💢 سفیر پیشین پاکستان: پنج سال گذشته فرصتی از دست‌رفته در روابط کابل و اسلام‌آباد بود 🔸منصور احمد خا…

💢 سفیر پیشین پاکستان: پنج سال گذشته فرصتی از دست‌رفته در روابط کابل و اسلام‌آباد بود 🔸منصور احمد خان، سفیر پیشین پاکستان در افغانستان، می‌گوید پنج سال پس از بازگشت امارت اسلامی به قدرت، روابط کابل و اسلام‌آباد به نقطه‌ای رسیده که کمتر در تاریخ دو کشور سابقه داشته است. به باور او، هر دو طرف پس از تحول اگست ۲۰۲۱ فرصت ایجاد یک چارچوب تازه برای روابط را از دست دادند و مسائل امنیتی، به‌ویژه فعالیت تحریک طالبان پاکستان، به تدریج بر سایر حوزه‌های همکاری سایه انداخت. 🔸خان در گفت‌وگو با حبیب اکرم مجری پاکستانی در برنامه لنز گفت تحول سال ۲۰۲۱ تنها تغییر حکومت در افغانستان نبود، بلکه هم‌زمان با خروج نیروهای آمریکا و ناتو، تغییر نظم جهانی و تحولات سیاسی داخلی پاکستان رخ داد. از نظر او، کابل و اسلام‌آباد باید در آن مقطع روابط خود را از چارچوب چند دهه جنگ، جهاد و ملاحظات امنیتی خارج می‌کردند و بر پیوندهای تاریخی، اقتصادی و اجتماعی تمرکز می‌کردند؛ اتفاقی که رخ نداد. 🔸او گفت مقام‌های امارت اسلامی در آغاز احتمالاً تصور می‌کردند که آمریکا و ناتو را شکست داده‌اند و می‌توانند افغانستان را کاملاً مطابق دیدگاه سیاسی خود اداره کنند. به گفته خان، این برداشت باعث شد موضوعاتی مانند ایجاد ساختار فراگیر، حقوق بشر و پیوستن به چارچوب‌های بین‌المللی مبارزه با تروریسم آن‌گونه که انتظار می‌رفت مورد توجه قرار نگیرد. او در عین حال تأکید کرد که مخالفان امارت اسلامی نیز خروج قطعی آمریکا را به‌درستی ارزیابی نکرده بودند و انتظار داشتند مذاکرات چند ماه ادامه یابد و سرانجام یک حکومت انتقالی شکل بگیرد. 🔸سفیر پیشین پاکستان همچنین درباره سفر جنرال فیض حمید، رئیس وقت استخبارات پاکستان، به کابل در روزهای نخست پس از سقوط دولت پیشین توضیح داد. به گفته او، اسلام‌آباد نگران خلأ امنیتی پس از فروپاشی حکومت بود و احتمال می‌داد گروه‌هایی مانند تحریک طالبان پاکستان و گروه‌های مسلح بلوچ از شرایط جدید استفاده کنند. پاکستان در آن زمان تلاش داشت با رهبران امارت اسلامی درباره مهار تی‌تی‌پی، تشکیل ساختاری فراگیر و حل مسئله پنجشیر از راه گفت‌وگو رایزنی کند. 🔸خان گفت انتظار پاکستان برای روی کار آمدن یک حکومت کاملاً «طرفدار پاکستان» در افغانستان واقع‌بینانه نیست. به باور او، هر حکومتی در کابل، صرف‌نظر از ماهیت سیاسی آن، سیاست خارجی خود را بر اساس منافع افغانستان تنظیم خواهد کرد. اسلام‌آباد نیز باید به جای تلاش برای شکل‌دهی حکومت مطلوب خود در کابل، روابطی کاری ایجاد کند که در آن منافع دو طرف از طریق تعامل و بده‌بستان سیاسی دنبال شود. 🔸او افزایش نگاه منفی به پاکستان در میان افغان‌ها را یکی از جدی‌ترین مشکلات روابط دو کشور دانست. به گفته وی، این نگاه طی سه دهه گذشته به‌تدریج افزایش یافته و از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ نیز تشدید شده است. خان انتقاد کرد که در پاکستان گاهی این مسئله با متهم کردن افغان‌ها به «ناسپاسی» پاسخ داده می‌شود، در حالی که حمایت‌های گذشته پاکستان از افغانستان نیز در چارچوب منافع ملی خود این کشور صورت گرفته است. 🔸این دیپلمات پیشین تأکید کرد که سیاست افغانستان در پاکستان بیش از اندازه امنیتی شده است. او گفت امارت اسلامی نیز بارها خواهان تعامل مستقیم با رهبری سیاسی پاکستان بوده و اسلام‌آباد باید کانال‌های سیاسی را تقویت کند. از دید او، نخست‌وزیر، وزیر خارجه و دیگر مقام‌های سیاسی پاکستان می‌توانند مستقیماً با مقام‌های کابل وارد گفت‌وگو شوند و پس از احیای روابط سیاسی، نهادهای امنیتی مسائل مربوط به تی‌تی‌پی و گروه‌های مسلح بلوچ را پیگیری کنند. 🔸خان درباره ساختار داخلی امارت اسلامی نیز گفت در میان مقام‌های آن دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. به گفته او، حلقه‌ای محدود در رأس رهبری همچنان مواضع محافظه‌کارانه سخت‌گیرانه، به‌ویژه درباره زنان، دارد؛ در حالی که شمار زیادی از مقام‌های میانی و برخی مسئولان ارشد، خواهان آموزش دختران، عادی‌شدن زندگی اجتماعی و تعامل گسترده‌تر با جهان هستند. با این حال، تصمیم‌های اصلی همچنان در سطح رهبری اتخاذ می‌شود. 🔸او افزود که امارت اسلامی طی پنج سال گذشته توانسته کنترل خود را بر افغانستان حفظ کند و در حال حاضر شورش مسلحانه سازمان‌یافته‌ای که موجودیت حکومت را تهدید کند، دیده نمی‌شود. به گفته خان، اختلاف‌هایی میان جناح‌های مختلف امارت اسلامی وجود دارد، اما این اختلافات تاکنون به مرحله به چالش کشیدن اقتدار رهبر این حکومت نرسیده است. 🔸خان در بخش دیگری از گفت‌وگو بسته‌ماندن مرزها را زیان‌بار دانست و گفت مردم دو سوی مرز، از کویته و پیشاور تا مناطق افغانستان، خواهان بازگشایی مسیرهای رفت‌وآمد هستند. او پیشنهاد کرد پاکستان به جای استفاده از تجارت و ترانزیت به‌عنوان ابزار فشار، تسهیلات اقتصادی و اتصال منطقه‌ای را به «اهرم مثبت» تبدیل کند.