🟠فقر تعمیراتی؛ زندگی با وسایل خرابگزارش «شرق» از افزایش هزینه تعمیر لوازم خانگی و خودرو در سایه گرانی قطعات و خدماتنبود امکان تعمیر که پیشتر جزء فرهنگ ایرانی نیز محسوب میشد، حالا نه در جهت مصرفگرایی بیشتر، بلکه در راستای گرانیهاست که خودش را نمایان میکند. در بسیاری از خانوادهها، خرابی وسایلی مانند ماشین لباسشویی، جاروبرقی یا تجهیزات پختوپز به افزایش کار بدون مزد زنان منجر میشود و در نتیجه اینجا این فقر بُعد جنسیتی نیز پیدا میکند…کولر خودرو از اوایل تابستان از کار افتاده است. هر بار که پشت فرمان مینشیند، شیشهها را پایین میکشد تا شاید باد گرم خیابان کمی از گرمای داخل خودرو را کم کند. از ابتدای هفته اما دیگر خودرو را داخل پارکینگ گذاشته است. با خودش گفته اگر با مترو تردد کند، گرمای کمتری به جان میخرد. چند هفته پیش بود که خودرو را به یک تعمیرگاه برد، اما بعد از شنیدن هزینه تعمیر، از تصمیمش منصرف شد.سرنوشت بسیاری از وسایل خانه هم این روزها به همینجا ختم شده است؛ یا خریدن نمونه نو آن بهصرفهتر به نظر میرسد یا اینکه در گوشهای از خانه میماند تا زمانی که بودجه کافی برای تعمیرش برسد. آیندهای که البته روشن نیست با این شیب تند افزایش قیمتها اصلا هیچگاه خواهد رسید یا نه. پدیده مورد بحث هم ضرورتا «گذار از تعمیر به تعویض» نیست؛ در میان گروههای کمدرآمد ممکن است این گذار در مسیر خود در نهایت به محرومیت برسد.نبود امکان تعمیر که پیشتر جزء فرهنگ ایرانی نیز محسوب میشد، حالا نه در جهت مصرفگرایی بیشتر، بلکه در راستای گرانیهاست که خودش را نمایان میکند. در بسیاری از خانوادهها، خرابی وسایلی مانند ماشین لباسشویی، جاروبرقی یا تجهیزات پختوپز به افزایش کار بدون مزد زنان منجر میشود و در نتیجه اینجا این فقر بُعد جنسیتی نیز پیدا میکند.«غزل» کارمند بانک است و حقوق کمی ندارد، اما در ماههای اخیر هزینههای زندگی آنقدر برایش سنگین شده است که مدام از خرجهای مختلفش میزند: «با خودم فکر کردم احتمالا باید پنج میلیونی پیاده شوم. خودم را هم برایش آماده کرده بودم، اما وقتی مکانیک گفت فقط برای قطعهای که خراب شده باید ۱۲ میلیون تومان بپردازم، انگار یک ظرف آب سرد روی سرم ریختند. باورم نمیشد».ساعت هنوز به ۱۰ صبح نرسیده، اما درِ مغازه از همان اول وقت باز است. روی قفسهها انواع موتورهای سوخته، بردهای الکترونیکی، پنکه، اتو، سشوار و قطعات ریز و درشت دیده میشود. صاحب تعمیرگاه میگوید تا چند سال قبل در همین ساعت چند وسیله برای تعمیر روی میز بود، اما حالا بیشتر مراجعهکنندهها فقط یک سؤال دارند: «هزینه تعمیر چقدر میشود؟ بیشتر مردم قبل از اینکه وسیله را روی میز بگذارند، قیمت میپرسند. وقتی مبلغ را میشنوند، تشکر میکنند و میروند».«علیاصغر سعیدی»، جامعهشناس اقتصادی، در توضیح این وضعیت به «شرق» میگوید: «فقر تعمیراتی میتواند بُعد جنسیتی هم داشته باشد. خانواری که توان تعمیر خودرو، وسایل برقی، سیستم گرمایشی یا سیمکشی را ندارد، ممکن است همچنان از وسیله معیوب استفاده کند. این وضع احتمال تصادف، آتشسوزی، برقگرفتگی یا آلودگی را افزایش میدهد».✍ نیلوفر حامدی۲۶ مرداد ۱۴۰۵@etehadesarasari
تصنیف: جان عشاق دوش میآمد و رخساره برافروخته بودتا کجا باز دل غمزدهای سوخته بودرسم عاشق کشی و شیوه شهرآشوبیجامهای بود که بر قامت او دوخته بودجان عشاق سپند رخ خود میدانستو آتش چهره بدین کار برافروخته بودگر چه میگفت که زارت بکشم میدیدمکه نهانش نظری با من دلسوخته بودکفر زلفش ره دین میزد و آن سنگین دلدر پی اش مشعلی از چهره برافروخته بوددل بسی خون به کف آورد ولی دیده بریختالله الله که تلف کرد و که اندوخته بودیار مفروش به دنیا که بسی سود نکردآن که یوسف به زر ناسره بفروخته بودگفت و خوش گفت برو خرقه بسوزان حافظیا رب این قلب شناسی ز که آموخته بودشعر : #حافظ آهنگساز : زنده یاد استاد #پرویز_مشکاتیان تنظیم کننده : استاد #محمدرضا_درویشیخواننده : استاد محمدرضا_شجریان@etehadesarasariشبتان آرام
بر اساس یک مصاحبه میدانی در میدان ترهبار تهران در روز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵، وضعیت بازار از کاهش شدید قدرت خرید مردم و رکود کاسبی حکایت دارد.یکی از کسبه در پاسخ به این سؤال که چرا بازار اینچنین خلوت است، میگوید:«اقتصاد مردم دیگه پول ندارن؛ دیگه ندارن، آقا، دیگه تمام شد.»او تأکید میکند که خلوتی بازار را نمیتوان به تعطیلات یا افزایش عرضه نسبت داد:«الان هیچ دلیل دیگهای نداره؛ نه تعطیلاتیه، نه بار زیاده. چرا بازار خرابه؟ ندارن، ندارن.»به گفته این کاسب، حتی با وجود قیمتهای نسبتاً پایین برخی محصولات، مردم توان خرید ندارند:«کیلویی ۳۰ هزار، ۴۰ هزار، ۵۰ هزار تومان هم باشه، ندارن.»او با اشاره به قیمت برخی اقلام میوه میگوید خرید یک میوه با قیمت ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان برای بسیاری از خانوارها سنگین است و با توجه به حقوق حدود ۲۰ میلیون تومانی، هزینه اجاره مسکن و سایر مخارج زندگی، بخش زیادی از درآمد خانوار صرف هزینههای ضروری میشود. بازار پر از بار است، اما مشتری توان خرید ندارد. حتی بازار ترهبار با قیمتهای پایینتر هم مشتری ندارد، مسئله فقط گرانی یک کالا نیست؛ مسئله، سقوط قدرت خرید مردم است.@etehadesarasari
ادامه اعتصاب کارگران شهرداری ماهشهر در اعتراض به مطالبات معوقاعتصاب کارگران شهرداری ماهشهر که از ابتدای هفته جاری آغاز شده، همچنان ادامه دارد.این کارگران در اعتراض به تاخیر در پرداخت حقوق ماهانه، بیمه تکمیلی، عدم پرداخت اضافه کاریها، پرداخت نشدن مابهالتفاوت حقوق فروردین و اردیبهشت، قطع مزایای رفاهی و مناسبتی و همچنین پرداخت نشدن سهم کارفرما از حق بیمه تامین اجتماعی،دست از کار کشیدهاندکارگران طی روزهای گذشته نیز با برگزاری تجمع مقابل فرمانداری وشهرداری ماهشهر، خواستار پرداخت فوری مطالبات خود شدندشهرداری امروز اعلام کرده بخشی از مطالبات را مستقیما پرداخت کرده و بخش دیگری را نیز به حساب پیمانکار واریز کرده است، اما پیمانکار مطالبات کارگران را نپرداخته استانتقال مسئولیت میان شهرداری و پیمانکار، مشکلی از زندگی کارگرانی که مزد و بیمه آنها معطل مانده، حل نمیکند. کارگران حق دارند دستمزد و بیمه خود را بهموقع و کامل دریافت کنند و نباید هزینه تخلف یا اختلاف میان نهادهای مسئول و پیمانکاران را بپردازند. ادامه اعتراض و پیگیری جمعی مطالبات، راهی برای پایان دادن به این وضعیت است. @etehadesarasari
دربارۀ خودکفایی مالی صندوقهای بازنشستگییکی از گزارههای پرتکرار در حوزۀ مسائل نظام بازنشستگی در ایران بحث «خودکفایی مالی صندوقهای بازنشستگی» است و در بحث از «ابربحران»بودن وضعیت نظام بازنشستگی مهمترین شاخصی که بر آن تأکید میشود، «سهم بودجۀ عمومی برای جبران کسری» این صندوقها است. اما واقعیت این است که گزارۀ خودکفایی مالی صندوقهای بازنشستگی، گزارهای نادرست است و صندوقهای بازنشستگی در همۀ کشورها، با رژیمهای رفاهی متفاوت، مورد حمایت جدی دولتها هستند و دولتها نقش تضامنی در تأمین کسری نظام بازنشستگی دارند. درحالحاضر در ایران برآوردها نشان میدهد که حدود ۱۵ درصد بودجۀ عمومی (کمتر از ۵ درصد کل بودجه) به جبران کسری صندوقهای بازنشستگی اختصاص دارد. این در حالی است که برای مثال، در آلمان در سال ۲۰۲۴ این نسبت حدود ۲۷ درصد بودجۀ فدرال بوده است! در سال ۲۰۲۴ مجموع حقبیمۀ پرداختی کارکنان و کارفرمایان در آلمان حدود ۳۰۶ میلیارد یورو بوده، و دولت هم حدود ۱۱۸ میلیارد یورو برای جبران کسری برنامههای بازنشستگی پرداخت کرده است که تقریباً معادل ۲۷ درصد بودجه است. طی ۱۰ سال گذشته مجموع کمک دولت به نظام بازنشستگی از حدود ۸۳.۵ میلیارد یورو در سال ۲۰۱۴ به حدود ۱۱۸ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۴ رسیده، و برآورد میشود که این رقم در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۳۰ میلیارد یورو برسد. باید توجه داشت که آلمان یکی از سختگیرانهترین نظامهای بازنشستگی را بهلحاظ سن بازنشستگی، سابقۀ بیمهپردازی، و نرخ جایگزینی دارد. در سالهای اخیر بحثهایی حول ثبات نرخ جایگزینی برای سالهای آینده در گرفته است. دولت آلمان برای تضمین نرخ جایگزینی طرحی با عنوان «چراغ راهنما» را معرفی کرده است که بر اساس آن یک ستون مالی جدید به نظام بازنشستگی اضافه میشود؛ تأسیس صندوق جدید سرمایهگذاری از سوی دولت که برآورد میشود موجودی آن تا اواسط دهۀ ۲۰۳۰ به حدود ۲۰۰ میلیارد یورو برسد. علاوهبر کمک دولت، برنامهریزی شده است که نرخ حقبیمه از ۱۸.۶ درصد در سال ۲۰۲۴، بهتدریج به ۲۲.۳ درصد در سال ۲۰۴۵ افزایش یابد. نکتۀ قابلاعتنا این است که بر اساس همین گزارشها، خانوارهای آلمانی حدود ۴۲ درصد داراییهای خود را در قالب نقدی و سپرده نگهداری میکنند و کمتر از صندوقهای تکمیلی خصوصی استقبال میکنند.پینوشت: در سالهای ۶۸-۱۳۶۵ «پروژۀ مطالعاتی نظام بودجهریزی کشور؛ تشکیلات اداری و مالی» با مدیریت مرحوم علیاکبر شبیرینژاد در وزارت برنامه و بودجه انجام شد که یکی از پیوستهای آن به «بازنشستگی در بخش عمومی» اختصاص دارد. در آن مقطع، صندوقهای بازنشستگی بهلحاظ انواع شاخصها در وضعیت مساعدی قرار داشتهاند، اما در گزارش برآورد شده که در آینده به چالش میرسند. یکی از پیشنهادهایی که در گزارش آمده، «ایجاد صندوق تضمین صندوقهای بازنشستگی» با مشارکت کارمند و کارفرما و دولت است.@etehadesarasari