قطع مصاحبه قالیباف و رقابتهای داخلی قدرت در جمهوری اسلامی؛ نبرد بر سر آینده و مالکیت مذاکره با آمر…
انتشار: 2026/06/30 22:22 UTC
قطع مصاحبه قالیباف و رقابتهای داخلی قدرت در جمهوری اسلامی؛ نبرد بر سر آینده و مالکیت مذاکره با آمریکا!قطع ناگهانی گفتوگوی ضبطشده محمدباقر قالیباف در صداوسیما، در نگاه اول ممکن است یک اتفاق رسانهای یا یک تصمیم اجرایی تلقی شود. اما در بستر تحولات سیاسی اخیر، این رخداد را میتوان بهعنوان یکی از نشانههای قابل مشاهدهی همان رقابتهای درونی قدرت دانست؛ رقابتهایی که بر سر آینده نظم سیاسی پس از تغییرات بزرگ پیشِ رو در ساختار رهبری و فرماندهی امنیتی و نظامی در جریان است.تصویری که امروز از جمهوری اسلامی دیده میشود، بیش از آنکه شبیه یک بلوک یکپارچه سیاسی باشد، شبیه مجموعهای از شبکههای قدرت و منافع درهمتنیده اما رقابتگر است. شبکههایی که همزمان با یکدیگر رقابت میکنند، در برخی نقاط به همکاری میرسند و در برخی نقاط دیگر، وارد تعارض مستقیم یا غیرمستقیم میشوند. نیروهایی که پیشتر در قالب دوگانههای کلاسیک مانند اصولگرا و اصلاحطلب فهم میشدند، اکنون در آرایشهای جدیدی قرار گرفتهاند که با برچسبهای قدیمی بهسختی قابل توضیحاند.در همین چارچوب، قطع مصاحبه قالیباف را نیز میتوان نه یک رخداد منفرد، بلکه امتداد همین منازعه بر سر روایت و جایگاه سیاسی درون بلوک قدرت دانست. در شرایطی که هر بخش از ساختار قدرت تلاش میکند سهم بیشتری از آینده سیاسی را برای خود تثبیت کند، حتی یک گفتوگوی تلویزیونی نیز میتواند به بخشی از میدان رقابت تبدیل شود؛ میدانی که در آن، کنترل روایت به اندازه کنترل تصمیم اهمیت پیدا میکند.این رقابتها محدود به یک موضوع خاص مانند مذاکرات ایران و آمریکا نیستند. پرونده مذاکره تنها یکی از صحنههای بروز یک رقابت گستردهتر است؛ رقابتی که محور اصلی آن، آینده قدرت در جمهوری اسلامی است. پس از هرگونه تغییر در رأس هرم سیاسی و همچنین جابهجاییهای احتمالی در ساختار فرماندهی امنیتی و نظامی، این رقابتها بهطور طبیعی شدت بیشتری خواهند گرفت؛ زیرا مسئله اصلی، طراحی نظم آینده و جایگاه نیروهای مختلف در آن است.در این میان میتوان چند شبکه اصلی قدرت را بهصورت کلی تشخیص داد. یک شبکه دیپلماتیک ـ اجرایی که حول دولت پزشکیان، بخشی از ساختار اجرایی و تیمهای مرتبط با پروندههای سیاست خارجی و از جمله قالیباف شکل گرفته است. در کنار آن، یک شبکه امنیتی ـ نظامی قرار دارد که پس از تغییرات و حذف یا جابهجایی بخشی از فرماندهان ارشد، در حال بازآرایی و تثبیت موقعیت خود است. همچنین یک شبکه پارلمانی ـ رسانهای نیز قابل مشاهده است که با محوریت جریانهایی مانند جلیلی و پایداریچیها شناخته میشود. در نهایت، بیت رهبری قرار دارد که بهعنوان مرکز ثقل قدرت، اما با کمترین شفافیت بیرونی، نقش تعیینکنندهای در این آرایش ایفا میکند.آنچه در این میان اهمیت دارد، نه صرفاً وجود این شبکهها، بلکه شدت گرفتن رقابت میان آنها بر سر روایتسازی و تعیین دستور کار سیاسی است. در چنین فضایی، رسانه دیگر صرفاً ابزار اطلاعرسانی نیست، بلکه به یکی از میدانهای اصلی رقابت قدرت تبدیل میشود. از همین منظر، قطع مصاحبه قالیباف را میتوان در امتداد همین روند فهم کرد؛ روندی که در آن هر روایت، پیش از آنکه شنیده شود، در چارچوب رقابتهای سیاسی ارزیابی و فیلتر میشود.این وضعیت پس از کاهش تهدیدات بیرونی و تغییر شرایط امنیتی منطقهای، بیش از پیش آشکار شده است. هرچه فشار خارجی کمتر میشود، رقابتهای داخلی بر سر قدرت و آینده آن برجستهتر میگردد. در چنین شرایطی، اختلاف اصلی دیگر صرفاً بر سر این نیست که چه سیاستی اتخاذ شود، بلکه بر سر این است که چه کسی حق تعریف و روایت آن سیاست را در اختیار داشته باشد.به همین دلیل، قطع مصاحبه قالیباف را نمیتوان جدا از متن این رقابتها فهم کرد. این رخداد، اگرچه بهتنهایی تعیینکننده نیست، اما در کنار سایر نشانهها، تصویری از مرحلهای جدید در سیاست ایران ارائه میدهد؛ مرحلهای که در آن، رقابت نه فقط بر سر تصمیم، بلکه بر سر مالکیت روایت قدرت جریان دارد.t.me/hamidasefichannel2%D8%B5%D9%81%D8%AD… یوتیوبyoutube.com/@hamidasefi-mf3jo