📝📝پیامدهای خشم بدون امید به مثابه زنگ خطر جنبش های خشونت آمیز ناپایدار✍دکتر کریم مهری، عضو هیات علم…
انتشار: 2026/07/16 09:25 UTC
📝📝پیامدهای خشم بدون امید به مثابه زنگ خطر جنبش های خشونت آمیز ناپایدار✍دکتر کریم مهری، عضو هیات علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه ارومیه⚛ @jomhuriyat♈️گزارش آقای علی ربیعی ، دستیار اجتماعی ریس جمهور ، نشان می دهد ۶۳ درصد از مردم خشمگین هستند و ۵۰ درصد نا امید هستند. اگر این گزارش را بر اساس کتاب "شبکه های خشم و امید" مانوئل کاستلز تفسیر کنیم به شکل زیر خواهد شد.♈️بر اساس نظریه مانوئل کاستلز، خشم بهتنهایی برای شکلگیری یک جنبش اجتماعی پایدار کافی نیست. از نظر او، جنبشهای اجتماعی زمانی شکل میگیرند که خشم با امید همراه شود. اگر خشم زیاد باشد اما امید وجود نداشته باشد، معمولاً یکی یا چند مورد از پیامدهای زیر رخ میدهد:🔰انفعال و ناامیدی: افراد احساس میکنند که هرچند وضعیت ناعادلانه است، اما امکان تغییر آن وجود ندارد. در نتیجه، به جای کنش جمعی، به کنارهگیری، بیتفاوتی یا افسردگی اجتماعی روی میآورند.🔰خشونت پراکنده یا انفجارهای کوتاهمدت: خشم ممکن است به اعتراضهای مقطعی یا رفتارهای خشونتآمیز منجر شود، اما چون چشمانداز مثبتی برای تغییر وجود ندارد، این اقدامات معمولاً دوام نمیآورند و به جنبش سازمانیافته تبدیل نمیشوند.🔰فروپاشی بسیج اجتماعی: از نظر کاستلز، امید این باور را ایجاد میکند که «تغییر ممکن است». اگر این باور نباشد، افراد انگیزهای برای پذیرش هزینههای مشارکت سیاسی و اجتماعی نخواهند داشت.🔰تقویت احساس درماندگی: جامعه ممکن است به این نتیجه برسد که ساختارهای قدرت تغییرناپذیر هستند. در این حالت، خشم به جای اینکه نیروی محرک تغییر باشد، به سرخوردگی مزمن تبدیل میشود.♈️ به بیان ساده، رابطهای که کاستلز ترسیم میکند را میتوان اینگونه خلاصه کرد:خشم + امید = کنش جمعی و شکلگیری جنبش اجتماعیخشم - امید = ناامیدی، انفعال یا انفجارهای ناپایدار و بدون تداوم♈️بنابراین، در چارچوب نظری کاستلز، امید نقش تبدیلکننده خشم به عمل جمعی را دارد. خشم افراد را متوجه بیعدالتی میکند، اما این امید است که آنها را متقاعد میکند تغییر امکانپذیر است و ارزش تلاش و سازماندهی را دارد. بدون امید، خشم اغلب یا به خاموشی میانجامد یا به واکنشهای کوتاهمدت و فاقد ظرفیت ایجاد تغییر پایدار تبدیل میشود.♈️با توجه به این که ۴۵ درصد اضطراب را تجربه می کنند می توانند آن گفت ؛ اضطراب زمانی افزایش مییابد که فرد تهدید را بهوضوح درک کند، اما راه مؤثری برای تغییر یا کنترل آن نبیند..♈️با توجه به این که تقریبا ۷۵ درصد مردم ایران اعتماد عمومی و اعتماد به نهادهای حکومتی را از دست داده اند می توان گفت: اگر خشم زیاد باشد، امید نباشد و اعتماد هم از بین رفته باشد، پیامدهای احتمالی عبارتاند از:🔰 اضطراب شدیدتر: فرد نه تنها آینده را تیره میبیند، بلکه احساس میکند هیچکس یا هیچ ساختاری قابل اتکا نیست. 🔰انزوای اجتماعی: افراد از همکاری و مشارکت فاصله میگیرند، زیرا انتظار دارند دیگران آنها را همراهی نکنند یا حتی به آنها آسیب بزنند. 🔰بدبینی و سوءظن: نبود اعتماد میتواند باعث شود افراد انگیزههای دیگران را نیز منفی تفسیر کنند و شکلگیری همکاری دشوار شود.🔰 فروپاشی کنش جمعی: حتی اگر افراد همگی ناراضی باشند، بدون اعتماد نمیتوانند بهراحتی سازماندهی شوند، زیرا هر کس نسبت به همکاری دیگران تردید دارد.#جمهوریت⚛ @jomhuriyat
