در هفته گذشته نظرات جناب دکتر نادر شیران استاد هماتولوی و چهره شناخته شده این رشته در کشور موجی از…

چرا نظام پرستاری در گذشته ایران از نظام پزشکی جدا شد. چه اختلافاتی ایجاد شده بودبله. اگر منظورتان جدا شدن تشکیلات حرفه‌ای پرستاری از نظام پزشکی در ایران است، نکته مهم این است که این اتفاق یک «انشعاب ناگهانی به‌دلیل یک اختلاف شخصی» نبود؛ بلکه حاصل سال‌ها اختلاف درباره هویت حرفه‌ای، نمایندگی صنفی و اختیارات پرستاران بود.### اصل ماجرا چه بود؟تا پیش از تشکیل سازمان نظام پرستاری، پرستاران از نظر امور انتظامی و حرفه‌ای تا حد زیادی زیر چتر ساختار نظام پزشکی قرار داشتند. حتی قانون نظام پزشکی مصوب ۱۳۷۴، علاوه بر پزشکان، از «حرف پزشکی و وابسته به پزشکی» نیز نام می‌برد. ([Nezamat][1])اما به‌تدریج این دیدگاه در جامعه پرستاری تقویت شد که:* پرستاری یک حرفه مستقل است و نباید صرفاً «وابسته به پزشکی» تلقی شود.* پرستاران مسائل صنفی و حرفه‌ای خاص خودشان را دارند که باید توسط خود پرستاران نمایندگی شود.* در تعیین شرح وظایف، استانداردهای خدمات، آموزش، تعداد نیروی پرستاری و حقوق حرفه‌ای، پرستاران باید نقش مستقیم داشته باشند.* ساختاری که عمدتاً تحت مدیریت پزشکان باشد، نمی‌تواند به‌طور کامل نماینده منافع حرفه‌ای پرستاران باشد.این موارد در نهایت به تصویب قانون ایجاد سازمان نظام پرستاری در ۱۱ آذر ۱۳۸۰ انجامید. قانون صراحتاً سازمان نظام پرستاری را یک سازمان مستقل و دارای هویت حقوقی تعریف کرد و از اهداف آن حفظ حقوق مادی، معنوی و صنفی پرستاران و ارتقای حرفه پرستاری را نام برد. ([Nezamat][2])### اختلاف اصلی چه چیزهایی بود؟به‌طور خلاصه، چند محور مهم وجود داشت:۱. اختلاف بر سر هویت حرفه‌ایپرستاران معتقد بودند پرستاری صرفاً یک شغل «تابع پزشکی» نیست و باید به‌عنوان یک حرفه تخصصی و مستقل شناخته شود.۲. اختلاف بر سر نمایندگی صنفیمسئله این بود که چه کسی باید از حقوق پرستار دفاع کند؛ ساختاری که عمدتاً پزشکان در آن حضور دارند، یا سازمانی که اعضای اصلی و تصمیم‌گیرندگان آن خود پرستاران باشند.۳. اختلاف بر سر اختیارات حرفه‌ایموضوعاتی مانند استانداردهای خدمات پرستاری، شرح وظایف، آموزش، مهارت‌های حرفه‌ای و نظارت بر عملکرد پرستاران مطرح بود. قانون جدید صراحتاً برای سازمان نظام پرستاری در این حوزه‌ها وظایفی تعیین کرد. ([Irancodify][3])۴. مسائل اقتصادی و شرایط کاریحقوق، مزایا، کمبود نیروی پرستاری، ساعات کار، اضافه‌کاری و شأن اجتماعی پرستاران نیز از مسائل مهمی بود که نیاز به یک نهاد مدافع مستقل را بیشتر می‌کرد.### اما یک نکته جالبحتی بعد از تشکیل نظام پرستاری، مرز بین دو سازمان کاملاً جدا و بدون ارتباط نشد.مثلاً طبق قانون سال ۱۳۸۰، رسیدگی انتظامی به تخلفات پرستاران همچنان تا حدی با سازمان نظام پزشکی ارتباط داشت؛ هیأت‌های کارشناسی نظام پرستاری درباره تخلفات نظر کارشناسی می‌دادند و مجازات‌های انتظامی طبق قانون نظام پزشکی تعیین می‌شد. ([Nezamat][2])بنابراین بهتر است بگوییم:> نظام پرستاری برای ایجاد یک نهاد مستقلِ حرفه‌ای و صنفی برای پرستاران شکل گرفت، اما ارتباط قانونی آن با نظام پزشکی کاملاً قطع نشد.