«همهٔ ما از واقعگراییِ خام (Naive Realism) آغاز میکنیم؛ یعنی این آموزه که اشیا همانگونه هستند که…
انتشار: 2026/08/06 15:33 UTCدریافت: 2026/08/07 16:41 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 16:41 UTC
«همهٔ ما از واقعگراییِ خام (Naive Realism) آغاز میکنیم؛ یعنی این آموزه که اشیا همانگونه هستند که به نظر میرسند. ما گمان میکنیم که چمن سبز است، سنگ سخت است و برف سرد است. اما فیزیک به ما اطمینان میدهد که سبزیِ چمن، سختیِ سنگ و سردیِ برف، آن سبزی، سختی و سردیای نیست که ما در تجربهٔ خود میشناسیم، بلکه چیزی کاملاً متفاوت است.ناظری که تصور میکند در حال مشاهدهٔ یک سنگ است، در واقع ــ اگر فیزیک را درست بدانیم ــ تنها در حال مشاهدهٔ اثرهایی است که آن سنگ بر او میگذارد.از اینرو، به نظر میرسد که علم با خودش در ستیز است. درست هنگامی که بیش از هر زمان دیگری میکوشد کاملاً عینی باشد، برخلاف میل خود در ورطهٔ ذهنیت فرو میرود.واقعگراییِ خام به فیزیک میانجامد؛ و فیزیک، اگر درست باشد، نشان میدهد که واقعگراییِ خام نادرست است. بنابراین، اگر واقعگراییِ خام درست باشد، نادرست است؛ پس نادرست است.و در نتیجه، رفتارگرایی که گمان میکند مشغول ثبت مشاهداتی دربارهٔ جهان خارج است، در حقیقت تنها مشاهداتی را ثبت میکند که دربارهٔ آنچه در درون خودش رخ میدهد انجام میدهد.»برتراند راسل@harmoniclib


