تغییر در پروتکلهای باروری: چرا انزال مکرر کیفیت اسپرم را بهبود میبخشد؟برای دههها، به مردانی که ت…
انتشار: 2026/06/28 22:24 UTC
تغییر در پروتکلهای باروری: چرا انزال مکرر کیفیت اسپرم را بهبود میبخشد؟برای دههها، به مردانی که تحت درمانها یا آزمایشهای باروری قرار میگرفتند توصیه میشد که برای چند روز از انزال خودداری کنند تا تعداد اسپرمها افزایش یابد. اما یک فراتحلیل بسیار گسترده به رهبری دانشمندان دانشگاه آکسفورد که در ژورنال Proceedings of the Royal Society B منتشر شده، این فرضیه قدیمی را به چالش کشیده و نشان میدهد که ذخیرهسازی طولانیمدت، کیفیت اسپرم را به شدت کاهش میدهد.برخلاف سایر سلولهای بدن، اسپرمها به گونهای تکامل یافتهاند که بسیار سبک و متحرک باشند؛ به همین دلیل، سیتوپلاسم (فضای داخلی سلول) بسیار اندکی دارند. این ویژگی فیزیکی باعث میشود که ذخایر انرژی آنها بسیار محدود باشد و عملاً فاقد مکانیسمهای ترمیمی برای بازسازی DNA آسیبدیده باشند. در نتیجه، اسپرمهای ذخیرهشده در دستگاه تناسلی مرد، پس از مدتی دچار پیری سلولی، استرس اکسیداتیو و شکستگی در زنجیره DNA میشوند؛ فرآیندی که کاملاً مستقل از سن واقعی خود فرد رخ میدهد. این پژوهش که دادههای مربوط به نزدیک به ۵۵ هزار مرد و دهها گونه جانوری دیگر (از جمله پستانداران، پرندگان و حشرات) را بررسی کرده، نشان میدهد که انزال مکرر (از طریق رابطه زناشویی یا خودارضایی) به طور مستمر با داشتن اسپرمهای سالمتر، تحرک بیشتر و سطح پایینتر آسیبهای ژنتیکی همراه است.یکی از یافتههای جالب این پژوهش زیستشناختی، تفاوت نرخ پیری اسپرم در بدن جنس نر و ماده است. بررسیها نشان داد که جنس ماده در بسیاری از گونهها (از جمله حشرات و پرندگان که دارای اندامهای تخصصی ذخیره اسپرم مانند اسپرماتکا هستند) بسیار بهتر از جنس نر میتواند کیفیت اسپرم را حفظ کند. این اندامها با ترشح مایعات حاوی آنتیاکسیدان، اسپرمها را تغذیه کرده و مانع از زوال آنها میشوند؛ سازوکاری که میتواند در آینده به توسعه فناوریهای نوین برای نگهداری مصنوعی اسپرم در کلینیکها کمک کند.دستورالعملهای کنونی سازمان جهانی بهداشت، دوره امتناع از انزال را تا حداکثر ۷ روز مجاز میدانند. اما شواهد جدید نشان میدهند که این بازه زمانی بسیار طولانی است و میتواند به اسپرمها آسیب بزند. دادههای بالینی جدید نشان میدهند که کاهش این بازه به کمتر از ۴۸ ساعت پیش از اهدای نمونه، میتواند به طور چشمگیری نتایج لقاح آزمایشگاهی (IVF) و شانس موفقیت بارداری را افزایش دهد. این پژوهش بینرشتهای با پیوند دادن دانش زیستشناسی تکاملی و پزشکی بالینی، دیدگاه جدیدی را در علم تولیدمثل باز میکند که نه تنها به بهبود پروتکلهای درمانی انسان کمک میکند، بلکه در برنامههای تکثیر گونههای در معرض انقراض در اسارت نیز کاربرد دارد.[منبع] @Science_Focus



