مشروعیت که قوانین را تصویب و مقامات را انتخاب میکردند. سیستم رایگیری گروهی در این مجالس، مانع از تسلط مطلق ساکنان شهری بر سیاستهای کلان میشد و تعادلی میان دموکراسی مستقیم و نمایندگی برقرار میکرد.۲. زمامداران (مجریان): مقامات اجرایی که بهصورت سالانه انتخاب میشدند. برای جلوگیری از استبداد، مسئولیتها همزمان میان دو یا چند نفر تقسیم میشد و حق وتوی متقابل (از جمله توسط «تریبونهای مردم») نهادینه شده بود.۳. سنا: قلب هدایتکننده حکومت که از مقامات ارشد سابق تشکیل میشد. سنا علیرغم نداشتن قدرت قانونی برای وضع قانون، از طریق پرستیژ و نفوذ کلام، سیاستهای کلان مالی و خارجی را هدایت میکرد.🔹برخلاف دیدگاههای قدیمی که روم را «الیگارشی» میدانستند، پژوهشهای جدید آن را دارای «عناصر دموکراتیک» قدرتمند میدانند. 🔹ارزیابی این جمهوری با شاخصهای مدرن (مانند Polity5) امتیاز بالایی (۹ از ۱۰) را نشان میدهد که آن را همتراز دموکراسیهای تثبیتشده امروزی قرار میدهد. 🔹هرچند در شاخصهایی نظیر EIU به دلیل محدودیت مشارکت (حق رای مردان و الزام به حضور فیزیکی)، «دموکراسی ناقص» ارزیابی شده است، اما ساختار نهادی آن الگویی موفق از تفکیک قوا و نظارتهای متقابل است که همچنان برای دموکراسیهای امروز درسآموز است.🔗متن کامل✅ کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد👇@den_ir


