لزوم مدیریت آب باران و جلوگیری از آب گرفتگی معابر شهری مدیریت آب باران و جلوگیری از آبگرفتگی معاب…
انتشار: 2026/07/10 17:32 UTC
لزوم مدیریت آب باران و جلوگیری از آب گرفتگی معابر شهری مدیریت آب باران و جلوگیری از آبگرفتگی معابر شهری یکی از مهمترین چالشهای برنامهریزی و توسعه پایدار شهرها به شمار میرود. افزایش جمعیت ، گسترش سطوح غیرقابل نفوذ مانند آسفالت و بتن و تغییرات اقلیمی، باعث شده است که بارشهای شدید در مدت کوتاه مشکلات گستردهای ایجاد کنند. آبگرفتگی خیابانها علاوه بر ایجاد اختلال در رفتوآمد شهروندان، میتواند خسارتهای اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی قابل توجهی به همراه داشته باشد. بنابراین، طراحی و اجرای راهکارهای اصولی برای مدیریت روانآبهای سطحی، ضرورتی انکارناپذیر در مدیریت شهری است.چندی پیش بارش نسبتاً شدید باران و جاری شدن سیلاب باعث آب گرفتگی معابر و در نهایت ورود آب به برخی مراکز تجاری شد که باعث تضرر و خسارت کسبه مشگین شهر گردید. در این مطلب به علل سیلاب و راهکارهای جلوگیری از بروز حوادث مشابه می پردازیم.یکی از دلایل اصلی آبگرفتگی معابر، نبود یا ناکارآمدی سامانههای جمعآوری و هدایت آبهای سطحی است. بسیاری از شهرها در زمان بارندگی شدید با حجم زیادی از آب مواجه میشوند که شبکههای موجود توان انتقال سریع آن را ندارند. همچنین، مسدود شدن جویها و کانالهای آب بر اثر زباله و رسوبات، ظرفیت تخلیه آب را کاهش میدهد.مدیریت صحیح آب باران نیازمند توجه به مجموعهای از اقدامات پیشگیرانه است، از جمله:- نگهداری منظم کانالها، جویها و مسیرهای انتقال آب.- افزایش ظرفیت شبکههای جمعآوری آبهای سطحی در مناطق پرتراکم.- استفاده از مصالح مناسب برای کاهش تجمع آب در سطح معابر.- ایجاد فضاهای سبز و سطوح نفوذپذیر برای جذب بخشی از آب باران و ...مدیریت آب باران تنها به کنترل آبگرفتگی محدود نمیشود، بلکه میتواند به حفظ منابع آبی نیز کمک کند. جمعآوری و ذخیرهسازی آب باران در مخازن شهری یا استفاده از روشهای نفوذ مصنوعی به زمین، از هدررفت این منبع طبیعی جلوگیری میکند. این اقدامات میتوانند در کاهش فشار بر منابع آب شهری و تقویت چرخه طبیعی آب نقش مؤثری داشته باشند.همچنین، استفاده از فناوریهای نوین مانند سامانههای هوشمند پایش بارندگی و کنترل شبکههای زهکشی، امکان واکنش سریعتر مدیران شهری در شرایط بحرانی را فراهم میکند. این فناوریها با پیشبینی خطرات احتمالی، به کاهش خسارتهای ناشی از بارشهای شدید کمک میکنند.نقش شهروندان نیز در جلوگیری از آبگرفتگی معابر بسیار مهم است. بیتوجهی به دفع صحیح زباله و ریختن مواد زائد در مسیرهای عبور آب، یکی از عوامل مهم انسداد شبکههای شهری محسوب میشود. آموزش عمومی و افزایش مشارکت اجتماعی میتواند تأثیر قابل توجهی در بهبود شرایط داشته باشد.برای دستیابی به مدیریت پایدار آب باران، همکاری میان سازمانهای شهری، مهندسان، برنامهریزان و شهروندان ضروری است. برنامهریزی بلندمدت، سرمایهگذاری در زیرساختها و اجرای طرحهای سازگار با محیط زیست، از مهمترین راهکارهای مقابله با این مشکل هستند.از دیرباز بر اثر یک تصمیم غلط آب های سطحی خیابان های شهر به کانال های دفع فاضلاب هدایت شده اند.این درحالیست که کانال مذبور حتی برای دفع فاضلاب نیز پاسخگو نیستند. چه رسد به اینکه آب باران و سایر آب های سطحی نیز به ان اضافه شود که نتیجه می شود طغیان فاضلاب و جریان ان در سطح شهر.امید است مسئولان شهری با چشم اندازی بلند مدت و با مدیریت آب باران و سایر آب های سطحی جهت جلوگیری از آبگرفتگی معابر شهری، اقدامی اساسی برای افزایش ایمنی، رفاه و پایداری شهرها انجام دهند یقیناً. با توسعه زیرساختهای مناسب، بهرهگیری از فناوریهای جدید و افزایش آگاهی عمومی میتوان پیامدهای ناشی از بارندگیهای شدید را کاهش داد و محیط شهری مقاومتری ایجاد کرد.فیروز عطایی@ilgarnews24



