🔲 در ستایش بیسوادیآیا ممکن است سواد، گاهی ما را از فهمیدن دورتر کند؟■ مردی را میشناختم که تحصیلات…
انتشار: 2026/08/19 17:31 UTCدریافت: 2026/08/23 15:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 15:05 UTC
🔲 در ستایش بیسوادیآیا ممکن است سواد، گاهی ما را از فهمیدن دورتر کند؟■ مردی را میشناختم که تحصیلات دانشگاهی نداشت، اما وقتی کسی روبهرویش مینشست، پیش از آنکه حرفش تمام شود میفهمید کجای زندگیاش درد میکند. نه از «زبان بدن» چیزی خوانده بود، نه از «هوش هیجانی» چیزی میدانست. فقط نگاه میکرد. گوش میداد. عجلهای هم برای پاسخدادن نداشت. سالها بعد، من دهها واژه برای همان توانایی یاد گرفتم؛ همدلی، دریافت عاطفی، گوشدادن فعال، تنظیم هیجان. عجیب این بود که هرچه واژهها بیشتر شدند، خودِ آن کیفیت لزوماً بیشتر نشد. آنجا بود که برای نخستین بار به فضیلتی فکر کردم که اسم خوبی ندارد: بیسوادی.■ منظورم البته محرومیت از خواندن و نوشتن نیست. بیسوادی واقعی میتواند زندگی آدم را کوچک کند، حق انتخابش را بگیرد و او را وابسته نگه دارد. آنچه من ستایش میکنم چیز دیگری است: لحظهای که آدم حاضر میشود دانستههایش را کمی عقب بکشد. آن چند ثانیهی کوتاه پیش از اینکه برای هر چیز نامی پیدا کنیم. پیش از اینکه آدمی را «خودشیفته» بنامیم، کودکی را «بیشفعال»، رابطهای را «سمّی» و اندوهی را «اختلال». نامگذاری مفید است؛ اما گاهی اسم، جای دیدن را میگیرد.■ افلاطون در «فایدروس» گفتوگویی را روایت میکند که در آن سقراط افسانهی تئوث و تاموس را بازمیگوید. تئوث، نوشتن را اختراعی برای افزایش حافظه و خرد معرفی میکند؛ تاموس پاسخ میدهد که این اختراع ممکن است برعکس، مردم را به یادآوریِ بیرونی وابسته کند و به آنان «ظاهرِ حکمت» بدهد، نه خودِ حکمت. این حرف، حمله به نوشتن نیست؛ هشداری است دربارهی فاصلهای که میتواند میان داشتنِ کلمات و داشتنِ فهم ایجاد شود. امروز این فاصله را بهتر میشود دید. کافی است موضوعی را پنج دقیقه جستوجو کنیم تا زبانش را یاد بگیریم. بعد، خیلی زود، احساس میکنیم خودِ موضوع را هم فهمیدهایم.■ سواد نوعی اعتمادبهنفس تولید میکند؛ و همینجا خطر آغاز میشود. آدم کماطلاع ممکن است بگوید «نمیدانم». آدم نیمهمطلع اغلب توضیح میدهد. اصطلاح دارد، شاهد دارد، چند نام هم برای استناد آماده کرده است. نادانی وقتی کتوشلوار میپوشد، تشخیصش دشوارتر میشود. تاریخ اندیشه پر از آدمهای باسواد است؛ تاریخ خشونت هم همینطور. خواندن، بهتنهایی، کسی را از حماقت یا بیرحمی مصون نمیکند. حتی گاهی فقط به تعصب، واژگان دقیقتری میدهد.■ #پائولو_فریره، آموزگار و متفکر برزیلی، تعبیر روشنی داشت: «خواندن جهان» پیش از «خواندن کلمه» میآید. جملهاش برای من از بسیاری تعریفهای رسمی سواد جدیتر است. کسی ممکن است کتاب دشواری بخواند و نتواند سکوت زنی را که کنارش زندگی میکند بخواند. ممکن است دربارهی عدالت رساله بنویسد و با پیشخدمت رستوران تحقیرآمیز حرف بزند. ممکن است روانشناسی بداند و هیچوقت متوجه نشود فرزندش از او میترسد. اگر اینها را نمیخوانیم، دقیقاً باسوادِ چه چیزی هستیم؟■ دردسر از جایی بیشتر شد که دیگر فقط نمیخواستیم بدانیم؛ خواستیم نشان بدهیم که میدانیم. کتاب روی میز، جملهای از فیلسوف در کپشن، نام یک نظریه میان گفتوگویی معمولی. حتی غروب را هم به حال خودش نمیگذاریم. هنوز آفتاب پایین نرفته که گوشی را بالا میآوریم؛ قاب، فیلتر، جمله. تجربه باید فوراً به چیزی قابلعرضه تبدیل شود. انگار اگر لحظهای را ثبت و تفسیر نکنیم، واقعاً اتفاق نیفتاده است. شاید بیسوادیِ مورد علاقهی من همینجا آغاز شود: تواناییِ دیدن چیزی، پیش از آنکه برایش توضیحی آماده کنیم.■ من به کتاب بدگمان نیستم. به آن لحظه بدگمانم که کتاب، مدرک برتری آدم میشود. کتاب خوب معمولاً آدم را کمی خراب میکند؛ یعنی نظم قبلی ذهنش را به هم میزند. اگر بعد از صد کتاب هنوز همان آدم سابق باشیم، با همان یقینها و همان دشمنها، احتمال دارد فقط برای افکار قدیمیمان منابع تازه جمع کرده باشیم. بعضی کتابخانهها محل کشفاند؛ بعضی دیگر انبار مهمات.■ برای همین، گاهی دوست دارم آدم در برابر بعضی چیزها ادعای دانستن را کنار بگذارد؛ در برابر عشق، مرگ، رنج، دیگری. نزدیک شود و اجازه بدهد تجربه، پیش از تفسیر خودش را نشان دهد. اگر چیزی را نفهمید، فوراً جای خالی را با واژه و نظریه پُر نکند. «نمیدانم» جملهی کوچکی است، اما ذهن برای گفتنش باید جای زیادی باز کرده باشد. شاید آخرین مرحلهی سواد همین باشد: آنقدر خوانده باشی که دوباره بتوانی ندانستن را تحمل کنی.✍️ #مصطفی_سلیمانی 🔗 کانال فلسفه اخلاق#توهم_دانایی #دنیای_نمایش #دیدن@Jaryaann
نخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- فلسفه اخلاق | مصطفی سلیمانی · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۳۰ مرداد ۱۴۰۵، ۱۳:۴۲
- ✔ معنای زندگی · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، ۲:۰۰
- جریانـ · تطابق دقیق — ۱ شهریور ۱۴۰۵، ۱۵:۰۵
- کتابخانه همراه · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۲ شهریور ۱۴۰۵، ۰:۳۰
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند
پستهای تلگرام — جریانـ
▫️این راهنمای گردشگری با همرسانی این ویدئو در اینستاگرام خود نوشته است:تا پیش از این، فکر میکردم آسیاب آبی یعنی یک چرخ کنار رودخانه! اما اینجا، در دل کویر، داستان کاملاً متفاوت است. آسیابی که حدود ۲۲ متر زیر زمین ساخته شده و آب سه #قنات زارچ، الهآباد و صدری به اینجا میرسیده تا فقط با نیروی آب، سنگهای عظیم آسیاب را به حرکت دربیاورد. جالبتر اینکه از تنوره این آسیاب بهعنوان عمیقترین تنوره آبی جهان یاد میشود؛ شاهکاری از مهندسی که صدها سال پیش، بدون برق و بدون هیچ موتور مکانیکی ساخته شده است.اما چیزی که بیشتر از همه ذهنم را درگیر کرد، خودِ قنات بود. آدمهایی که حفر آن را آغاز کردند، میدانستند شاید خودشان هیچوقت نتیجه زحمتشان را نبینند؛ اما باز هم ساختند، تا نسلهای بعد از آب، نان و زندگی بهرهمند شوند. [مصداق عالی #دیدن_دیگری غایب و کوششی جانفرسا برای بهرهبرداری او]بعضی بناها فقط از خشت و آجر ساخته نشدهاند؛ از صبر، دانش و آیندهنگری ساخته شدهاند.📍 #آسیاب_آبی کوشکنو، #یزد#فناوری_ایرانیان@Jaryaann
«زبان فارسی را پس خواهیم گرفت.»🎙 #بهنام_ابوترابیان، نویسنده و ایرانپژوهاز پروندهی «ایران؛ ۳۰ سال بعد»⬅️ نسخه کامل را در یوتیوب یا وبگاه حرفه: هنرمند تماشا کنید.#ایران_سی_سال_بعد🔗 حرفه: هنرمند#ایران_رویایی #پاس_پارسی@Jaryaann
❗️خوانندگی زنان؛ «حلال» اما با مجازاتی شدیدتر از جعل اسناد، دایر کردن قمارخانه، غارت گروهی و آتش زدن هواپیما! / درباره ۴ سال زندان برای «هیوا سیفی زاده»نشاءکننده حکمی که ابعادی چنین اجتماعی دارد، باید به جامعه توضیح دهد که شعر سعدی، چه با خوانندگی زنان و چه با صدای مردان، اساساً چطور می تواند مردم را به فساد و فحشا تشویق کند؟ و در پرونده حاضر، چگونه احراز کرده است که خواننده با خواندن این چند بیت، مشوق فساد و فحشا بوده است؟⬅️ متن کامل یادداشت#خوانندگی_زنان@Jaryaann
امروز زادروز #هوشنگ_سیحون (۳۱ مرداد ۱۲۹۹ تهران - ۵ خرداد ۱۳۹۳ ونکوور) معمار، طراح، نقاش و تندیسساز سرشناس #ایرانی و استاد معماری و رئیس پیشین پردیس هنرهای زیبای #دانشگاه_تهران است.به او لقب «پدر #معماری مدرن ایران» و «مرد بناهای ماندگار» را دادهاند. طراحی آرامگاه بزرگانی چون خیام، ابن سینا، نادرشاه افشار، کمالالملک، احمد نیریزی؛ همچنین موزهی توس (موزه فردوسی) و کتابخانهی مرکزی پارک شهر؛ و بازطراحیِ آرامگاه فردوسی (براساس طرحی از کریم طاهرزاده بهزاد) از مشهورترین و ماندگارترین آثار او به شمار میرود.🔗 مینیمالهایی برای زندگی@Jaryaannامروز زادروز #هوشنگ_سیحون (۳۱ مرداد ۱۲۹۹ تهران - ۵ خرداد ۱۳۹۳ ونکوور) معمار، طراح، نقاش و تندیسساز سرشناس #ایرانی و استاد معماری و رئیس پیشین پردیس هنرهای زیبای #دانشگاه_تهران است.به او لقب «پدر #معماری مدرن ایران» و «مرد بناهای ماندگار» را دادهاند. طراحی آرامگاه بزرگانی چون خیام، ابن سینا، نادرشاه افشار، کمالالملک، احمد نیریزی؛ همچنین موزهی توس (موزه فردوسی) و کتابخانهی مرکزی پارک شهر؛ و بازطراحیِ آرامگاه فردوسی (براساس طرحی از کریم طاهرزاده بهزاد) از مشهورترین و ماندگارترین آثار او به شمار میرود.🔗 مینیمالهایی برای زندگی@Jaryaann
💡 این آموزگار باذوق و مصداق این شعر مولانا:#تو_یکی_نهی_هزاری_تو_چراغ_خود_برافروزبا همرسانی این ویدئو در اینستاگرام نوشته است:ازش پرسیدم: "اینجا چیکار میکنی؟"گفت: "دارم انگلیسی میخونم تا آیندهی بهتری برای خودم و مردمم بسازم" 🎯📚این جواب، از یک بچهی روستایی، بیشتر از هر سخنرانیای به من انگیزه داد.این ویدئو با استقبال زیاد ایرانیان در فضای مجازی مواجه شد و جالب اینجاست که این روستا و کلاس در ایران نیست و در «پشتکوه ملا یاسین» روستایی محروم در ۳۰ کیلومتری جنوب شهر هرات در #افغانستان است.با آرزوی اینکه دختران افغانستانی هم امکان آموزش مناسب پیدا کنند و به امید رشد و بالندگی تمام کودکان ایرانی و افغانستانی!#ریشههای_مشترک@Jaryaann
برای من عکسهای بسیاری یادآور #ایران و افشردهای از تاریخ دیرپا و تمدن کهن میهن هستند اما این دو تصویری که #گئورگ_گرستر از #کاریز و قناتهای ایرانزمین گرفته است بیش از هر عکسی در دشواری و تباهی این روزگار، معنایی استعاری دارد:که ایران چو باغیست خرم بهارشکفته همیشه گل کامگار🔗 سام گیوراد⬅️ در پاسخ به فراخوان کیا برای همرسانی #عکس از ایران به مناسبت بزرگداشت روز جهانی عکاسی@Jaryaannبرای من عکسهای بسیاری یادآور #ایران و افشردهای از تاریخ دیرپا و تمدن کهن میهن هستند اما این دو تصویری که #گئورگ_گرستر از #کاریز و قناتهای ایرانزمین گرفته است بیش از هر عکسی در دشواری و تباهی این روزگار، معنایی استعاری دارد:که ایران چو باغیست خرم بهارشکفته همیشه گل کامگار🔗 سام گیوراد⬅️ در پاسخ به فراخوان کیا برای همرسانی #عکس از ایران به مناسبت بزرگداشت روز جهانی عکاسی@Jaryaann
