هوش مصنوعی چه چیزی دربارهٔ هوش به ما میآموزد؟ در ادامه سعی شده مصاحبه حدود 4 دقیقه ای که در آدرس پ…
انتشار: 2026/07/18 19:53 UTCدریافت: 2026/08/01 00:11 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:11 UTC
هوش مصنوعی چه چیزی دربارهٔ هوش به ما میآموزد؟ در ادامه سعی شده مصاحبه حدود 4 دقیقه ای که در آدرس پایین موجود هست و با ترنس تائو برنده جایزه فیلدز را پیاده سازی کنیم. youtube.com/watch?v=DRDoABHToEo مصاحبهکننده: به نظر شما آیا مشکلی در این است که آنچه ما «هوش» میپنداشتیم—یا آنچه به اشتباه هوش تلقی میکردیم—نادرست بوده؟ یا شاید کاری که هوش مصنوعی انجام میدهد خودش نوعی هوش است و ما فقط غافلگیر شدهایم از اینکه هوش خودِ ما هم شاید تا این حد قالبی و ساده باشد؟ ترنس تائو: فکر میکنم یکی از چیزهایی که عصر هوش مصنوعی دارد به ما یاد میدهد این است که تصور ما از «هوش» واقعاً دقیق نیست. تاریخچهٔ هوش مصنوعی اینطور بوده: «اینجا یک وظیفه است که فقط انسانها میتوانند انجام بدهند.» مثلاً شاید خواندن زبان طبیعی باشد، یا برنده شدن در شطرنج، یا حل یک مسئلهٔ ریاضی. و کسی که یک الگوریتم هوش مصنوعی پیدا میکند همان کار را هم انجام میدهد. خب، الان ما میتوانیم چهرهها را تشخیص بدهیم. الان میتوانیم گفتار را بفهمیم. اما وقتی نگاه میکنی که این کار چطور انجام میشود، حس «هوش» نمیدهد. انگار همهاش یک حیله بوده: فقط چند شبکهٔ عصبی را بههم وصل کردی و یک الگوریتم را اجرا کردی. ما دنبال یک شیوهٔ هوشمندانهٔ نایاب برای «فکر کردن» بودیم، ولی آن را در ابزارهایی که واقعاً هدفهای ما را محقق میکنند نمیبینیم. اما شاید واقعاً مشکل این است که هوش آن چیزی نیست که ما فکر میکنیم. بهویژه مدلهای زبانی بزرگ خیلی موفق شدهاند و بخش زیادی از کاری که میکنند فقط پیشبینی نماد بعدی است؛ یعنی پیشبینی کلمهٔ بعدی در یک جمله و این شبیه چیزی نیست که هوشمندانه به نظر برسد. اگر از کسی بخواهی یک سخنرانی را بدون آمادگی قبلی بداهه بگوید، و در هر لحظه فقط کلمهٔ بعدیای که به ذهنش میرسد را بگوید—یک جریان سیالِ خودآگاهانه از کلمات—فکر نمیکنی که این واقعاً بتواند کار کند. اما برای مدلهای زبانی بزرگ کار میکند، و شاید در واقع بخش زیادی از کاری که انسانها هم انجام میدهند همین باشد. میدانی، همین پاسخی که الان دارم به تو میدهم از قبل تمرین نشده. من اینقدر عمیق دربارهاش فکر نکردهام، ولی میشود با همین که در لحظه باشی و واکنش نشان بدهی خیلی پیش رفت. قطعاً بعضی چیزها هستند که واقعاً نیاز به فکر عمیق و دقیق دارند، ولی خیلی از کارهایی که ظاهراً هوشمندانه به نظر میرسند را تقریباً میشود بهصورت غریزی یا در حالت «اتوپایلوت» انجام داد. مصاحبه کننده:فکر میکنم یکی از چیزهایی که عصر هوش مصنوعی دارد به ما یاد میدهد این است: شاید ما همیشه آنقدر که فکر میکنیم باهوش نیستیم. ترنس تائو: بله، و فکر میکنم شاید بهتر است این را بپذیریم. گاهی فکر میکنیم خیلی باهوش عمل کردهایم، ولی در واقع فقط یک کار معمولی انجام دادهایم: یک ایدهٔ «نبوغآمیز» به ذهنت رسیده، ولی در واقع فقط چیزی بوده که از یک مکالمهٔ قدیمی و فراموششده، چند سال پیش، به یاد آوردهای. این هنوز هوش است. برای ما سخت است که از بیرون به هوش نگاه کنیم و بفهمیم هوش چیست، چون خیلی شدید از نظر عاطفی به حس هویت ما گره خورده است. اما حالا که این مدل دیگر از هوش را داریم که میتوانیم کمی عینیتر آن را مطالعه کنیم، فکر میکنم همزمان داریم کمی بیشتر دربارهٔ خودمان هم یاد میگیریم. مثل همان انقلاب کپرنيکوسی در اخترشناسی. برای مدت طولانی فکر میکردیم که زمین در مرکز کیهان است. شاید بشود گفت این به همان ایدهٔ «زمین تخت» مربوط است. معنیدار نبود که زمین در حرکت باشد—بچرخد و دور خورشید بگردد—چون مگر چرا ما این حرکت را حس نمیکنیم؟ اما کمکم فهمیدیم که زمین در واقع فقط یکی از سیارههای منظومهٔ شمسی است. منظومهٔ شمسی فقط یکی از سامانهها در کهکشان است. کهکشان هم یکی از میلیاردها کهکشان است. و این اشکالی ندارد. این کار کیهان را شگفتانگیزتر میکند و تازه خیلی چیزهای دیگر برای کشف کردن وجود دارد. پس خوب، ما در مرکز کیهان نیستیم و این اشکالی ندارد. از نظر شناختی، تا خیلی وقت پیش ما در مرکز شناختی کیهان بودیم: ما در وسط بودیم و بعد حیوانات بودند و بعد مورچهها و امثال اینها. حالا ما یک جور از بسیاری «سیارههای هوش» شدهایم. و این هم حس جهانیِ خوب و پذیرفتنیای است.
پستهای تلگرام — انجمن ریاضی ایران (IMS)
هفتمین همایش ملی دانش آموزش محتوا (PCK) در آموزش ریاضی🔶 اهداف:۱. ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری ریاضی۲. توانمندسازی معلمان در آموزش ریاضی۳. همکاری و هماهنگی بین تمام نهادهای مرتبط با ریاضی مدرسهای و دانشگاهی۴. ارتقای کیفیت ارزشیابی ریاضی در دوران تکنولوژیهای دیجیتال و آموزش مجازی۵. بهرهگیری اثربخش از فناوریهای نوین در آموزش ریاضی۶. تقویت نقش و کاربرد ریاضیات در زندگی، دنیای کار و سایر علوم۷. تدوین راهکارهای عملی برای رویارویی با چالشهای تدریس و یادگیری ریاضی در دوران آموزش مجازی و ترکیبی🗓 شروع دریافت مقالات: 1 مردادماه 1405🗓 آخرین مهلت ارسال مقالات: 1 آذرماه 1405🗓 تاریخ برگزاری همایش: 24 آذر 1405آدرس همایش: سنندج، فیض آباد میدان سهروردی، دانشگاه فرهنگیان استان کردستان، دانشکده علوم پایهشماره تماس: 290-08733884411شماره ارتباط در ایتا: 09020963994آدرس سایت همایش: https://7thmathconf.cfu.ac.irآدرس کانال اطلاعرسانی همایش در ایتا: eitaa.com/mathconf7405
جایزه چرتکه برای راه حل های خلاقانه ریاضیدان ایرانی شاهین اویس قرن مصاحبه ای را با ایشان در لینک زیر ببینید:youtu.be/O_T_P6o6sRc?si=igF89HAevmf3RZKY%… همه از هوش مصنوعی و الگوریتمها میگیم، خود این الگوریتمها رو کی درست میکنه؟در این برنامه با شایان اویسقرن، یه دانشمند جوان ایرانی، ملاقات میکنیم که جایزه جهانی چرتکه رو بُرده. یکی از معتبرترین جوایز علمی که هر چهار سال یه بار اعطا میشه. اتحادیه جهانی ریاضیات مدال چرتکه رو به برترین دانشمندان زیر ۴۰ سال میده که در ریاضیات مربوط به علوم انفورماتیک میده. یکی از بالاترین افتخارات جهانی در حوزه علوم کامپیوتر نظری.حالا دریافت مدال چرتکه، جایگاه شایان اویسقرن رو بهعنوان یکی از تاثیرگذارترین دانشمندان زنده در مرزهای دانش ریاضی و الگوریتم نشون میده.00:00 پیشپرده02:00 «از خیلی قبل خبر داشتم»03:36 «خیلی از هموطنانم تحت فشار اقتصادی و جنگ، در رنج اند»05:09 درباره راهحلهای خلاقانه ریاضیدان05:42 دنبال پیچگوشتی مناسب برای مسالههای حلنشده07:30 خانواده شایان08:17 قضیه فروشنده دورهگرد11:43 توپهای تنیس14:53 از اصفهان تا شریف و استنفورد و دانشگاه واشنگتن16:07 «از المپیاد با مدال طلا برگشتم، دانشگاهم دیر شد!»17:01 «خیلیها دنبال مهاجرت بودند، من دوست نداشتم از ایران بروم»18:00 «اگه دانش الانم را داشتم، نمیآمدم آمریکا»20:01 «ریاضیدانها را در موفقیتهایشان میشناسند؛ ولی شکستها خیلی بیشتر است»23:06 چهقدر از هوشواره (هوش مصنوعی) استفاده میکنید؟
خلاصه ای از سخنرانی ترنس تائو در کنگره ریاضیدانان جهان 2026 با عنوان ریاضیات در عصر AI. نسخه کامل تر در آدرس پایین موجود است:youtube.com/watch?v=sxAe4HJceFQ%D8%AA%D8%… تائو، ریاضیدان برجسته و برندهٔ مدال فیلدز، در این سخنرانی دربارهٔ تأثیر هوش مصنوعی بر آیندهٔ ریاضیات سخن میگوید. او با مقایسهٔ عصر AI با «بحران بنیانها» در ریاضیات، تأکید میکند که مسئلهٔ امروز فقط فنی نیست، بلکه فرا ریاضی، اخلاقی و آموزشی است. به باور او، AI ممکن است بتواند برهانهای پیچیده تولید کند، اما پرسش اصلی این است که آیا این برهانها برای انسانها قابل فهم و قابل انتقال خواهند بود یا نه. تائو هشدار میدهد که نباید اجازه داد هوش مصنوعی جای مهارتهای پایهای و تربیت علمی را در آموزش ریاضی بگیرد. او همچنین میگوید ساختارهای سنتیِ پژوهش و داوری علمی شاید برای عصر وفورِ تولیدات AI کافی نباشند و باید بازاندیشی شوند. در مجموع، سخنرانی او دعوتی است به بازتعریف نقش انسان، هدف ریاضیات، و حدود استفاده از هوش مصنوعی در علم.
📐 هوش مصنوعی حدس ۸۷ سالۀ ژاکوبی را نقض کرد!🔻 حدس ژاکوبی (Jacobian conjecture) یکی از مشهورترین مسائل باز ریاضیات است که در سال ۱۹۳۹ مطرح شد. صورت سادهاش:➖ اگر یک نگاشت چندجملهای در هر نقطه موضعاً معکوسپذیر باشد (یعنی دترمینان ژاکوبیاش یک عدد ثابت ناصفر باشد)؛➖ آیا الزاماً بهطور سراسری (یکبهیک) معکوسپذیر است؟────────────────────────────🧨 نقطهی عطف: ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶لِوِنت آلپوگه، ریاضیدان دانشگاه هاروارد و محقق Anthropic، در توییتی اعلام کرد که مدل هوش مصنوعی «Claude Fable 5» یک مثال نقض برای این حدس پیدا کرده است.────────────────────────────🧮 تابع مثال نقض (نگاشتی از فضای سهبعدی مختلط به خودش):F(x,y,z) = ( (1+xy)³ z + y²(1+xy)(4+3xy) , y + 3x(1+xy)² z + 3xy²(4+3xy) , 2x - 3x²y - x³z)✅ دترمینان ژاکوبی این تابع همواره برابر «2-» است (یعنی شرط حدس را کاملاً برآورده میکند).❌ اما این تابع یکبهیک نیست. سه نقطهی کاملاً متفاوت را به یک خروجی مشترک میبرد:F(0 , 0 , -¼) = F(1 , -³⁄₂ , ¹³⁄₂) = F(-1 , ³⁄₂ , ¹³⁄₂) = ( -¼ , 0 , 0 )پس شرط «موضعاً معکوسپذیر» به «سراسراً معکوسپذیر» نمیانجامد و حدس در بُعد ۳ و بالاتر نقض میشود. (حالت دوبعدی همچنان باز است.)────────────────────────────🗣️ واکنش جامعهتیموتی گاورز، برندهٔ مدال فیلدز، این کشف را «اولین باری دانست که یک مدل زبانی بزرگ مسئلهای مهم را حل کرده که خارج از حوزهی تخصص او، اما بسیار مشهور است».این مثال نقض بهسرعت با اثباتیارهای Lean 4 و Isabelle/HOL بهطور مستقل تأیید شد.────────────────────────────🔗 لینک توییت اصلی آلپوگه:x.com/alpoge/status/2079028340955197566