دنیای سینما:تاملی بر معادلهی *قدرت* در جهان امروز و فردا*عصر قدرتِ دیجیتال و ژئوپلیتیکِ فناوری؛**پ…
انتشار: 2026/07/11 04:01 UTC
دنیای سینما:تاملی بر معادلهی *قدرت* در جهان امروز و فردا*عصر قدرتِ دیجیتال و ژئوپلیتیکِ فناوری؛**پهلوان اکبر میمیرد،*✍️🏼دکتر محسن سوهانی پژوهشگرِ میان رشتهایچندی پیش خواندن خبر درگذشت پهلوان اکبر سرابی در تلخی تنگدستی و بیماری، بیاختیار دست خیالم را گرفت و برد به کوچهای از خاطرات شیرین چهار، پنج سالگی. روزی از روزها که سر پل تجریش، جمعیتی حلقه زده بودند و من انگار در وسط آن معرکه، رستم شکستناپذیر داستان را پیدا کرده بودم. گرچه مادر دستم را گرفت و کشانکشان از آن جادوی تماشا بیرون کشید؛ اما پهلوان از ذهنم بیرون نرفت و تا مدتها در خلوت کودکانه، او که قفل و زنجیر هم حریف بازوهای سترگش نبود، الگوی بیبدیلم شد. تا این که چندتایی بیشتر پیراهن پاره کردم و فهمیدم قدرتهای دیگری هم در کارند که خیلی بهتر زنجیرهای دست و پاگیر زندگی را پاره میکنند؛ مثلا پول که با آن حتی میتوان روی سبیل شاه هم نقاره زد، و یا دانش که موضوع انشای معروف «علم بهتر است یا ثروت» بود...درست است که دربِ منطق روابط بینالملل همچنان بر همان پاشنهی قانون دیرین جنگل، یعنی: «بقا و برتری از آنِ قدرتمندان است» میچرخد، اما بنیان این قدرت از اساس تغییر کرده و قاعدهها و زمینهای بازی تازهای پیش کشیده است. در میدان نرم: جذابیتِ بِرَندِ ملی و دیپلماسی عمومی حرف اول را میزند و در میدان سخت و نیمه سخت: حالا دیگر بیش از سلاح، فناوری، به ویژه قدرت دیجیتال. روزگاری قدرت یک کشور را با خطکشی روی نقشه و شمار سربازان، سلاحها، موشکها و بمبهایش میسنجیدند، اما امروز این خطکش، بیش از هر چیز از جنس کابل فیبر نوری است و سربازان، تراشههای ریزی به اندازهی بند انگشت هستند. ژئوپلیتیکِ تازه یعنی مرزهایت را با پهنای باند اینترنت و عمق نفوذ الگوریتمهایت ترسیم کنی؛ چرا که در این جنگِ بینیاز به رجزخوانی دیجیتال، هر که پردازندهاش سریعتر باشد، قوانین فردا را مینویسد و هر که در زنجیرهی تامین تراشه عقب بماند، در نقشهی نوین جهان نه یک بازیگر استراتژیک، که تنها یک تماشاگر حاشیهنشین خواهد بود.بر این اساس، جنگ نوین، نبرد تراشه و الگوریتم است؛ روزنههای آسیبپذیر ما در همین نبردهای اخیر به خوبی این واقعیت را نشان میدهد: سامانههایی مانند «لاوندر» و «گاسپل» هزاران هدف را در ثانیه علامت میزنند، هوش مصنوعی «کلود» تصاویر ماهوارهای را در دم تحلیل میکند و این فناوری های نوظهور، همزمان هم موشک را هدایت میکند و هم روایت جنگ را در فضای مجازی میسازند.نمونهی بارز این دگرگونی را میتوان در صفآراییهای دیپلماتیک جدید، مثلاً سفر اخیر ترامپ و یارانش به چین دید؛ جایی که به جای ژنرالهای نظامی، سرداران ثروتمند فناوری چون ایلان ماسک(تسلا)، تیم کوک(اَپِل)، جنسن هوانگ(انویدیا)، کریستیانو آمون(کوالکام) و سانجی مهروترا(مایکرون) در پشت میز مذاکرات استراتژیک دوئل مانند میان دو ابرقدرت صف آراستند.برای درک ژئوپلیتیک فناوری، کافی است روی این پُست شبکهی ایکس و دیدگاه یووال نوح هراری تامل کنیم: «تنها شش کشور کنترل بخش اعظم ذخایر نفت و گاز جهان را در دست دارند. آنچه پس از حملهی روسیه به اوکراین درست بود، دربارهی تنشهای خاورمیانه نیز صادق است: رهبران باید به کاهش وابستگیهای حادی کمک کنند که اغلب تنشها، ضمیمهسازیها و جنگها را دامن میزند.»او در تحلیلهای خود، امنیت انرژی را از زاویهای «ژئوتکنولوژیک» بررسی میکند. حال اگر با این عینک به اهمیت ژئوپلیتیکی جنوب ایران بنگریم، بخشی از معادلات جنگ را گونهای دیگر میفهمیم؛ چرا که کنترل انرژی همچنان یکی از کلیدهای قدرت است، اما امروز این کلید با فناوری پیشرفته گره خورده و هر گونه نگاه صرفا سنتی و نظامی به آن، ناقص خواهد بود.برگردیم به ماجرای پهلوان اکبر. اگر امروز در پس سالها مطالعه، پرسه در جهان پژوهش و گذر از فراز و نشیبهای روزگار، کسی از من بپرسد قدرت واقعی در چیست؟! نه آدرسِ بازوی ستبر پهلوان اکبر خدابیامرز را میدهم، نه کیسهی پول را و نه انبار فرمول و کتاب. به نظرم قدرت واقعی چیزی از جنس *«تعادل و تناسب»* میان داشتههای گوناگون است؛ چیزی شبیه به «مرد ویترویوسی»، نقاشی معروف لئوناردو داوینچی از انسان متعادل که با دست و پای گشوده، در نهایت تقارن میان دایره و مربع ایستاده است.زندگیِ بیتناسب و تکبُعدی، حتی اگر مبتنی بر زیباترین شعارها باشد، قدرتمند نیست. چه فایده که آدم یک بازوی رستمگونه داشته باشد و آن یکی بازویش مثل تَرکهای لاغر و بیجان رها شده؟! یا سرش از فرط دانش بزرگ شود و بدنش از فرط رنجوری، نای کشیدن آن سر را نداشته باشد؟! اینگونه زیستن، تصویری کاریکاتوری و غمانگیز از قدرت میسازد که به جای اُبُهَت، اسباب خنده میشود؛ آن چه که برای نمونه، در سیمای کرهی شمالی می بینیم.t.me/donyayecinema
پستهای تلگرام — دنیای سینما
دنیای سینما:" معلم رسانه" نداریم/ ضرورت شکل گیری "نسلی پرسشگر و مطالبه جو" در حوزه رسانه«سیدرضا اورنگ» نویسنده و روزنامه نگار پیشکسوت معتقد است امروز معلم رسانهای وجود ندارد تا خبرنگاران تازه کار را به درستی آموزش دهد.وی با انتقاد از وضعیت رسانه در حوزه فرهنگ و هنر، کمبود نیروهای متخصص،آموزشدیده و صاحبقلم را یکی از ضعفهای جدی این حوزه دانست و تأکید کرد که امروز بیش از هر زمان دیگری جای خالی مطالبهگری و پرسشگری در رسانه احساس میشود.سیدرضا اورنگ گفت: از نقاط قوت فضای رسانهای کشور در حوزه فرهنگ و هنر میتوان به حضور افرادی اشاره کرد که به حوزه تخصصی خود مسلط و مرتبط هستند،اما متأسفانه تعداد این افراد معدود است.وی خاطرنشان کرد: امروز شاهد هستیم بسیاری از افراد فعال در این حوزه خود را خبرنگار و روزنامهنگار میدانند،اما هیچ شناختی از حوزه فرهنگ و هنر ندارند و حتی نمیتوان به آنها عنوان شبهخبرنگار یا شبهمنتقد داد. این وضعیت را حتی در میان برخی مسوولان کشور نیز میتوان مشاهده کرد؛افرادی که هیچ تسلط و شناختی از حوزه فرهنگ و هنر ندارند.اورنگ افزود: شاید بیش از دو دهه است که نیروهای کاربلد و باتجربه یا خودشان از این عرصه کنار رفتهاند یا کنار گذاشته شدهاند و به دلیل نبود این افراد،نسل جدیدی از نیروهای حرفهای نیز به درستی تربیت نشده اند. نتیجه این وضعیت، کمبود نیروهای صاحبقلم و فقدان تحلیل جدی در فضای رسانهای است.این پیشکسوت رسانه در گفتگو با "همدار" تصریح کرد: متأسفانه امروز معلم رسانهای وجود ندارد که خبرنگاران تازهکار را بهدرستی آموزش دهد. چند سؤال مشخص وجود دارد و همان سؤالها از همه پرسیده میشود. بخشی از نیروها نیز به سمت کسب درآمد رفته و عدهای هم مبهوت سلبریتیها شدهاند! در چنین شرایطی، مسوولان خیال شان راحت است که نیروی پرسشگری وجود ندارد!وی ادامه داد: با خروج نیروهای متخصص،امروز بخش قابل توجهی از بدنه رسانه را نیروهایی تشکیل میدهند که آموزش حرفهای ندیدهاند. نتیجه آن شکل نگرفتن نسلی پرسشگر و مطالبهگر است. به نظر من، مسوولان نیز تا حدی از این وضعیت استقبال کردهاند تا خیال شان راحت باشد کسی درباره مسائل مهم، موشکافانه سؤال نکند و مطالبهگری شکل نگیرد!اورنگ گفت: زمانی خبرنگارانی در این عرصه فعالیت میکردند که حتی مسوولان و وزیران از پرسشهای آنها واهمه داشتند؛ چون خبرنگار، با دقت، موشکافی و پرسشگری عمل میکرد و اجازه نمیداد مسوولان بهسادگی از کنار رسانه عبور کنند.وقتی قرار نباشد پرسشگری وجود داشته باشد، طبیعی است که شبهخبرنگاران مجیزگو ترجیح داده شوند.وی تأکید کرد:هنوز معدود افرادی هستند که به حرفه خبرنگاری نگاه ویژه داشته و این حرفه را دوست دارند و بهتدریج قلق کار را پیدا میکنند؛ اما این تعداد معدود برای ساختن یک جریان حرفهای رسانهای کافی نیست.این پیشکسوت رسانه با انتقاد از وضعیت آموزش دانشگاهی در حوزه رسانه گفت: امروز حتی دانشگاهها نیز عملکرد قابل قبولی ندارند. استادانی در دانشگاهها تدریس میکنند که هیچ تجربهای در عرصه واقعی رسانه ندارند. به نظر من حتی اگر فردی پروفسور رسانه هم باشد، باید تجربه عملی کار در رسانه را داشته باشد تا با جزئیات و پیچیدگیهای این حرفه آشنا شود. صرف کتاب خواندن و آموختن مباحث تئوریک برای خبرنگار شدن کافی نیست.اورنگ در پایان خاطرنشان کرد: رسانه زمانی میتواند نقش واقعی خود را ایفا کند که خبرنگار، علاوه بر شناخت حوزه تخصصی خود، قدرت پرسشگری، تحلیل و مطالبهگری داشته باشد. اگر این ویژگیها از رسانه حذف شود، خروجی آن دیگر نمیتواند آینه دقیق مسائل جامعه باشد. طبیعتاً بسیاری از مشکلات نیز بدون آنکه جدی و موشکافانه دیده شوند، از برابر افکار عمومی عبور خواهند کرد.t.me/donyayecinema
دنیای سینما:داریوش اقبالی: ما اپوزیسیون شکست خوردیم و هیچ امیدی نداریمt.me/donyayecinemahttp://donyayecinema.ir
چند خبر فرهنگی - سینماییمجید مظفری گواهینامه درجه یک هنری دریافت میکندآیین اهدای گواهینامه درجه یک هنری به مجید مظفری، بازیگر پیشکسوت و چهره شناختهشده سینمای ایران، سهشنبه ۲۷ مردادماه در سازمان سینمایی برگزار میشود.مجید مظفری از چهرههای شاخص سینمای ایران است که طی بیش از ۵۰ سال فعالیت هنری، در نزدیک به ۵۰ فیلم سینمایی به ایفای نقش پرداخته و با کارگردانان مطرح سینمای ایران همکاری داشته است. 🔺۴ انیمیشن از مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی در یونان🔸انیمیشنهای کوتاه «پیله»، «مادر بزرگم لیلی»، «در واپسین سالهای عمر» و «داستانی برای محسن» (تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی) به بخش مسابقه بینالملل فیلمهای کوتاه دهمین جشنواره فیلمهای انیمیشن و کمیک «چانیارتون» در یونان راه یافتند.*برنامه «آزاد» متوقف شد / مهدی احمدی با قرار کفالت آزاد شد*🔹پلتفرم گفتوگوهای آزاد در مطلبی نوشت: من، مهدی احمدی مدیر و میزبان گفتوگوهای «آزاد»، پیرو ابلاغیه با اتهام «نشر اکاذیب» دیروز و امروز جهت تفهیم اتهام به دادسرا مراجعه کردم. 🔹مطابق دستور مقام قضایی، من با قرار کفالت آزاد شدم، اما رسانه «آزاد» تا اطلاع ثانوی از انتشار هر گفتوگویی منع شده است.شکست جبلی در جلب حمایت مجلس / فقط۷۴ نماینده، نامه ابقای او را امضا کردند🔹در شرایطی که انتقادات به عملکرد صدا و سیما بالا گرفته چندی پیش برخی نمایندگان مجلس از تماس معاون پارلمانی این سازمان با نمایندگان برای حمایت سیاسی از جبلی رئیس فعلی صداوسیما خبر دادند تا در کمتر از ۴۱ روز مانده به انتخاب رئیس جدید سازمان تلاشها بر ابقای جبلی بیشتر شود.🔹این در حالی است که برخی نمایندگان این رفتار را زشت و ناپسند خواندند و عملکرد صداوسیما را بیش از تقویت انسجام ملی در مسیر وحدت شکنی قلمداد کردند.🔹حال خبر میرسد طرح مورد اشاره در مجلس هم به فرجامی نرسیده و از ۲۸۵ نماینده فقط ۷۴ نفر، راضی به حمایت از جبلی و صداوسیما شدند و سایرین آن هم پس از ۳ هفته تماس و فشار، حاضر به امضای بیانیه به سود صداوسیما نشدند.مصدومیت مهران مدیری سریال «ریمنی» را متوقف کردتولید سریال «ریمنی» که این روزها از آثار شبکه نمایش خانگی به شمار میرود، با وقفهای موقت روبهرو شده است. مجید توکلی، کارگردان این مجموعه، با تأیید این خبر، جزئیات بیشتری را درباره علت توقف فیلمبرداری در صفحه شخصیاش بیان کرد.توکلی با اشاره به دلایل توقف سریال گفت: متأسفانه آقای مهران مدیری، بازیگر ارزشمند این سریال، دچار عارضهای از ناحیه کمر شدهاند و تحت عمل جراحی و مراحل درمانی قرار گرفتهاند. به محض پایان دوران نقاهت و تأیید پزشک معالج، فیلمبرداری از سر گرفته خواهد شد.»پیش از این نیز فیلمبرداری «ریمنی» به دلایلی متوقف شده بود که پس از رفع موانع، کار از سر گرفته شد.محسن تنابنده : قصدی برای ساخت فصل هشتم «پایتخت» نداریممحسن تنابنده کلیه اخبار مربوط به تولید فصل هشتم سریال پایتخت و ادعای مسولین سیما در این باره را تکذیب کرد.محسن تنابنده طراح و بازیگر «پایتخت» در گفتگویی با رد این اخبار اعلام کرد: «تا امروز اراده جدی از سمت من برای ساخت فصل هشتم این مجموعه وجود ندارد و حتی قصه ای برای فصل تازه نوشته نشده است. ضمن اینکه خبرهای منتشر شده اخیر از سمت تلویزیون و سازمان صدا و سیما هیچ گونه مبنای جدی نداشته و بیشتر جنبه عوام فریبی دارد تا واقعیت. به نظر می رسد این روزها اولویت های تلویزیون بیشتر سیاسی است تا سرگرمی مخاطب و هیچ قدمی برای ساخت فصل هشتم سریال از سمت آنها برداشته نشده است.▫️ رضا عطاران جلوی دوربین «تاکسی» رفت🔹 مجید صالحی که این روزها در قامت تهیهکننده و مشاور پروژه، مشغول تولید سریال «تاکسی» با نویسندگی سروش صحت است، تازهترین اپیزود این مجموعه را با حضور رضا عطاران جلوی دوربین برد.🔸 نقش اصلی «تاکسی» را علی مصفا ایفا میکند و این سریال بهزودی از پلتفرم «شیدا» منتشر خواهد شد.t.me/donyayecinema
دنیای سینما:🖊 نعل وارونه✍️ احسان شریعتی 🔹در بحبوحه جنگ و محاصره و تحریم کشور از بیرون و بحران معیشتی که علاوه بر عامل خارجی، پیامد نوعی سیاستگذاری کلان و مدیریت اقتصاد کشور، بهویژه در دوران پس از جنگ هشتساله بوده است، جستوجوی مقصر و «سپر بلا»، و نیافتن دیواری کوتاهتر از گفتمان عدالتطلبی روشنفکران منتقد و یقه شریعتی را گرفتن، مانند نماد ملی و مذهبیِ همچنان زنده آن گفتمان و شگردِ «به کوچه چپ زدن»، دقیقا مصداق همان وارونهزدن نعل به قصد گمکردن نشان اسب یکهتازان مسئول نظم سابق و و وضع لاحق است و سر کار گذاشتن مردمان و «راندنشان به سمت ناکجاآباد». در این جدال نمادین با نمادها مواجهیم، همچنان که «شاندل» شخصیت نمادین ساخته علی شریعتیمزینانی بود. مثال مشابه این معرکه در این مردادماه نمادین، مورد مصدق است که آمدهاند و فرمودهاند که نه قدرت خارجی، بلکه دکتر خود در ۲۸ مرداد ۳۲ با تمرد از دستور شاهی که مطابق قانون اساسی وقت قرار بود پس از ۱۴ مرداد ۱۲۸۵، فقط سلطنت کند و نه حکومت، کودتا کرده است.🔹و اما دلیل این عطف توجه اغراقآمیز و این حجم از واکنشها، با وجود همه درشتیها، بهدرستی همین دلالت عینی و اکنونی-اینجایی آن گفتمان انتقادی از نظم یا بینظمی اقتصادی-سیاسی است که به وضع و بحران کنونی انجامیده و همچنان آبستن برشوراندن جامعه است. مگر گفتمان شریعتی در جوانی با این نقل از اباذر شروع نمیشد که «در شگفتم از کسی که در خانهاش نانی نمییابد و با شمشیر آختهاش بر مردم نمیشورد؟». پس مسئول بروز اینگونه خشونتها نه مسببان بحران معیشت و گرسنگی، بلکه خود «انسان شورشی» است؛ و یکی از روشهای از اسب و سپر انداختن حریف، به جای نقد نظر به شیوه «انظر الی ما قال»، یقه شخص را گرفتن و فحاشی و تخطئه شخصیت اوست.🔹و ازآنجاکه در سالهای اخیر استفاده از این روش مغالطه منطقی رواج فراوان یافته، و به طور کلی همزمان با گرایشی در جامعه به سمت ادب و فرهنگ پوپولیستی فاشیستی و... از این شیوه بهویژه در فضای مجازی، بسیار استقبال میشود؛ شبحی از شریعتی که پیشتر با جعل و نقل منظم و سازمانیافته قولهایی موهوم و جملاتی موهن آماج تمسخر و استهزا بود، اینبار در سطحی گسترده مورد کینتوزی چپهراسانه واقع میشود.اما این حجم از توجه و واکنش در ضمن نشان از زنده و سوزنده ماندن شعله «شمع» شاندل و بهروز و با مصداق بودن نقد عدالتطلبانه ملی-مردمی از سرمایهسالاری بیرویه و دلالمسلک «خصولتی» است و نیز نقد سنتگرایی متصلب و بنیادانگاری مذهبی، به دلیل و نشان همان دلالت عینی و مصداقیابی استدلال شریعتی مانند یک «نماد» فکری-اعتقادی. چرخش از حواشی و «بازگشت به اصل موضوع»، به تعبیر پدیدارشناسان، داستان را از هزل یا هجوسرایی، له و علیه شخص و شخصیتهای واقعی یا نمادین، خارج کرد. هرچند در این میان و میدان، حملات نه همه از سنخ واهی و موهن بود و نه همه دفاعها از سر صدق و وثوق. متن و مضمون اندیشه و پیام شریعتی در وجه سلبی، به تعبیر خود او، نفی بیگانگی با خود و «استضعاف» زیر سلطه «زر و زور و تزویر» بود و در وجه ایجابی، دفاع از تثلیث «عدالت، آزادی، و عرفان» بهمثابه خودآگاهی یا توسعه مادی جامعه و تعالی اخلاقی-معنوی فرد. و بر اساس این آموزه شریعتی بیتردید در حوزه افتصاد، سمتگیری عدالتطلبانه ضد استثماری است، چنانکه در سپهر سیاسی جهتگیری آزادیخواهانه ضد استبدادی. و در سطح جهانروا، تفکری «پسااستعماری» است؛ اما نه از نوع تجدد و غربستیزی تمدنی-دینی و از سنخ «برخورد تمدنها» و جنگافروزیهای صلیبی و... . بنابراین الفبا و مبتدیات مبرهن آموزه شاندل شریعتی، «دفاع بد» از او را برنمیتابد و برای نمونه، تأکید بر استعمارستیزی مماشاتگر با استبداد و واپسگرایی یا نوعی عدالتطلبی بیاعتنا به آزادی و حقوق بشر و شهروندی. و رویکردهایی از این دست، بیش از حملات آکنده از اتهام و اهانت و افترا و فحاشی و نفرتپراکنی، تحریفگر واقعیت و حقیقت پیام او هستند. شریعتی بیشک معلم انقلاب و نقد و نهضت بود و نه نظریهپرداز نظام و قدرت و حکومت و توجیهگر نظم و وضع مسبوق و موجود. از اینرو جویندگان امکان بازتولید گفتمان شریعتی یا «نوشریعتی»، همواره کوشیدهاند در «سمت درست تاریخ» بایستند، هرچند «از بد حادثه» در سمت بد جغرافیا قرار گرفته باشند.t.me/donyayecinema
دنیای سینما:t.me/donyayecinemahttp://donyayecinema.ir
دنیای سینما:▪️مراسم یادبود زنده یاد حسین خواجه امیری ( ایرج)▫️روز سه شنبه ۲۷ مرداد▫️ساعت ۱۹ تا ۲۰:۳۰▫️مسجد جامع شهرک غربt.me/donyayecinemahttp://donyayecinema.ir
