📝آیا منظور ابن واضح یعقوبی از کردهای اصفهان که در شرافت به پای دیگران نمیرسند، قوم کرد کنونی بوده…
انتشار: 2026/07/06 11:20 UTC
📝آیا منظور ابن واضح یعقوبی از کردهای اصفهان که در شرافت به پای دیگران نمیرسند، قوم کرد کنونی بوده است؟! #معنای_کرد از نگاهی دیگر در دوران باستان تا سده یازدهم میلادی، واژه کرد مفهومی عام داشته که برای عشایر به کار میرفته و برای این ادعا اسناد بسیاری موجود است. با این حال هربار پانکردها از عدم دقت و گنگی نوشتههای جغرافینویسان مسلمان استفاده کرده و این شبهه را ایجاد میکردند که اگر کرد به معنی عشایر است، پس چرا اکرادی که ذکرشان در منابع آمده در شهرها سکونت داشتند؟در هشتک #دوارپلیس با بخشی از مغالطهها آشنا شوید .برای بررسی این شبهه نخست به سراغ چند نمونه آماری میرویم که جایگاه اجتماعی مفهوم اکراد را نشان میدهند.■▫️سید جمالالدین احمد بن عُنبه حسنی (سده هفتم هجری قمری)، نسبشناس برجسته عرب، در شمار معدود نویسندگانی است که در آثار خود به تبارشناسی اقوام گوناگون، از جمله کردها، پرداخته است. وی در کتاب خود «الفصول الفخریة فی نسب خیر البریة» ضمن بررسی تبار مردمان، دیدگاهی قابلتأمل درباره منشأ نام «کُرد» ارائه میکند.ابنعنبه پس از نقل روایتهایی درباره انتساب کردها به اعراب یا پیوند دادن آنان با اسطوره فریدون، دیدگاهی را که به گفته او از سوی علمای فُرس [به دلیل پارسی بودن سلسلههای شاهنشاهی ایرانی مانند هخامنشیان و ساسانیان، اعراب مانند یونانیان و رومیان و سایر ملل ،ایرانیان را فارس میخواندند]مطرح بوده، «اظهر اقوال» میداند. او مینویسد:«و علماء فُرس میگویند که فُرس در قدیمالدهر دو طایفه بودند: طایفهای در شهرها توطّن میکردند و طایفهای در صحرا به سر میبردند، و چون اینها چهارپا داشتند ایشان را کُرد خواندند، و کُرد در لغت ایشان چوپان است، و اظهر اقوال این است.»در این روایت، «کُرد» نه بهمثابه یک قوم( Ethnos) ، بلکه بهعنوان یک گروه اجتماعی ـ معیشتی Socio-economic group (گروه اجتماعی-اقتصادی) تعریف میشود؛ گروهی دامدار و کوچنشین که در برابر جمعیت شهرنشین قرار داشته است و تنها تفاوت آنان در سبک زندگی است و این تمایز، تمایزی کارکردی و اجتماعی است، نه نژادی یا قومی و یا حتی زبانی .ابنعنبه در ادامه میافزاید: «و اکراد قبایل بسیارند و ایشان در کوههای ماسَبَذان و حوالی آن میباشند، و بیشتر ایشان در اسلام این نام بر خود نهادند، و ایشان چوپانان خلیفه منصور عباسی و خلفای دیگر بعد از او بودند؛ و کردان خالص آنند که در فارس و اصفهان، و بعضی از ایشان که در جبال ماسبذانند».این توضیح ابنعنبه نشان میدهد که اولا از نگاه ایرانیان(و تبعا کردها) کرد به معنی رمهگردان بوده است. و اینکه کردهای اصفهان و فارس نسبت به کردهای غرب خالصتر(شاید ایرانیتر) بودند ،به این دلیل که کردهای غرب ایران با اعراب آمیزش نژادی داشتند و بسیاری از قبایل عرب ،ایرانیزه و در نتیجه کرد شدند. او بویژه درمورد کردان غرب میگوید، پس از اسلام این نام را بر خود نهاده و چوپانان خلفا بودند. این ممکن است بدین معنا باشد که گروهی از اعراب، ایرانیزبان شده و به تقلید از عشایر ایرانی، خود را کرد مینامیدند.اما این ادعا اسناد دیگری نیز دارد:■▫️ابن واضح یعقوبی در کتاب «البلدان» درباره شهر ماسبذان میگوید: «و اهل این شهر، مردم بههم آمیختهای از عرب و عجم هستند». او سپس درباره مردم صیمره میگوید:« و اهل آن مردمی به هم آمیخته از عرب و عجم، از فارسها و کردهایند.»همو درباره حلوان نیز میگوید: «... و اهل آن مردمی به هم آمیخته از عرب و عجم، از پارسیان و کردهایند.»■▫️یعقوبی درمورد مردم کرمانشاه هم میگوید که «کرمانشاه شهری است جلیل القدر و پرجمعیت که بیشتر اهالی آن عجماند. از پارسیان و کردها » و درباره مردم دینور نیز میگوید: «اهالی آن مردمی به هم آمیخته از عرب و عجماند.»همانگونه که از سخنان وی پیداست، در شهرهای غرب ایران، ساکنان شهرها مخلوط ایرانی و عرب و از فارسها و کردها بودند. از ترتیب اولویت نام بردن دو گروه عجم هم میتوان دریافت که بیشینه سکنه شهرهای غرب ایران که امروزه کردنشین هستند، با فارسیزبانان بوده است. همچنین با توجه به اینکه پیشتر هم گفتیم که در هیچکدام از متون جغرافینویسان اسلامی از زبان کردها یاد نشده است میتوان پنداشت که در این زمان هنوز کردی به یک زبان تبدیل نشده بود. اما نکتهای که در گزارش یعقوبی پوشیده مانده ،اینست که در تمام مناطق غرب به ویژه همان مناطقی که ابنعنبه نام برده یعنی ماسبذان و مهرجانقذق، عربها حضور فعال داشتهاند. حال به یاد بیاورید که ابنعنبه گفته بود «اکراد مهرجانقذق و ماسبذان، بعد از اسلام نام کرد بر خود گذاشته و چوپانان خلفا بودند!»@iranban_kord
پستهای تلگرام — ایرانبان کُرد
توضیحات نوید محمدزاده درباره عکسی که با تیشرت فلسطین منتشر کرده بود:" قبلا هم از فلسطین حمایت کردم ، الانم میکنم و در ادامه هم خواهم کرد چون با اسراییل حال نمیکنم ، همین برام بسه که ۲تا اسطوره زندگیم یعنی کریستیانو رونالدو و مارادونا حامی فلسطین بودن " پیشتر نسخه صوتی کتاب هیچ دوستی به جز کوهستان نوشته بهروز بوچانی توسط این ببر کورد فروردینی منتشر شده بود ،در این کتاب کردستان کشوری جدا از ایران است که در طول هشت سال جنگ تحمیلی ،عراق و ایران به آن حمله و این کشور را اشغال کردهاند .🔷هشت سال دفاع برای اشغال کشور خیالی کردستان آن هم با تایید وزارت ارشاد@iranban_kord
📸 وقتی فاطمهرش با پرچم کردستان ما را از استعمار روس نجات داد!در جنگ جهانی نخست، روسیه نیمه شمالی ایران را گرفت اما نیروهایش در جبهه عثمانی در آذربایجان و عراق عجم متمرکز بودند.کردها در آذربایجان و کردستان با حمایت مالی و تسلیحاتی عثمانی با روسیه جنگیدند و از سوی دیگر مجاهدان ملی ایران به تنهایی در تبریز، تهران، ساوه و اصفهان در برابر روسیه جنگیدند و در نهایت در کرمانشاه دولت موقتی، تحت حمایت عثمانی تشکیل دادند و با کمک عشایر کرمانشاه و لرستان در همدان نهاوند صحنه و کنگاور جنگیدند و شکست خوردند.خوانین کردستان نیز با ایشان و عثمانیان متحد شدند و شکست خوردند و روس ها از حائل ایرانی گذشته و به خانقین رسیدند. اما انقلاب کمونیستی همه چیز را برهم زد.فاطمهرش در کوهستانی در کردستان جنگید و درنهایت شکست خورد او نتوانست به وظیفه اصلی خود یعنی ممانعت از ورود روسها به خاک عثمانی جلوگیری کند (فاطمهرش از سوی سلطان عثمانی تمجید شده بود)روسیه نیز درصدد استعمار ایران نبود و وزارت خارجه روسیه درخواست مینورسکی برای جدا کردن آذربایجان و کردستان را نپذیرفت.توهم در هم کوبیدن تزار!@iranban_kord📸 وقتی فاطمهرش با پرچم کردستان ما را از استعمار روس نجات داد!در جنگ جهانی نخست، روسیه نیمه شمالی ایران را گرفت اما نیروهایش در جبهه عثمانی در آذربایجان و عراق عجم متمرکز بودند.کردها در آذربایجان و کردستان با حمایت مالی و تسلیحاتی عثمانی با روسیه جنگیدند و از سوی دیگر مجاهدان ملی ایران به تنهایی در تبریز، تهران، ساوه و اصفهان در برابر روسیه جنگیدند و در نهایت در کرمانشاه دولت موقتی، تحت حمایت عثمانی تشکیل دادند و با کمک عشایر کرمانشاه و لرستان در همدان نهاوند صحنه و کنگاور جنگیدند و شکست خوردند.خوانین کردستان نیز با ایشان و عثمانیان متحد شدند و شکست خوردند و روس ها از حائل ایرانی گذشته و به خانقین رسیدند. اما انقلاب کمونیستی همه چیز را برهم زد.فاطمهرش در کوهستانی در کردستان جنگید و درنهایت شکست خورد او نتوانست به وظیفه اصلی خود یعنی ممانعت از ورود روسها به خاک عثمانی جلوگیری کند (فاطمهرش از سوی سلطان عثمانی تمجید شده بود)روسیه نیز درصدد استعمار ایران نبود و وزارت خارجه روسیه درخواست مینورسکی برای جدا کردن آذربایجان و کردستان را نپذیرفت.توهم در هم کوبیدن تزار!@iranban_kord
🎥به مناسبت ۲۵ مرداد ،سالگرد تاسیس حزب دموکرات، سرودهای ناسیونالیستی کردی در مسجد روستای «نی» از توابع مریوان پخش شد .بخشی از مردم روستای نی هوادار حزب دموکرات کردستان هستند .گلاویژ نام تازه ساخت دستگاه ناسیونالیسم سورانی در برابر مرداد ماه است که پیشینهای در تاریخ و نوشتار ندارد و برخلاف ماههای ایرانی فاقد عمق اسطورهای و تاریخی است .@iranban_kord
انتقاد و اعتراض داریوش بابایی خواننده کرمانشاهی به لغو مجوز مراسمات خوانندههای کرمانشاهی در کردستان او میگوید چرا خوانندگان کردستان و سنندج هر شب در کرمانشاه مراسم دارن ولی خواننده های کرد و لک کرمانشاهی اجازه فعالیت و اجرا در کردستان را ندارند و تا زمانی که این مشکل حل نشه ما اجازه اجرای خواننده های کردستانی در کرمانشاه رو نمیدهیم همه کرد هستیم و دوس دارم همیشه پشت هم و متحد باشیم ولی این قضیه باید حل شود .📝 چنین رفتارهایی نشان میدهد آنها در پذیرش مفهوم «شهروندی» در یک کشور متکثر با دشواریهایی جدی روبهرو هستند و ذهنیت آنها بهجای «شهر و شهروند»، مناسبات قبیلهای و ایلیاتی بازتاب را میدهد و حتی در درون خود نیز سلسله مراتب فاشیستی دارند که سورانیها در رأس هرم هستند .این رفتارها پرسش دیگری را نیز پیش میکشند: آیا میتوان از «ملت بودن کردها» سخن گفت، در حالی که در درون خود یک جریان هژمونیک و حذفگر شکل گرفته ، بهگونهای که در صدد حذف زبانهای کردی(کردیجنوبی) و کردی شمرده مانند گورانی یا حتی زبانهای غیرکردی مانند لری هستند و این زبانها رپدر معرض انکار، جذب یا یکسانسازی قرار میگیرند.هنگامی که این دیدگاهها نه بهصورت پنهانی، بلکه آشکارا بیان میشوند، نشان از اعتماد بنفس گوینده میدهد که جامعه پیرامون خود را فاقد اراده یا حساسیت کافی برای مقابله با این رویکرد میبینند.چنانکه خالد عزیزی از حزب دموکرات کردستان از ضرورت نابودی زبانهای کردی و غیر کردی و یکسانسازی زبانها سخن میگوید و ناصر رزازی اسطوره ایرانشهریها نیز از پذیرش هژمونی سورانیزبانان بر لرها و بختیاریها و گورانها تاکید میکند .ملت کرد چنین ملتی است .@iranban_kord
📸لایک مادر ژینا امینی بر همین فرسته ،ظاهرا تهرانیها فقط وقتی خوب هستند که این خانواده آنها را به خیابان بکشانند. خیلی جالب است که هیچکس خانواده ژینا امینی را بهخاطر نقشی که در کشاندن مردم به خیابانها و در نتیجه، از دست رفتن آن جانهای عزیز و معلولشدن مردم داشتند، سرزنش نمیکند و مسئول نمیداند! آن هم در حالی که امروز، با لگدمالکردن خون ایرانیان از سوی ایشان و لایک و حمایت از سردار پاشاییِ تجزیهطلب، بیش از پیش روشن شده است که این خانواده از همان لحظه نخست تا امروز به مردم ایران دروغ گفته و خیانت کردهاند.فتنه ژن، ژیانی که کشور را به آشوب کشید و سه سال، بخت و آینده و فضای فکری ایران را به دست تجزیهطلبان کرد ، چپها، فمینیستها، مصدقیها و همهجنسگراهای فرقه اسماعیلیون تیره و تار کرد. البته تاریخ ایران گواه میدهد که هیچیک از شاخههای این جریانهای منحط، هرگز خیری برای ایران نداشتهاند و حاصل کارشان چیزی جز زیان، آشوب و فاجعه نبوده است.@iranban_kord📸لایک مادر ژینا امینی بر همین فرسته ،ظاهرا تهرانیها فقط وقتی خوب هستند که این خانواده آنها را به خیابان بکشانند. خیلی جالب است که هیچکس خانواده ژینا امینی را بهخاطر نقشی که در کشاندن مردم به خیابانها و در نتیجه، از دست رفتن آن جانهای عزیز و معلولشدن مردم داشتند، سرزنش نمیکند و مسئول نمیداند! آن هم در حالی که امروز، با لگدمالکردن خون ایرانیان از سوی ایشان و لایک و حمایت از سردار پاشاییِ تجزیهطلب، بیش از پیش روشن شده است که این خانواده از همان لحظه نخست تا امروز به مردم ایران دروغ گفته و خیانت کردهاند.فتنه ژن، ژیانی که کشور را به آشوب کشید و سه سال، بخت و آینده و فضای فکری ایران را به دست تجزیهطلبان کرد ، چپها، فمینیستها، مصدقیها و همهجنسگراهای فرقه اسماعیلیون تیره و تار کرد. البته تاریخ ایران گواه میدهد که هیچیک از شاخههای این جریانهای منحط، هرگز خیری برای ایران نداشتهاند و حاصل کارشان چیزی جز زیان، آشوب و فاجعه نبوده است.@iranban_kord
🎥هشدار یک فعال فرهنگی هنری کرد نسبت به فروش زمین و خانه کردها به فارسی زبانان!متن رو فیلم :«تبریز و ارومیه دوباره برای کرد تکرار میشود.»یعنی تبریز و ارومیه کردنشین بودهاند و چون کردها زمین و خانه خود را به آذریها فروختهاند دیگر آذری نشین است!🎥برگردان فارسی سخنان فعال فرهنگی هنری کرد و مورد حمایت مادر ژینا امینی : تهران و شهرهای دیگر ایران در خطر کمآبی هستند، آمدن پزشکیان بیدلیل نیست و قرار است دموگرافی کردستانات را مانند عفرین و سنجار عوض کنند ،آگاه باشید خانه و زمین و باغ را به هیچ غیر کردی نفروشید آنها از تهران و شهرهای دیگر میآیند ، تا گیر تغییر دموگرافی نیفتید، یادتان است میگویند کردستان چه دارد که جدا شود، با کدام ذخایر و دریا و معادن ؟ الان دست و پایمان را ماچ میکند به هیچ تهرانی و بقیه زمین نفروشید از ارومیه تا لرستان خانه به کسی نفروشید تا دموگرافی کردستان تغییر نکند. ما به کسی اجازه سکونت نمیدهیم مگر کرد، مگر اینکه مستاجر باشد یا برای مدت زمان مشخصی و خانوادهای مهمان باشد، چه پناهنده باشد، چه مستاجر یا در کمپ باشد.➖انسان قبیلهای، حتی اگر خطری واقعاً تهدیدش نکند، نیاز دارد و ترجیح میدهد وانمود کند که در معرض خطر است؛ گویی از نظر روحی نیازمند آن است که خود را همواره تحت خطر، تحقیر و تهدید نشان دهد تا از این طریق خودنمایی کند و جایگاه خود را به نمایش بگذارد.او جهان اجتماعی را بیش از هر چیز در قالب «خودی» و «غریبه» میبیند. در چنین ذهنیتی، نه در چارچوب فرد ،شهروند و شهر بلکه به عنوان ایل و قلمرو ایلی باید اندیشید ، او و دیگری پیش از آنکه بهعنوان یک فرد مستقل شناخته شود، بهعنوان عضوی از گروه دیده میشود.حتی برخلاف توهمات چند سال اخیر کردها درباره مهاجرت فارسیزبانان به مناطق کردنشین که موجب شده که آنها حتی علیه یک تئاتر گیلکی هم موضع بگیرند در حالی که خود به خوزستان ،شهرهای شمالی و تهران مهاجرت کرده و به هر کجا که رفتند در صدد کردیزه کردن مردم بومی ،کردستان نامیدن این مناطق و تحریک مردم بومی علیه فارسیزبانان برآمدند؛ نه تنها مهاجرت و خرید خانه و باغ در کار نیست بلکه به دلیل فرهنگ بسته و قبیلهای ،نبود منابع معدنی و گازی و نفتی و حتی کشاورزی و فرصتهای شغلی و حتی جغرافیای کوهستانی که ساخت کارگاه و کارخانه را برخلاف دشتهای مرکزی ساده میکند ؛ این مناطق برای فارسیزبانان جذابتی جز در حد سفری خانوادگی و چند روزه ندارد .در واقع بخشی از ایشان به همین دلیل است که فکر میکنند همه مانند خودشان هستند یعنی در یعنی اندیشع تجاوز ، گسترش قلمرو ،تغییر دموگرافی ،فتنهافکنی و نفرتپراکنی !مناطق کردنشین دچار اقتصاد معیشتی و سربار دیگر شهرهای ایران است به گونهای که تمام مهاجرتی که از آن نگران هستند به اجاره زمینهای کشاورزی ایلام و کرمانشاه آن هم توسط شهروندان استانهای همجوار منحصر میشود .در منطق شهروندی مدرن، انسان پیش از آنکه کرد، فارس، ترک یا عرب باشد، شهروند و صاحب حق است؛ اما در منطق قبیلهای، نخست باید معلوم شود «از کدام ما» است.در این چارچوب، حتی فردی که هیچ تعرضی نکرده و هیچ خصومتی با جامعه میزبان ندارد، میتواند صرفاً به دلیل تعلق گروهی یا زبانیاش، تهدید بلقوه تلقی شود؛ زیرا ذهنیت ایلیاتی، دیگری را با همان منطقی میسنجد که خود در برابر دیگری انجام میدهد .@iranban_kord