استفاده از آثار مشمول کپیرایت برای آموزش هوش مصنوعی و دکترین «استفادۀ منصفانه/Fair Use» «استفادۀ م…
انتشار: 2026/07/22 22:10 UTC
استفاده از آثار مشمول کپیرایت برای آموزش هوش مصنوعی و دکترین «استفادۀ منصفانه/Fair Use» «استفادۀ منصفانه» یک دکترین کامنلایی برای تببین استثناهای حقوق مؤلف است: اصولاً آثار علمی، ادبی و هنری مشمول کپیرایت و در انحصار پدیدآورنده است و هر گونه استفادۀ تجاری از آن آثار نیازمند توافق با پدیدآورنده است. با این حال در صورتی که استفادهای خاص و محدود مصداقی از استفادۀ منصفانه باشد، نقض حقوق انحصاری پدیدآورنده نیست، هرچند که این استفاده مسبوق یا مقرون به اذن و اجازۀ پدیدآورنده نباشد. مسأله کپیرایت، شرکتهای هوش مصنوعی را در مقابل ناشران و صنایع خلاّق قرار داده است؛ زیرا مدلهای هوش مصنوعی مولد و فناوری زیربنای ابزارهایی مانند چتبات ChatGPT باید برای تولید پاسخهای خود، با حجم وسیعی از دادهها آموزش ببینند و بخش عمدهای از این دادهها مشمول کپیرایت هستند. شرکتهای هوش مصنوعی استدلال میکنند که سیستمهای آنها برای یادگیری و ایجاد محتوای جدید و تحولآفرین، بهصورت «منصفانه» از مطالب مشمول کپیرایت استفاده میکنند. همچنین استدلال میکنند که ضرورت اجازه گرفتن از مؤلفان و پرداخت عوض به دارندگان حقوق مؤلف، میتواند صنعت رو به رشد هوش مصنوعی را مختل کند. در مقابل صاحبان حقوق مؤلف میگویند که شرکتهای هوش مصنوعی بهطور غیرقانونی آثار آنها را کپی میکنند تا محتوای رقابتی تولید کنند و این کار انگیزه، خلاقیت و معیشت آنها را تهدید میکند. در دعوایی تعدادی از نویسندگان بدین استناد که فیسبوک برای آموزش سیستم هوش مصنوعی خود، بدون اجازه از کتابهایشان استفاده کرده است، شرکت متا را به نقض کپیرایت متهم کردند. در این پرونده قاضی منطقهای ایالات متحده، در سانفرانسیسکو، در تصمیم خود چنین استدلال کرد که «نویسندگان شواهد کافی دال بر اینکه هوش مصنوعی این شرکت با ارائۀ آثاری شبیه آثار آنها، باعث «ترقیق بازار/ Market Dilution» میشود، ارائه نکردهاند. در نتیجه، استفادۀ متا از آثار آنها مصداقی از «استفادۀ منصفانه» است و نقض حقوق نویسندگان تلقی نمیشود.» با این حال، دادگاه بیان داشت که «استفادۀ بدون اجازه از آثار مشمول حقوق مؤلف برای آموزش مدلهای زبانی مانند چتباتهای ChatGPT در بسیاری از موارد غیرقانونی است.» همچنین دادگاه با رد ادعای شرکت متا که «اگر توسعهدهندگان هوش مصنوعی از استفادۀ آزادانه از آثار مشمول کپیرایت منع شوند، منافع عمومی (Public Interest) نادیده گرفته میشود»، افزود «این حکم به این معنا نیست که استفادۀ متا از مطالب مورد حمایت حقوق مؤلف برای آموزش مدلهای زبانی خود قانونی است، بلکه فقط بدین معنا ست که این شاکیان استدلالهای اشتباهی ارائه دادهاند و نتوانستهاند بهدرستی خواستۀ خود را تبیین کنند.» دادگاه در ادامه چنین استدلال کرد که «هوش مصنوعی مولد این پتانسیل را دارد که در زمانی بسیار کوتاه، بازار را با تصاویر، آهنگها، مقالات و کتابهای بیپایان پُر کند. بنابراین، با آموزش مدلهای هوش مصنوعی مولد از مسیر استفاده از آثار مشمول کپیرایت، شرکتها چیزی را خلق میکنند که اغلب بهطور چشمگیری بازار سنتی آن آثار را تضعیف میکند و بنابراین انگیزۀ انسانها را برای خلق آثار کاهش میدهد.» در تحلیل این موضوع که «آیا استفادۀ توسعهدهندگان هوش مصنوعی از آثار مورد حمایت حقوق مالکیت ادبی و هنری، مصداق استفادۀ منصفانه است یا خیر؟» توجه به مفاهیمی چون حقوق مؤلف، استفادۀ منصفانه، منافع عمومی و ترقیق بازار ضروری است. منبع:theguardian.com/books/2026/jul/14/publish…
پستهای تلگرام — انجمنحقوقشناسی
حقوق هاروارد و جایزه به ساندلندا کردونی@iranianlls
با استادان تاریخ شفاهی: اردشیر نصیریان، ۱۳۱۷.اردشیر نصیریان از چهرههای باسابقه جامعه سردفتری ایران است که سالها در جایگاه سردفتر اسناد رسمی شماره ۳۹ فعالیت کرده است.او در مسیر فعالیتهای حرفهای و صنفی، عضویت در هیئتمدیره و نایبرئیسی کانون سردفتران و دفتریاران را نیز تجربه نموده. حضوری که بخشی از کارنامه او در همراهی با مسائل و دغدغههای جامعه سردفتری را شکل میدهد. او همیشه همراه کانون بوده و قطعه بزرگی از زندگی کاری و حتی شخصی خویش را صرف ارائه خدمات عمومی به همکاران خود در کانون نموده است.با افتخار، یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در سالن استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان، در آیین رونمایی گزیده گفتگوهای تصویری و کتاب «شرح حق: تاریخ شفاهی دفاتر اسناد رسمی» میزبان ایشان خواهیم بود.@lawandart99@iranianlls
📚کتاب «حقوق اداری ایران» به همت شرکت سهامی انتشار به قلم دکتر محمد جلالی و سعید مظاهریرضا منتشر شد.🔺این کتاب که در حدود پانصد صفحه و در چهار بخشِ مستقل، کوشیده مسائل مرتبط با کلیات حقوق اداری ایران را مورد مطالعه قرار دهد؛ در صفحات آغازین به هواداران کوی «حقها» و «آزادیها» تقدیم شده. بر همین اساس در جای جای مباحث، تکیهی جدی نگارندگان، توامان با طرح مهمترین مفاهیم و اصول حقوق اداری، متضمن یک حقوق اداری حق و آزادیمحور است.🔺در بخش نخست این اثر تحت عنوان «آشنایی با حقوق اداری»، مقدمات، تحلیل حقوق اداری در منظومه معرفتهای بشری و تعریف حقوق اداری در سه فصل مورد مطالعه قرار گرفته است. علاقمندان با مطالعهی این بخش ضمن آشنایی کوتاه با تاریخچه و روششناسی حقوق اداری به جایگاه حقوق اداری در منظومهی علوم انسانی پی خواهند برد و نهایتا به تعریفی از حقوق اداری، مفهوم شکلی اداره و مفهوم ماهوی آن دست خواهند یافت.🔺در بخش دوم کتاب، «بررسی اداره در مفهوم شکلی» در دستور کار قرار گرفته است. در این بخش موضوعات متنوعی همچون جایگاه اشخاص حقوقی در مفهوم شکلی اداره، اداره مرکزی در شیوه عدمتراکم، تمرکززدایی محلی و تمرکززدایی فنی بررسی شده است. پژوهشگر با مطالعهی این بخش به مفاهیمی چون اشخاص حقوق عمومی، مؤلفههای حاکم بر تراکمزدایی، ابهام و چندگانگی اداره مرکزی در ایران، مرکززدایی، مبانی و مؤلفههای تمرکززدایی محلی و وضعیت آن در ایران و در نهایت مفهوم و ویژگیهای تمرکززدایی فنی پی خواهد برد و در ادامه توان تحلیل ترکیب ادارات و مؤسسات در حقوق اداری ایران را به دست خواهد آورد.🔺«اهداف و کارکردهای اداره» موضوع سومین بخش از کتاب پیش رو است که در آن دو کارکرد اصلی اداره یعنی نظم عمومی به عنوان کارکرد اولیه و خدمات عمومی به عنوان کارکرد ثانویه مطالعه میشود. دانشجویان حقوق با تمرکز بر این بخش با مفهوم، ویژگیها، عناصر و اصول حاکم بر این دو کارکرد آشنا خواهند شد و در ضمن این مباحث با موضوعاتی چون پلیس اداری، صلاحیت و معیار، مرجع و طریق تشخیص خدمات عمومی آشنا خواهند شد.🔺در بخش پایانی این اثر نیز مسئلهی مهم «نظارت بر اداره» مورد بحث قرار گرفته که با تفکیک نظارت بیرونی از درونی در فصل نخست از این بخش مفهوم، ویژگیها، فواید، پیشنیازها و ابزارهای نظارت بیرونی بررسی شده است. سپس در فصل دوم از بخش پایانی سهگونه نظارت درونی بر اداره یعنی نظارت سیاسی، اداری و قضایی به تفصیل مورد مطالعه قرار گرفته است و پژوهشگران خواهند توانست با مطالعهی این بخش مصادیق مختلف هر یک از این گونههای نظارت بر اداره را بازشناسند. بیشک برای علاقمندان به حقوق اداری بررسی قانونی نهادهای شبهقضایی و جایگاه، صلاحیت و آییندادرسی دیوان عدالت اداری از جذابترین موضوعات مورد مطالعه در این بخش خواهد بود.🔸همانگونه که مؤلف این اثر در پیشگفتار تصریح کرده، کتاب حاضر مطمئناً مدعی کار فوقالعادهای نیست، بلکه صرفا کوشیده تا با نگاهی جدید به حقوق اداری بنگرد و به جای تدارک دیدن پارهای از مفاهیم خشک و تکراری، ضمن احترام به آثار ارزشمندی که تا کنون در حوزه حقوق اداری منتشر شده، با ارائهی اثری متفاوت؛ حقوق اداری را به عنوان حقوق زندگی با رویکردی کارکردگرایانه مورد مطالعه قرار دهد. از همین رو شعار «حقوق اداری، حقوق زندگی است» به عنوان شعار مهم این کتاب انتخاب شده است.@iranianllshttps://entesharco.com/product/%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a7%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%da%a9%d9%84%db%8c%d8%a7%d8%aa/
📚کتاب «حقوق اداری ایران» به همت شرکت سهامی انتشار به قلم دکتر محمد جلالی و سعید مظاهریرضا منتشر شد. @iranianlls📚کتاب «حقوق اداری ایران» به همت شرکت سهامی انتشار به قلم دکتر محمد جلالی و سعید مظاهریرضا منتشر شد.🔺این کتاب که در حدود پانصد صفحه و در چهار بخشِ مستقل، کوشیده مسائل مرتبط با کلیات حقوق اداری ایران را مورد مطالعه قرار دهد؛ در صفحات آغازین به هواداران کوی «حقها» و «آزادیها» تقدیم شده. بر همین اساس در جای جای مباحث، تکیهی جدی نگارندگان، توامان با طرح مهمترین مفاهیم و اصول حقوق اداری، متضمن یک حقوق اداری حق و آزادیمحور است.🔺در بخش نخست این اثر تحت عنوان «آشنایی با حقوق اداری»، مقدمات، تحلیل حقوق اداری در منظومه معرفتهای بشری و تعریف حقوق اداری در سه فصل مورد مطالعه قرار گرفته است. علاقمندان با مطالعهی این بخش ضمن آشنایی کوتاه با تاریخچه و روششناسی حقوق اداری به جایگاه حقوق اداری در منظومهی علوم انسانی پی خواهند برد و نهایتا به تعریفی از حقوق اداری، مفهوم شکلی اداره و مفهوم ماهوی آن دست خواهند یافت.🔺در بخش دوم کتاب، «بررسی اداره در مفهوم شکلی» در دستور کار قرار گرفته است. در این بخش موضوعات متنوعی همچون جایگاه اشخاص حقوقی در مفهوم شکلی اداره، اداره مرکزی در شیوه عدمتراکم، تمرکززدایی محلی و تمرکززدایی فنی بررسی شده است. پژوهشگر با مطالعهی این بخش به مفاهیمی چون اشخاص حقوق عمومی، مؤلفههای حاکم بر تراکمزدایی، ابهام و چندگانگی اداره مرکزی در ایران، مرکززدایی، مبانی و مؤلفههای تمرکززدایی محلی و وضعیت آن در ایران و در نهایت مفهوم و ویژگیهای تمرکززدایی فنی پی خواهد برد و در ادامه توان تحلیل ترکیب ادارات و مؤسسات در حقوق اداری ایران را به دست خواهد آورد.🔺«اهداف و کارکردهای اداره» موضوع سومین بخش از کتاب پیش رو است که در آن دو کارکرد اصلی اداره یعنی نظم عمومی به عنوان کارکرد اولیه و خدمات عمومی به عنوان کارکرد ثانویه مطالعه میشود. دانشجویان حقوق با تمرکز بر این بخش با مفهوم، ویژگیها، عناصر و اصول حاکم بر این دو کارکرد آشنا خواهند شد و در ضمن این مباحث با موضوعاتی چون پلیس اداری، صلاحیت و معیار، مرجع و طریق تشخیص خدمات عمومی آشنا خواهند شد.🔺در بخش پایانی این اثر نیز مسئلهی مهم «نظارت بر اداره» مورد بحث قرار گرفته که با تفکیک نظارت بیرونی از درونی در فصل نخست از این بخش مفهوم، ویژگیها، فواید، پیشنیازها و ابزارهای نظارت بیرونی بررسی شده است. سپس در فصل دوم از بخش پایانی سهگونه نظارت درونی بر اداره یعنی نظارت سیاسی، اداری و قضایی به تفصیل مورد مطالعه قرار گرفته است و پژوهشگران خواهند توانست با مطالعهی این بخش مصادیق مختلف هر یک از این گونههای نظارت بر اداره را بازشناسند. بیشک برای علاقمندان به حقوق اداری بررسی قانونی نهادهای شبهقضایی و جایگاه، صلاحیت و آییندادرسی دیوان عدالت اداری از جذابترین موضوعات مورد مطالعه در این بخش خواهد بود.🔸همانگونه که مؤلف این اثر در پیشگفتار تصریح کرده، کتاب حاضر مطمئناً مدعی کار فوقالعادهای نیست، بلکه صرفا کوشیده تا با نگاهی جدید به حقوق اداری بنگرد و به جای تدارک دیدن پارهای از مفاهیم خشک و تکراری، ضمن احترام به آثار ارزشمندی که تا کنون در حوزه حقوق اداری منتشر شده، با ارائهی اثری متفاوت؛ حقوق اداری را به عنوان حقوق زندگی با رویکردی کارکردگرایانه مورد مطالعه قرار دهد. از همین رو شعار «حقوق اداری، حقوق زندگی است» به عنوان شعار مهم این کتاب انتخاب شده است.@iranianlls
📚کتاب «حقوق اداری ایران» به همت شرکت سهامی انتشار به قلم دکتر محمد جلالی و سعید مظاهریرضا منتشر شد.@iranianlls
با استادان تاریخ شفاهی: محمد شیخالرئیس کرمانی، ۱۳۱۶.دکتر محمد شیخالرئیس کرمانی از چهرههای باسابقه و شناختهشده عرصه سردفتری، سالها در جایگاه سردفتر اسناد رسمی و سردفتر ازدواج فعالیت کردهاند.ایشان در کنار مسئولیتهای حرفهای، سالهای متمادی عضو هیئتمدیره و ریاست اسبق کانون سردفتران و دفتریاران بوده و خدمترسانی کردهاند.ذوق شعری و دلبستگیشان به ادبیات نیز بخش مهمی از زندگی استاد است و اشعاری در قالب قصیده و غزل دارند. در کنار خدمات ارزشمند به جامعه سردفتران، عمر خود را صرف مطالعه و تدریس نموده و عضو هیات علمی بازنشسته دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب هستند.با افتخار، یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در سالن استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان، در آیین رونمایی گزیده گفتگوهای تصویری و کتاب «شرح حق: تاریخ شفاهی دفاتر اسناد رسمی» میزبان ایشان خواهیم بود.@lawandart99@iranianlls
