📍پایان عصر امنیت ارزان؛ جنگ ایران مدل توسعه کشورهای عربی خلیج فارس را تغییر داد🔹از نگاه نشریه اکونو…
انتشار: 2026/06/27 06:40 UTC
📍پایان عصر امنیت ارزان؛ جنگ ایران مدل توسعه کشورهای عربی خلیج فارس را تغییر داد🔹از نگاه نشریه اکونومیست، جنگ ایران و آمریکا عملاً نقطه آغاز پایان عصر امنیت ارزان در خلیج فارس است؛ عصری که در آن کشورهای عربی میتوانستند با اتکا به ثبات نسبی و چتر امنیتی آمریکا، خود را به عنوان مقصد امن سرمایه، تجارت و مهاجرت معرفی کنند.🔹اگرچه این جنگ از نظر تلفات انسانی قابل مقایسه با جنگهای کلاسیک منطقه نیست، اما اثر روانی و اقتصادی آن بسیار عمیقتر بوده است. کشورهای شورای همکاری خلیج فارس که طی دو دهه گذشته به مراکز مالی، لجستیکی و گردشگری جهانی تبدیل شده بودند، اکنون با یک پرسش اساسی روبهرو هستند: آیا هنوز میتوان بر فرض امنیت پایدار برای طراحی مدل توسعه حساب کرد؟🔹در عمل، پاسخ یکسان نیست. امارات با وجود آسیبهای مستقیم و حملات متعدد، هنوز تا حدی توانسته جذابیت خود را حفظ کند، اما صنعت گردشگری و برخی بخشهای خدماتی آن با فشار جدی مواجه شدهاند. بحرین در موقعیتی بسیار شکنندهتر قرار دارد؛ بدهی بالا، وابستگی مالی و آسیبپذیری سیاسی باعث شده این کشور بیش از دیگران تحت تأثیر نااطمینانی جدید قرار بگیرد. در مقابل، عربستان به دلیل عمق جغرافیایی و بازار داخلی بزرگتر، تابآوری بیشتری نشان داده و اکنون بهدنبال بازطراحی اولویتهای توسعهای خود است.🔹اما پیام اصلی جنگ فراتر از تفاوتهای داخلی کشورهاست. این بحران نشان داد مدل توسعهای که بر پایه امنیت تضمینشده، سرمایه خارجی و گردشگری انبوه بنا شده بود، دیگر بهسادگی قابل تکرار نیست. حتی پروژههای جاهطلبانهای مانند شهرهای آیندهمحور نیز اکنون باید در چارچوب ریسکهای ژئوپلیتیکی جدید بازتعریف شوند.🔹در سطح منطقهای نیز شکافها عمیقتر شده است؛ از اختلاف در رویکرد نسبت به ایران تا کاهش اعتماد به آمریکا بهعنوان ضامن امنیت. نتیجه این وضعیت، حرکت تدریجی کشورهای خلیج فارس به سمت یک مدل جدید است: کمتر مبتنی بر اطمینان، بیشتر مبتنی بر مدیریت ریسک.🔹اکونومیست نتیجه می گیرد که جنگ اخیر نه مدل توسعه خلیج فارس را نابود کرده و نه آن را متوقف کرده، اما آن را وارد مرحلهای کرده که در آن امنیت دیگر یک پیشفرض رایگان نیست، بلکه متغیری پرهزینه و غیرقابل اتکا است.

