🟠 #گلوتن چیست؟گلوتن نام یک پروتئین منفرد نیست، بلکه به مجموعهای از پروتئینهای ذخیرهای موجود در ب…
انتشار: 2026/08/13 08:31 UTCدریافت: 2026/08/14 11:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 11:06 UTC
🟠 #گلوتن چیست؟گلوتن نام یک پروتئین منفرد نیست، بلکه به مجموعهای از پروتئینهای ذخیرهای موجود در برخی غلات گفته میشود. این پروتئینها عمدتاً در دو گروه «پرولامینها» و «گلوتلینها» طبقهبندی میشوند.در گندم، مهمترین پروتئینهای مرتبط با گلوتن عبارتاند از گلیادین و گلوتنین. هنگامی که آرد گندم با آب مخلوط و خمیر ورز داده میشود، این پروتئینها با یکدیگر برهمکنش میکنند و شبکهای سهبعدی و پیوسته به نام شبکهٔ گلوتن به وجود میآورند. بنابراین، گلوتن را نباید یک «پروتئین مرکب» مستقل دانست؛ بلکه گلوتن ساختاری پروتئینی است که در اثر آبگیری، اختلاط و ورز دادن خمیر شکل میگیرد.گلیادین عمدتاً در افزایش قابلیت کشش و جریانپذیری خمیر نقش دارد، در حالی که گلوتنین موجب استحکام و خاصیت ارتجاعی آن میشود. برهمکنش این دو گروه پروتئینی، ویژگی ویسکوالاستیک خمیر را ایجاد میکند؛ یعنی خمیر هم قابلیت تغییر شکل دارد و هم میتواند تا حدی به شکل اولیهٔ خود بازگردد.این شبکه در فرایند پخت نان اهمیت زیادی دارد، زیرا گاز دیاکسیدکربن تولیدشده بهوسیلهٔ مخمر را درون خمیر نگه میدارد. در نتیجه، خمیر افزایش حجم پیدا میکند و ساختاری متخلخل و انعطافپذیر به وجود میآید.پروتئینهای ذخیرهای غلات مختلف نامهای متفاوتی دارند. پرولامین اصلی در گندم «گلیادین»، در چاودار «سکالین» و در جو «هوردئین» نامیده میشود. این پروتئینها از نظر ساختاری با یکدیگر شباهت دارند و برخی از آنها میتوانند در افراد مبتلا به بیماری سلیاک واکنش ایمنی ایجاد کنند.در زبان فارسی، گلوتن معمولاً «گلوتن» یا «مادهٔ چسبندهٔ آرد» نامیده میشود. واژهٔ انگلیسی gluten نیز از واژهای لاتین به معنای «چسب» گرفته شده است و به خاصیت چسبندگی و پیوستگی خمیر اشاره دارد.در مجموع، گلوتن شبکهای پروتئینی است که عمدتاً از برهمکنش گلیادین و گلوتنین در خمیر گندم شکل میگیرد و نقش اصلی آن ایجاد کشسانی، استحکام و قابلیت حفظ گاز در خمیر استدر پلتفرمهای دیجیتال اینستاگرام، تلگرام، روبیکا، بله و ایتا همراه فودایرا گروپ باشید👇instagram.com/foodiragrouphttp://rubika.i…




