✍ مریم گردنبند طلا را به‌عنوان عاریه دریافت کرده، اما سارقان آن را از وی به سرقت می‌برند. در این فر…

✍ مریم گردنبند طلا را به‌عنوان عاریه دریافت کرده، اما سارقان آن را از وی به سرقت می‌برند. در این فرض، مسئولیت مریم چگونه خواهد بود؟🔸 در این خصوص، هرچند ماده ۶۴۰ قانون مدنی مقرر می‌دارد: «مستعیر ضامن تلف یا نقصان مال عاریه نیست، مگر در صورت تفریط یا تعدی»، اما ماده ۶۴۴ همان قانون استثنایی بر این قاعده بیان کرده و مقرر می‌کند: «در عاریه طلا و نقره، مستعیر ضامن است، هرچند شرط ضمان نشده و تفریط یا تعدی نیز نکرده باشد.»🔸 برخی حقوقدانان، از جمله مرحوم دکتر کاتوزیان، معتقدند حکم مقرر در ماده ۶۴۴ قانون مدنی حکمی استثنایی است و نمی‌توان آن را به سایر جواهرات گران‌بها، مانند الماس، تسری داد. از نظر نگارنده نیز این دیدگاه صحیح‌تر است؛ زیرا قانونگذار مسئولیت مطلق مستعیر را صرفاً در خصوص دو مصداق مشخص، یعنی طلا و نقره، پیش‌بینی کرده است. ذکر این دو مورد به‌طور خاص، نشان‌دهنده استثنایی بودن حکم و ناشی از ملاحظات فقهی مربوط به این اموال است.🔸 از سوی دیگر، اگر قائل به غیر استثنایی بودن این حکم باشیم، باید پذیرفت که ملاک وضع ماده ۶۴۴ صرفاً ارزش بالای مال عاریه‌ای است و در نتیجه، تمامی اموالی که عرفاً دارای ارزش فراوان هستند نیز باید مشمول ضمان مطلق مستعیر قرار گیرند؛ در حالی که قانونگذار در مورد طلا و نقره، هیچ شرطی از حیث میزان ارزش یا مقدار آن‌ها مقرر نکرده است. بنابراین، حتی اگر مقدار نقره مورد عاریه کمتر از یک گرم و از نظر اقتصادی کم‌ارزش باشد، باز هم حکم ضمان مطلق مستعیر جاری خواهد بود. این امر با نظریه‌ای که مبنای ماده ۶۴۴ را صرفاً حمایت از مالک در اموال گران‌قیمت می‌داند، سازگار نیست.🔸 بنابراین، در فرض سؤال، چون موضوع عاریه گردنبند طلاست، مریم حتی در صورت عدم تعدی یا تفریط نیز در برابر مالک مسئول است؛ زیرا مطابق ماده ۶۴۴ قانون مدنی، مستعیر طلا و نقره ضامن تلف مال عاریه‌شده خواهد بود.@hoghoogh