🔥 آتش در زاگرس؛ مشارکت اجتماعی، حلقه مفقوده حفاظت از منابع طبیعی✍️ پیمان فتاحی- کارشناس آموزش منابع…
انتشار: 2026/07/09 05:09 UTCدریافت: 2026/07/31 23:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/07/31 23:50 UTC
🔥 آتش در زاگرس؛ مشارکت اجتماعی، حلقه مفقوده حفاظت از منابع طبیعی✍️ پیمان فتاحی- کارشناس آموزش منابع طبیعی و آبخیزداریهنوز دود از دامنههای زاگرس بهطور کامل محو نشده است. بوی چوبهای سوخته و منظره علفزارهای خاکسترشده، خاطرهای تکراری و تلخ از روزهایی را زنده میکند که شعلههای آتش، سکوت جنگلهای کردستان را شکست. در آن روزها، پیش از آنکه نیروهای تخصصی به منطقه برسند، این مردم بودند که با امکانات اولیه، بیل، شاخههای سبز، کولهپشتیهای آب و گاهی تنها با دستان خالی، برای مهار آتش تلاش کردند. این تصویر، صرفاً یک روایت احساسی نیست؛ بلکه واقعیتی است که نشان میدهد نخستین خط دفاع از منابع طبیعی، سرمایه اجتماعی و حس مسئولیت مردم است؛ سرمایهای که اگر با آموزش، سازماندهی و تجهیزات مناسب همراه شود، میتواند به مؤثرترین بازوی حفاظت از طبیعت تبدیل شود.آتشسوزی در منابع طبیعی دیگر تنها یک حادثه فصلی نیست، بلکه به یکی از مهمترین چالشهای مدیریت منابع طبیعی و حکمرانی محیطزیست تبدیل شده است. بیتردید توسعه تجهیزات تخصصی، تقویت ناوگان اطفای حریق و افزایش توان عملیاتی دستگاههای مسئول ضرورتی انکارناپذیر است، اما تجربه نشان داده است که هیچ راهکاری به اندازه ارتقای فرهنگ عمومی، آموزش مستمر و تقویت مشارکت اجتماعی در کاهش آتشسوزیها اثربخش و پایدار نخواهد بود.واقعیت آن است که بخش قابل توجهی از آتشسوزیهای جنگلها و مراتع منشأ انسانی دارد؛ از خاموش نکردن کامل آتش و رها کردن تهسیگار گرفته تا سوزاندن بقایای گیاهی و در مواردی نیز اقدامات عمدی و سودجویانه برخی متخلفان. هر یک از این عوامل میتواند آغازگر بحرانی باشد که مهار آن گاه روزها به طول میانجامد و خسارتهای جبرانناپذیری بر منابع طبیعی، تنوع زیستی و معیشت جوامع محلی وارد میکند. از همین رو، پیشگیری نه یک توصیه، بلکه بنیادیترین و کمهزینهترین راهبرد حفاظت از منابع طبیعی است.استان کردستان با برخورداری از جنگلهای ارزشمند زاگرس و مراتع غنی، یکی از مهمترین ذخیرهگاههای طبیعی کشور به شمار میرود؛ بهگونهای که حدود ۶۲ درصد مساحت استان در حوزه مدیریت منابع طبیعی قرار دارد. همجواری هزاران خانوار روستایی و بهرهبردار با این عرصهها، ظرفیتی کمنظیر برای حفاظت مشارکتی ایجاد کرده است. دامداران، مرتعداران، روستاییان، کوهنوردان، انجمنهای مردمنهاد و تعاونیهای مرتعداری و جنگلداری، نخستین جامعه هدف در پیشگیری از آتشسوزیهای جنگل و مرتع هستند. نقش اصلی آنان، رعایت اصول پیشگیری، پایش مستمر عرصهها و اطلاعرسانی سریع از طریق سامانههای شبانهروزی ۱۵۰۴ و ۱۳۹ است.در عین حال، باید بر یک اصل مهم تأکید کرد؛ ورود به عملیات اطفای حریق بدون آموزش تخصصی، آشنایی با اصول امداد و نجات در کوهستان، تجهیزات اختصاصی و فرماندهی واحد، میتواند جان داوطلبان را با خطر جدی مواجه کند و حتی موجب گسترش آتشسوزی شود. مشارکت مردمی زمانی اثربخش خواهد بود که در قالب آموزشهای تخصصی، سازماندهی، تجهیز و هدایت نیروهای داوطلب تعریف شود. حفاظت از جان انسانها، همواره باید همزمان با حفاظت از منابع طبیعی مورد توجه قرار گیرد.در این میان، آموزش و ترویج تنها ابزاری برای انتقال چند توصیه ایمنی نیست، بلکه زیربنای شکلگیری فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی است. آموزش زمانی اثربخش خواهد بود که احساس تعلق و مسئولیت اجتماعی را در جامعه تقویت کند و حفاظت از جنگل و مرتع را از یک وظیفه سازمانی، به یک رفتار عمومی تبدیل سازد. تجربههای موفق نشان میدهد هرجا آموزش مستمر، گفتوگو با جوامع محلی و مشارکت واقعی مردم در تصمیمسازیها تقویت شده، میزان تخریب و وقوع آتشسوزی نیز کاهش یافته است. از این منظر، آموزش نه مقدمه حفاظت، بلکه خودِ فرآیند حفاظت است.در این مسیر، ظرفیت انجمنهای مردمنهاد و تعاونیهای مرتعداری و جنگلداری اهمیت دوچندان پیدا میکند. این تشکلها به دلیل ارتباط مستمر با عرصههای طبیعی، شناخت دقیق از ویژگیهای محلی و برخورداری از اعتماد اجتماعی، میتوانند حلقه اتصال میان دستگاههای اجرایی و مردم باشند. آموزش بهرهبرداران، پایش مستمر عرصهها، اطلاعرسانی سریع، سازماندهی نیروهای داوطلب و مشارکت در اجرای برنامههای پیشگیرانه، تنها بخشی از نقشی است که این تشکلها میتوانند ایفا کنند.
پستهای تلگرام — سەرچاوە سروشتیەکانی کوردستان
🔰 انتصابات جدید در ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان🔹 طی مراسمی با حضور مدیرکل، معاونین و جمعی از همکاران ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان، احکام مسئولیتهای جدید در سالن جلسات شهدای منابع طبیعی استان ابلاغ شد.🔹 بر این اساس، جناب آقای مهندس محمدحسین محبیان به عنوان مسئول پدافند غیرعامل و مدیریت یحران ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان منصوب و از زحمات و تلاشهای مهندس مسلم مرادی در این مسئولیت تقدیر شد.🔹 همچنین جناب آقای دکتر شاهرخ محمودی به عنوان سرپرست اداره آموزش، ترویج و مشارکتهای مردمی منصوب و از خدمات و تلاشهای مهندس کمال رستمی در این حوزه قدردانی به عمل آمد.🔹 در ادامه، مهندس کمال رستمی به عنوان سرپرست اداره امور مراتع منصوب شد و از زحمات و خدمات جناب آقای دکتر بختیار مرادی تقدیر و تشکر شد.🔹 در این مراسم، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان با قدردانی از تلاشهای مدیران و مسئولان پیشین، برای مسئولان جدید در انجام مأموریتهای محوله و خدمت به عرصههای منابع طبیعی استان آرزوی موفقیت کرد.🗓یکشنبه : ۱۴۰۵/۵/۱۸💠 روابط عمومی ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان📲 eitaa.com/frw_kurdistan
🔰 تفاهمنامه همکاری منابع طبیعی و میراثفرهنگی کردستان با محوریت توسعه گردشگری سبز🔹️تفاهمنامه همکاری میان ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری و ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کردستان با هدف توسعه گردشگری سبز و پایدار، حفاظت از میراث طبیعی و تقویت مشارکت جوامع محلی و بخش خصوصی منعقد شد.🔹 بر اساس این تفاهمنامه، دو دستگاه در زمینه شناسایی و حفاظت از ظرفیتهای طبیعی و گردشگری، اجرای برنامههای مشترک درختکاری و جنگلکاری، توسعه مسیرهای طبیعتگردی، برگزاری پویشها و جشنوارههای فرهنگی و ترویج فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی همکاری خواهند کرد.🔹 همچنین ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان متعهد به شناسایی عرصههای مناسب برای اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، همکاری در تأمین و معرفی نهالهای بومی و سازگار با اقلیم استان، ارائه آموزشهای تخصصی و در اختیار گذاشتن اطلاعات ظرفیتهای منابع طبیعی برای توسعه گردشگری شد.🔹 جذب اعتبارات، استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی بنگاههای اقتصادی، مشارکت بخش خصوصی، تشکلهای مردمنهاد و جوامع محلی از دیگر محورهای این تفاهمنامه است.🔹 این تفاهمنامه با هدف همافزایی میان حفاظت از منابع طبیعی و توسعه گردشگری پایدار، برای مدت چهار سال به امضای طرفین رسید.🗓یکشنبه : ۱۴۰۵/۵/۱۸💠 روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان📲 eitaa.com/frw_kurdistan
🔰پیام مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان به مناسبت ۱۷ مرداد، روز خبرنگاربسم الله الرحمن الرحیمن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَهفدهم مرداد، روز پاسداشت تلاشهای ارزشمند خبرنگاران و فعالان عرصه اطلاعرسانی است؛ انسانهای متعهدی که با صداقت، دقت و مسئولیتپذیری، نقش بیبدیلی در آگاهیبخشی، شفافسازی و انعکاس واقعیتهای جامعه ایفا میکنند.اینجانب ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهید محمود صارمی و تبریک روز خبرنگار، از تلاشهای صادقانه و مسئولانه اصحاب رسانه استان کردستان و برگزاری چهار دوره جشنواره منابع طبیعی ورسانه طی چندسال اخیر، به ویژه خبرنگارانی که همواره با اطلاعرسانی بهموقع، دقیق و حرفهای، در انعکاس اخبار، اقدامات و دستاوردهای حوزه منابع طبیعی و آبخیزداری همراه و پشتیبان این مجموعه بودهاند، صمیمانه قدردانی میکنم.بیتردید فرهنگسازی در زمینه حفاظت از جنگلها، مراتع و منابع طبیعی، بدون همراهی رسانههای مسئولیتپذیر و خبرنگاران دغدغهمند، تحقق نخواهد یافت. انعکاس صحیح و مؤثر اخبار این حوزه، نقش مهمی در افزایش مشارکت مردمی، صیانت از سرمایههای طبیعی و ترویج فرهنگ حفاظت از انفال الهی دارد.امیدوارم با استمرار این همکاری ارزشمند، شاهد ارتقای بیش از پیش آگاهی عمومی و حفاظت مؤثرتر از منابع طبیعی استان باشیم.از درگاه خداوند متعال، سلامتی، عزت، موفقیت و توفیق روزافزون تمامی خبرنگاران و فعالان رسانهای را مسئلت دارم.بهزاد شریفیپورمدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان💠 روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان📲 eitaa.com/frw_kurdistan
⭕️امروز، دوازدهم مرداد ۱۴۰۵، افتخار این را داشتم که در کنار جمعی از دوستان پرتلاش اداره منابع طبیعی شهرستان بانه باشم؛ بهویژه جناب مهندس احمدی، مدیر محترم، جهادی و دلسوز منابع طبیعی شهرستان بانه و همچنین کاک کریم شریفی، کارشناس ارزشمند حوزه آبخیزداری.⚫️این دیدار بهانهای بود تا ضمن تبریک صمیمانه روز جنگلبان، از زحمات شبانهروزی و مدیریت شایسته مهندس احمدی در مدت مسئولیتشان قدردانی کنم. بیشک حفاظت از منابع طبیعی، جنگلها و مراتع رسالتی بزرگ و ارزشمند است که تنها با عشق، تعهد و روحیه خدمت امکانپذیر خواهد بود و خوشبختانه این ویژگیها را بهخوبی در مجموعه منابع طبیعی شهرستان بانه شاهد هستیم.⭕️در پایان، بر خود لازم میدانم از جناب آقای دکتر بهزاد شریفیپور، مدیرکل محترم منابع طبیعی استان کردستان، صمیمانه تشکر و قدردانی کنم. بزرگواری، سعهصدر، اخلاق نیکو و مدیریت مدبرانه ایشان همواره مایه دلگرمی بوده و لطف و محبتشان بارها بنده را شرمنده کرده است. امیدوارم این روحیه ارزشمند و نگاه دلسوزانه، همچنان منشأ خدمات ماندگار برای مردم و طبیعت زیبای استان کردستان باشد.⭕️با آرزوی سلامتی، عزت و توفیق روزافزون برای همه حافظان طبیعت، جنگلبانان و خدمتگزاران صدیق این سرزمین.رامین فرجیفعال رسانهای و سیاسی✈️@armarde_rasad📸 instagram.com/raminfaraji34
🔹تجهیز دهیاری های بخش سرشیو سقز به دستگاه دمنده▫️یادگار کریمی، بخشدار سرشیو سقز :✔️در راستای ارتقای آمادگی و افزایش توان مقابله و کنترل آتشسوزیها ۲۰ دستگاه دمنده همراه لوازم و تجهیزات جانبی شامل کفش، کلاه و دستکش ایمنی از محل اعتبارات دهیاری ها خریداری گردید.🔹اصلاح و توسعه شبکه فاضلاب با اعتبار دهیاری✔️اصلاح و توسعه شبکه فاضلاب به عنوان یکی دیگر از اولویت های دهیاری ها مطرح که این پروژه در روستای طاله جار در دست احداث و اتمام است.▫️بخش سرشیو دارای ۴۵ روستا و ۳۶ دهیاری فعال است که ۴۵ پروژه دیگر از جمله؛ هدایت آبهای سطحی در بوخلو، اصلاح و توسعه شبکه معابر در دگاگاه، اجرای دیوار حائل در حسن سالاران، جابجایی تیر برق، تعریض پل در میک، اجرای اگوی روباز در سردره و اصلاح و توسعه شبکه فاضلاب در بهرام در سالجاری توسط دهیاری ها اجرا می شود.@niazeroostasaqqez@niazeroostasaqqez
