🌸🌸 Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi ♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─تلمیح؛ ناخودآگاه متن و گسست پارادایمی#دکترسیناجهاند…
انتشار: 2026/07/06 06:39 UTC
🌸🌸 Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi ♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─تلمیح؛ ناخودآگاه متن و گسست پارادایمی#دکترسیناجهاندیده کوکب بخت مرا هیچ منجم نشناخت یارب از مادر گیتی بچه طالع زادم حافظ اگر بخواهیم تاریخ ادبیات بنویسیم، معمولاً به سراغ شاعران، سبکها، قالبها یا مضامین میرویم. اما شاید تاریخ ادبیات را بتوان از مسیر دیگری نیز خواند؛ از خلال چیزهایی که متنها به یاد میآورند. هر متن گذشتهی خاصی را احضار میکند و گذشتههای دیگری را به سکوت میسپارد. از این منظر، تاریخ ادبیات نه فقط تاریخ نوشتن، بلکه تاریخِ یادآوری و فراموشی است.در بلاغت سنتی، تلمیح را یکی از صنایع ادبی دانستهاند؛ اشارهای کوتاه به داستانی، شخصیتی یا رخدادی آشنا. این تعریف نادرست نیست، اما همهی حقیقت را نیز نمیگوید. تلمیح صرفاً آرایهای برای آرایش کلام نیست؛ سازوکاری است که حافظهی متن را سازمان میدهد. متن با تلمیح اعلام میکند که به کدام گذشته تعلق دارد و از کدام گذشته فاصله گرفته است.هیچ حافظهای خنثی نیست. حافظه همواره با انتخاب آغاز میشود. به همان اندازه که چیزی را به یاد میآورد، چیز دیگری را فراموش میکند. متن نیز چنین است. آنچه در تلمیح ظاهر میشود، تنها بخشی از گذشته است؛ گذشتهای که متن آن را برای اندیشیدن به اکنون برگزیده است. بنابراین، تلمیح صرفاً نشانهی حضور یک متن دیگر نیست، بلکه نشانهی غیاب متنهای دیگری نیز هست که دیگر در افق معنایی اثر جایی ندارند.از همینجا میتوان از «ناخودآگاه متن» سخن گفت. مقصود از ناخودآگاه متن، نیت پنهان نویسنده نیست، بلکه مجموعهی پیشفرضهایی است که متن بدون آنکه دربارهی آنها استدلال کند، بدیهی میانگارد. این همان لایهای است که جهانبینی یک دوره را حمل میکند. تلمیح، یکی از مطمئنترین راههای دسترسی به این لایه است، زیرا متن معمولاً آگاهانه دربارهی نظام دانایی خود سخن نمیگوید، اما آن را در شبکهی ارجاعاتش آشکار میسازد. از این منظر، تلمیح فقط رابطهای میان دو متن نیست؛ رابطهای میان دو پارادایم است. هر پارادایم شبکهی خاصی از ارجاعات را معتبر میشمارد و حافظهی فرهنگی ویژهی خود را میسازد. تا زمانی که این پارادایم پابرجاست، تلمیحها نیز کمابیش ثابت میمانند. اما هنگامی که پارادایم دگرگون میشود، شبکهی تلمیحات نیز تغییر میکند. از همین رو، گسست پارادایمی را میتوان در تغییر حافظهی متن مشاهده کرد.تحول شعر فارسی نمونهای روشن از این فرایند است. شعر کلاسیک سرشار از تلمیحات نجومی است؛ فلک، سپهر، زحل، مشتری، سعد و نحس کواکب و بروج، صرفاً واژگان شاعرانه نیستند، بلکه اجزای دستگاهی معرفتیاند که در آن سرنوشت انسان با نظم کیهانی پیوند خورده است. در چنین جهانی، انسان هنوز مرکز تبیین نیست؛ او در دل تقدیری زندگی میکند که افلاک نیز در آن سهم دارند. از همین رو، خاقانی، انوری، مسعود سعد و حتی حافظ بارها به این حافظهی نجومی بازمیگردند. این بازگشت، پیش از آنکه انتخابی بلاغی باشد، بازتاب ناخودآگاه فرهنگی عصر آنان است.اما با مشروطه و سپس شعر مدرن، شبکهی تلمیحات دگرگون میشود. تلمیحات نجومی به حاشیه میروند و جای خود را به ارجاعات تاریخی، اجتماعی، سیاسی و تجربهی زیستهی فرد میدهند. این حذف، کمتر از آنکه نشانهی تغییر ذوق ادبی باشد، نشانهی تغییر در شیوهی فهم جهان است. شعر دیگر رنج را به گردش سپهر نسبت نمیدهد، بلکه آن را محصول مناسبات قدرت، تاریخ و کنش انسان میبیند.تفاوت میان حبسیات مسعود سعد سلمان و شعرهای زندان فرخی یزدی، تنها تفاوت دو شاعر نیست؛ تفاوت دو حافظهی فرهنگی است. مسعود سعد در جهانی میاندیشد که فلک هنوز در سرنوشت انسان نقش دارد؛ فرخی در جهانی زندگی میکند که زندان را نتیجهی استبداد میداند، نه نحسی ستارگان. این تفاوت، نشانهی گسستی در ناخودآگاه فرهنگ است. از همین منظر، ظهور رمان در غرب نیز صرفاً تولد یک گونهی ادبی نبود، بلکه بازنویسی حافظهی ادبیات بود. رمان، جهان را نه بر پایهی تقدیر، بلکه بر پایهی امکان روایت کرد. همانگونه که قهرمان حماسه درون نظمی از پیش مقرر حرکت میکند، شعر کلاسیک نیز در شبکهای از ارجاعات کیهانی میاندیشد؛ و همانگونه که شخصیت رمان آیندهای گشوده دارد، شعر مدرن نیز بهتدریج شبکهی تلمیحات خود را از آسمان به زمین منتقل میکند. از اینرو، شاید لازم باشد تلمیح را از نو تعریف کنیم. تلمیح نه آرایهای برای زیبایی کلام، بلکه شاخصی برای مطالعهی تاریخ اندیشه است. هر تلمیح، ردپای حافظهای است که هنوز زنده است و هر فراموشی، نشانهی پارادایمی است که اعتبار خود را از دست داده است. تاریخ ادبیات را میتوان نه فقط از خلال آنچه متنها نوشتهاند، بلکه از خلال آنچه دیگر نتوانستهاند به یاد آورند نیز بازخوانی کرد. شاید در نهایت، تلمیح همان جایی باشد که ناخودآگاه فرهنگ، بیآنکه بداند، خود را آشکار میکند.🌸🌸
پستهای تلگرام — گالری تصاویر ادبی
سالگرد درگذشت عزت سینمای ایران #عزتاللهانتظامی مردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، همانی که از سیزده سالگی در تماشاخانههای لاله زار با تشویقهای شما بزرگ شدهام... همانی که همراه شما با دردهای ایران بسیار گریستهام و با شادیهایش لبخندها زده ام...…دانشجویی پس از استادی۲۶ مرداد ۱۳۹۷، عزتالله انتظامی در تهران درگذشت.او نخستین ایرانیای بود که از یک جشنوارهی بینالمللی (شیکاگو) جایزهی بهترین نقشآفرینی را برای فیلم «گاو» گرفت.عزتالله انتظامی در سال ۱۳۰۳ در تهران زاده شد. او میگوید: «پدرم، نظامی بود. صدام که میکرد، میفهمیدم باید در برم. میدونستم کتککاریه. پدرم هیچی از من ندید. مادرم روضهخون زنونه بود. تنها زن سنگلج که سواد داشت. مکتبخونه داشت».دبستان را که به پایان رساند، به هنرستان صنعتی رفت و برق خواند: «همهی استادهامون آلمانی بودند. کلی آلمانی یاد گرفتم».او اما شیفتهی تئاتر و ذاتاً هنرپیشه بود.۱۷ ساله بود که با پیشپردهخوانی، زیر نظر پرویز خطیبی، کارش را در «تماشاخانهی کشور»، آغاز کرد. مینویسد: «من، پسربچهی کلاس اول دبیرستان، یک کراوات گَل و گشاد بهم زدند و گفتند وایسا ارکستر بزنه، بخون. حالا تا دیشب اون پایین جارو پارو میکردم. اولینبار بود که رفتم روی سن».«من عضو دونپایهام ای آقای رئیس!فقیر و بیمایهام ای آقای رئیس!»۲۰ ساله بود که نخستین نقشش را در نمایشنامهی «اولتیماتوم»، در تئاتر پاریس لالهزار، بازی کرد و ۲۵ ساله بود که نخستینبار در فیلم «واریته بهاری»، به کارگردانی پرویز خطیبی، نقش گرفت، ولی تئاتر را رها نکرد.او مینویسد: «۲۸ مرداد ۳۲ کودتا شد. همهی تئاترها را بستند. چون تو تئاتر سعدی که مال تودهایها بود کار میکردم، گرفتندم. زندون، چهار ماه طول کشید. چهار روز بعد از آزادی، ارزروم ترکیه بودم. بعد هم یک قطار و راهی آلمان».در شهر هانوفِر، روزها در کارخانهی ذوب آهن کار میکرد و شبها درس تئاتر میخواند.چهار سال بعد، به ایران بازگشت و به کار ادامه داد.او جز بازی در چندین نمایشنامه، در ۵۶ فیلم سینمایی و ۷۰ فیلم و نمایش تلویزیونی، نقش آفرید.شاید ماندگارترین نقشش «مشحسن» در فیلم «گاو»، در سال ۱۳۴۸ باشد که در فراق حیوانش مینالد و با او همذاتپنداری میکند.۴۵ ساله بود که به دانشگاه هنرهای زیبا رفت و با اینکه کارشناسان او را «دانشآموختهی عملی» میدانستند، تحصیل کرد و سه سال بعد، رشتهی نمایش و هنرپیشگی را با پایاننامهای دربارهی پیشپردهخوانی در ایران و هنر نمایشنامهنویس آلمانی هاینریش فُن کلایست، به پایان رساند.ویژگی کارش غرق شدن در نقشی بود که میآفرید.۴۶ ساله بود که نقش یک بنگاهی را در فیلم «آقای هالو» بازی کرد:«وقتی (صحنهی بنگاه را) بازی میکردیم، صاحب بنگاه نگاه میکرد. بعد از فیلم، من را خواست و گفت: تو پیش خودم بمون و با ما کار کن؛ هرچی اونها بهت میدن، من بیشتر میدم».عزتالله انتظامی، در ۹۴ سالگی، در زادگاهش درگذشت.با استفاده از منابع🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
سالگرد درگذشت عزت سینمای ایران #عزتاللهانتظامیمردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، همانی که از سیزده سالگی در تماشاخانههای لاله زار با تشویقهای شما بزرگ شدهام... همانی که همراه شما با دردهای ایران بسیار گریستهام و با شادیهایش لبخندها زده ام... برای شما من همیشه همان عزتم... بچهای از سنگلج..."🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
درود و ارادت برای آشنایی بیشتر با وزن شعر نیمایی مطالعهٔ مقالهٔ «نوعی وزن در شعر امروز فارسی» از مهدی اخوانثالث که از فروردین ۱۳۴۲ در چند شمارهٔ نشریهٔ پیام نوین چاپ شده و در «پرتال جامع علوم انسانی» در دسترس است و چاپ یکجای آن در کتاب ارزشمند بدعتها و بدایع نیمایوشیج، از اخوانثالث؛و برای آشنایی با عروض فرخزادی، مطالعهٔ مقالهٔ «نوعی دیگر از وزن در شعر امروز فارسی» نوشتهٔ سعید رضوانی، چاپشده در نامهٔ فرهنگستان، پاییز ۱۳۸۹؛بسیار مفید میتواندباشد.با ارادت فراوان علیرضا باغبانＣ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
راههایی که نوشتن هایکو میتواند شعرهای بلندتر شما را غنیتر کندعادله کنی (Adele Kenny)نوشتن هایکو میتواند:۱. حس و توانایی شما در تصویرسازی را تقویت کند.۲. دقت و توجه شما را به جزئیات افزایش دهد.۳. فشردگی، ایجاز و شفافیت را به شما بیاموزد.۴. اهمیت حذف واژههای زائد را به شما یادآوری کند.۵. توانایی شما را در سرودن شعرهایی روشن و سنجیده افزایش دهد؛ حتی زمانی که معنا و مضمون شعر پیچیده است.۶. به شما بیاموزد چگونه سطرها را بهگونهای بشکنید که هم منطق روشنی داشته باشند و هم این منطق خودنمایی نکند.۷. به شما نشان دهد چگونه میتوان با کمترین واژهها، تصویری روشن آفرید؛ بیآنکه همهچیز را توضیح دهید و در عین حال، اندکی ابهام و امکان دریافتهای متفاوت را باقی بگذارید.۷. زمینهای برای شکلگیری شعرهای بلندتر فراهم کند. یک هایکو میتواند گسترش یابد و به شعری بلندتر تبدیل شود؛ یا آغاز شعر باشد، یا پایان آن، یا در جایی از میانهی شعر قرار گیرد.۸. به درک این اصل کمک کند که شعرهای خوب، به جای توضیح دادن، نشان میدهند.۹. توانایی شما را در ایجاد پیوند، آشکار کردن و غافلگیر کردن افزایش دهد.• عادله کنی، شاعر و نویسنده آمریکایی، زادهی رَهوِی در نیوجرسی، بیش از ۲۶ کتاب منتشر کرده و سالها در عرصهی شعر و هایکو، آموزش نویسندگی و فعالیتهای ادبی و هنری فعال بوده است. او جوایز گوناگونی دریافت کرده است.#هایکو #شعربا سپاس از#استادیوسفصدیقگرامی🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
این، تنها صدای به جا مونده از سهراب سپهری استＣ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
نگارش دهم تا دوازدهم(نگارش و نویسندگی)t.me/negareshe10@negareshe10