بقیه از مقاله بالانمونههایی که اقتصاددانان به آن اشاره میکنند عبارتاند از:دسترسی به ارز ترجیحی،و…
انتشار: 2026/07/17 20:15 UTC
بقیه از مقاله بالانمونههایی که اقتصاددانان به آن اشاره میکنند عبارتاند از:دسترسی به ارز ترجیحی،واگذاری برخی شرکتها یا پروژهها به نهادها یا افراد خاص،قراردادهای بدون رقابت کافی،دسترسی انحصاری به برخی بازارها یا مجوزها.در اینجا رانت میتواند مستقیماً به انباشت ثروت خصوصی یا شبهخصوصی تبدیل شود.🍀چرا شوروی دیرتر فروپاشید؟با وجود فساد و رانت، شوروی چند ویژگی داشت:❣️نظام آموزش و پژوهش علمی قدرتمند،❣️صنایع سنگین و نظامی پیشرفته،❣️برنامهریزی متمرکز برای پروژههای بزرگ ❣️منابع طبیعی فراوان.این عوامل باعث شدند اقتصاد شوروی، با وجود ناکارآمدی، برای دههها پابرجا بماند. اما به دلیل عدم رشد زیرساختارها در نهایت ماشین اقتصادی از کار افتاد، کمبود کالاها مزمن شد و نظام نتوانست با اقتصادهای نوآور غرب رقابت کند.🍀بسیاری از پژوهشگران معتقدند بزرگترین رانت روسیه نه در دوران شوروی، بلکه پس از فروپاشی آن (دهه ۱۹۹۰) شکل گرفت. در آن دوره، خصوصیسازی سریع و ضعیف باعث شد گروه کوچکی از افراد با نفوذ، داراییهای عظیم دولتی را با قیمتهای بسیار پایین به دست آورند و طبقهای را شکل دهند که به آنها الیگارشها گفته میشود. این نوع رانت، از نظر تبدیل قدرت سیاسی و ارتباطات به ثروت خصوصی، شباهت بیشتری به سرمایهداری رفاقتی دارد تا اقتصاد برنامهریزیشده شوروی.🍀بنابراین، اگر سؤال این باشد که «آیا در شوروی رانت وجود داشت؟»، پاسخ بله است. اما اگر سؤال این باشد که «آیا سازوکار رانت در شوروی شبیه جمهوری اسلامی بود؟»، پاسخ تا حد زیادی خیر است؛ در شوروی رانت بیشتر به صورت امتیازات سیاسی و اداری بود، در حالی که در جمهوری اسلامی بخش مهمی از رانت به کنترل و توزیع منابع اقتصادی و فرصتهای کسب سود گره خورده است.🍀بر اساس آنچه پژوهشهای تاریخی و تجربه افرادی که در شوروی زندگی کردهاند مثل نویسندهٔ این مقاله نشان میدهد، در شوروی پیش از فروپاشی:مدیران و اعضای حزب از امتیازات ویژه برخوردار بودند، اما نمایش ثروت شخصی چندان پذیرفته نبود.مدیر یک کارخانه بزرگ، کارخانه را «مالک» نبود؛ او مدیر منصوب دولت بود و قابل عزل.فرزند یک مقام لزوماً مالک امپراتوری اقتصادی پدرش نمیشد، زیرا چیزی برای به ارث بردن به شکل مالکیت خصوصی وجود نداشت.فساد وجود داشت، اما بیشتر به صورت شبکههای نفوذ، امتیازات اداری و اقتصاد غیررسمی (مانند بلات، یعنی استفاده از روابط برای دسترسی به کالا و خدمات کمیاب) بروز میکرد.در مقابل، در بسیاری از نظامهای رانتی، قدرت سیاسی میتواند مستقیماً به دارایی، شرکت، قرارداد، امتیاز واردات یا دسترسی به منابع مالی تبدیل شود. این تفاوت، آثار بلندمدت مهمی بر ساختار اقتصاد و توزیع ثروت میگذارد.💥در کارخانه تولید پارچه لنین مدتی در باکو کار میکردم وقتی پرسیدم صاحب این کارخانه چه کسی است؟ همه خندیدند و گفتند هیچ فردی در اینجا نمیتواند صاحب کارخانه باشد، صاحب کارخانه دولت است و دولت منابع را توزیع میکند. اصولا مالکیت خصوصی در آنجا محدود بود. مافیای اقتصادی وجود داشت ، پولهایی را ذخیره میکردند اما نه در بانک بلکه در خانه یا زیرزمین. پولدارهاشون که اغلب عضو حزب کمونیست همبودند حداکثر یک خانه بزرگ و چند تا ماشین داشتند ولی در بانک نمیتوانستند پولهای نجومی داشته باشند.این موضوع ریشه در ساختار اقتصادی شوروی داشت. چون:بازار سرمایه به شکل امروزی وجود نداشت.سرمایهگذاری خصوصی گسترده امکانپذیر نبود.خرید آزاد سهام یا شرکتهای بزرگ ممکن نبود.انتقال سرمایه به خارج از کشور بسیار محدود بود.بنابراین اگر کسی از راههای غیرقانونی یا اقتصاد زیرزمینی ثروتی به دست میآورد، امکانات کمی برای تبدیل آن به سرمایه مولد یا داراییهای مالی بزرگ داشت. به همین دلیل بخشی از این ثروت به صورت نقد یا طلا نگهداری میشد، یا صرف خرید کالاهای لوکس، ویلا یا خودرو میشد.این پدیده با اقتصاد امروز روسیه یا بسیاری از کشورهای دیگر تفاوت دارد، جایی که ثروت میتواند به شرکتهای بزرگ، سهام، حسابهای بانکی، سرمایهگذاری خارجی یا املاک متعدد تبدیل شود.بسیاری از کسانی که پس از فروپاشی شوروی به الیگارشهای دهه ۱۹۹۰ تبدیل شدند، پیش از آن در شبکههای غیررسمی اقتصاد شوروی (اقتصاد سایه یا Second Economy) فعالیت داشتند. وقتی خصوصیسازی آغاز شد، آنها سرمایه، شبکه ارتباطی و تجربه لازم را داشتند و توانستند داراییهای دولتی را خریداری کنند. به همین دلیل برخی مورخان میگویند اقتصاد سایه شوروی، بستر پیدایش الیگارشی روسیه شد.
پستهای تلگرام — iranyarannetwork1398
🟡 This community is now protected by Collab.LandToken-gate your community and verify members automatically.Click below to verify your wallet and gain access.
Channel created
⭕️💢 عراق قصد دارد روز پنجشنبه هیاتی عالیرتبه از مقامات امنیتی خود را برای گفتگو درباره پروندههای امنیتی و موضوعات مشترک به عربستان سعودی اعزام کند.به گزارش خبرگزاری رسمی عراق، این هیات شامل رئیس دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح، رئیس سازمان اطلاعات، فرمانده پدافند هوایی و رئیس سازمان ضدتروریسم عراق خواهد بود. هدف اصلی این دیدار، بررسی حملات اخیر به عربستان سعودی و گسترش همکاریهای امنیتی میان دو کشور عنوان شده است.این سفر تنها چند روز پس از دیدار علی الزیدی، نخستوزیر عراق، با خالد الحمیدان، رئیس اطلاعات سعودی انجام میشود؛ دیداری که در آن الزیدی تاکید کرد عراق اجازه نخواهد داد از خاکش برای حمله به سایر کشورها استفاده شود.ماه گذشته، مقامهای سعودی اعلام کردند حملهای که علیه زیرساختهای انرژی این کشور انجام شده، توسط گروههای وابسته به جمهوری اسلامی ایران و از داخل خاک عراق هدایت شده است؛ گفتهای که در پی آن، آمریکا و عربستان سعودی حملات حملات مشترکی را علیه اهدافی در خاک عراق انجام دادند.
⭕️💢 استوری یاسمین پهلوی واقعا خجالت آور است ؛دریای خزعبل گویی یاسمین پهلوی ساحل ندارد.توهین آشکار یاسی عرزشی به بانو گوهر عشقی و نرگس محمدی….وقتی سیاست از «برنامه و نهاد» تبدیل میشود به: فحش، تحقیر، افسانهسازی، و بتسازی این همان لمپنیسمِ سیاسی است: ضدتحلیل، ضدنهاد، شخصیتمحور، کیش شخصیت، نماد خشونتاگر آیندهای متفاوت میخواهیم، باید با سلطهی سیاهی مرزبندی کنیم!
⭕️💢پاکسازی لکه نفتی یا بازی رسانهای؟!پهن کردن چند تیپد جاذب روی سطح آب و انتشار تصاویر آن، بیشتر از اینکه نشانه یک عملیات جدی و گسترده برای مهار آلودگی نفتی باشد، شبیه یک نمایش رسانهای برای آرام کردن افکار عمومی است.وقتی صحبت از آلودگی گسترده سواحل و دریاست، این چند ورقه جاذب قرار است چند صد کیلومتر آلودگی را جمع کند؟!اگر قرار است با چند ورقه جاذب و نیروی محدود، آلودگی گسترده نفتی در دریا و سواحل قشم جمعآوری شود، چند روز، چند ماه یا چند سال زمان لازم است؟🔻 مردم نمایش نمیخواهند؛ پاکسازی واقعی میخواهند.محیطزیست را نمیشود با چند عکس و چند تیپد پاک کرد؛ آلودگی نفتی با بازی رسانهای از بین نمیرود.پاکسازی لکه نفتی یا بازی رسانهای؟!محیطزیست را نمیشود با چند عکس و چند تیپد پاک کرد؛ آلودگی نفتی با بازی رسانهای از بین نمیرود.