📝📝 تکراری، اما همچنان جذاب!🔰 انتقال قدرت از آتلانتیک به آسیا؛ گذرنامهها چه میگویند؟✍مرتضی درخشان؛ پژوهشگر پویش فکری توسعه ⚛ @jomhuriyat♈️ موج بیسابقه ورود مهاجران از مراکش به سئوتا و طرح تعلیق اسپانیا از شینگن، بار دیگر نشان داد دسترسی بدون ویزا امتیازی همیشگی نیست و ممکن است با یک بحران سیاسی یا امنیتی دگرگون شود. به همین بهانه و همزمان با انتشار گزارش ۲۰۲۶ ویژوالکپیتالیست، ببینیم در جهان گذرنامهها چه میگذرد.♈️گذرنامه فقط دفترچه عبور از مرز نیست؛ فشردهای از اعتبار سیاسی، روابط دیپلماتیک، ثبات داخلی و جایگاه اقتصادی یک کشور است. هرچه دولتهای بیشتری شهروندان کشوری را بدون بررسی قبلی بپذیرند، اعتماد بیشتری به آن کشور و سازوکارهایش دارند. ازاینرو، تغییر قدرت گذرنامهها روایتی کوچک اما معنادار از جابهجایی قدرت در جهان است.♈️ شاخص هنلی، ۱۹۹ گذرنامه را براساس تعداد مقاصدی رتبهبندی میکند که بدون دریافت قبلی ویزا در دسترساند؛ ویزای فرودگاهی و مجوز الکترونیکی خودکار نیز در این عدد لحاظ میشوند. متوسط دسترسی گذرنامههای جهان از ۵۸ مقصد در سال ۲۰۰۶ به ۱۰۸ مقصد در ۲۰۲۶ رسیده، اما فاصله قویترین و ضعیفترین گذرنامه نیز از ۱۱۸ به ۱۷۰ مقصد افزایش یافته است.🔰سنگاپور؛ قدرت یک کشور کوچک و متصل♈️ سنگاپور با دسترسی به ۱۹۲ مقصد، قدرتمندترین گذرنامه جهان را دارد. این کشور در سال ۲۰۰۶ با ۱۲۲ مقصد در رتبه هشتم بود و طی دو دهه ۷۰ مقصد به دامنه دسترسی شهروندانش افزود. امتیاز آن فقط در دهه اخیر نیز از ۱۷۳ به ۱۹۲ مقصد رسیده است.♈️این موفقیت صرفاً محصول ثروت نیست. سنگاپور با حفظ روابط متوازن با شرق و غرب، مشارکت فعال در تجارت جهانی و تبدیلشدن به شریکی کمریسک، قدرت خود را نه از وسعت، بلکه از اتصال گسترده به جهان گرفته است.🔰ژاپن و کرهجنوبی؛ سرمایه دیپلماتیک آسیای صنعتی♈️ ژاپن و کرهجنوبی با دسترسی به ۱۸۸ مقصد، مشترکاً دوماند. طی بیست سال، ژاپن ۶۰ و کرهجنوبی ۷۳ مقصد به دسترسی خود افزودهاند؛ نمونهای روشن از تبدیل موفقیت اقتصادی به سرمایه دیپلماتیک.♈️ قدرت این گذرنامهها حاصل ثبات نهادی، اعتبار اسناد هویتی، روابط تجاری گسترده و اعتماد به رفتار مسافران آنهاست. کرهجنوبی در شاخص صلح جهانی رتبه ۵۷، اما در قدرت گذرنامه رتبه دوم را دارد؛ نشانهای از اینکه دیپلماسی و قدرت اقتصادی میتوانند محدودیتهای ژئوپلیتیکی را جبران کنند.🔰امارات؛ بزرگترین جهش تاریخ شاخص♈️ شگفتانگیزترین داستان متعلق به امارات است. شهروندان این کشور در سال ۲۰۰۶ فقط به ۳۵ مقصد دسترسی داشتند؛ اکنون این عدد به ۱۸۸ رسیده است. افزایش ۱۵۳ مقصدی، بزرگترین جهش تاریخ شاخص هنلی است و امارات را کنار ژاپن و کرهجنوبی در رتبه دوم نشانده است.♈️ این صعود نتیجه راهبردی مستمر است: تنوعبخشی به روابط خارجی، توافقهای لغو ویزا، تبدیلشدن به مرکز تجارت و حملونقل و محدودنکردن روابط به یک بلوک سیاسی. امارات نشان داد قدرت گذرنامه ساختنی است؛ اگر دیپلماسی اقتصادی به پروژهای بلندمدت تبدیل شود.🔰بازندگان؛ افول قدرتهای آتلانتیک♈️ آمریکا از رتبه نخست سال ۲۰۰۶ به رتبه دهم و بریتانیا از رتبه سوم به ششم رسیدهاند. این افت عمدتاً نسبی است؛ دیگران سریعتر شبکه توافقهای خود را گسترش دادهاند، درحالیکه سختگیری مهاجرتی و ضعف عمل متقابل، قدرت این دو کشور را کاهش داده است. بولیوی نیز تنها کشوری است که طی بیست سال با کاهش خالص دسترسی روبهرو شده و شش مقصد را از دست داده است.🔰ایران؛ محدودیت سفر و ارتباط، و همچنان افسوس...♈️ گذرنامه ایران با دسترسی بدون ویزای قبلی به فقط ۳۷ مقصد، در رتبه مشترک ۹۶ هنلی قرار دارد؛ بسیار پایینتر از امارات، ترکیه، قطر و عربستان. این ۳۷ مقصد شامل ۱۳ مقصد بدون ویزا، ۲۲ مقصد با ویزای فرودگاهی و دو مقصد با مجوز الکترونیکی است.♈️ در شاخص «قدرت اقتصادی گذرنامه» نیز ایران رتبه ۱۳۹ را دارد؛ یعنی بیشتر مقاصدی که در دسترس ایرانیان قرار دارند، اقتصادهای نسبتاً کوچکی هستند. این محدودیت، هزینهای واقعی است که مستقیماً بر فعالان اقتصادی، دانشجویان و گردشگران ایرانی تحمیل میشود.♈️حرف بسیار است و افسوس بیشتر ...#جمهوریت⚛ @jomhuriyat
📝📝 سید محمد خاتمی: با گذر از این مرحله سخت کار سختتر حاکمیت آغاز میشود🔰 خط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ است♈️ سید محمد خاتمی در دیدار جمعی از اصحاب رسانه گفت: با گذر از این مرحله سخت کار سخت تر حاکمیت آغاز میشود که رسیدن به تعریفی مناسب از رابطه خود با جهان و بخصوص همسایگان که دلخوریها و نگرانیهای فیمابین هم بیشتر شده است و نیز تدبیر درست در داخل برای بهبود امور و اصلاح ساختاری و رویکردی و راهبردی به نفع جامعه و مردمی که سخت در تنگنا هستند.♈️ از یاد نبریم که در این سالها خط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ است و نیز وضع تولید و گرانی و اقتصاد و معیشت بیکاری و... که روز به روز هم افزوده شده است، مشکلات مهمی است که با حل آنها با حضور و مشارکت خود مردم نیاز به تدبیر و راهبردهای مناسب خود را دارد که در جای خود باید در باب آن گفت و گو کرد و راه درست را پیدا کرد و پیمود.#جمهوریت ⚛ @jomhuriyat
🔰 اخراج دانشجو؛ مجازات یا حذف؟♈️امیرمحمد کریمی و مهیار افتخاری، دو دانشجوی دانشگاه تهران، با حکم اخراج مواجه شدهاند؛ در پروندهای با عنوان «اهانت به پرچم جمهوری اسلامی».♈️اگر تخلفی صورت گرفته، رسیدگی قانونی حق دانشگاه است؛ اما وقتی از حکم غیابی، صدور رأی در زمان بازداشت و رعایتنشدن کامل روند قانونی سخن گفته میشود، یک سؤال جدی باقی میماند:♈️ آیا پیش از مجازات، حق دفاع واقعی برای این دو دانشجو فراهم بوده است؟♈️دانشگاه باید محل قانون و گفتوگو باشد، نه جایی که اختلاف و اتهام به حذف دانشجو ختم شود.♈️قانون یعنی هم رسیدگی به تخلف، هم تضمین حق دفاع.#جمهوریت⚛ @jomhuriyat
📝📝 پایان عصر سلطنت خاورمیانه بر طلای سیاه؟✍ کسری غفوری⚛ @jomhuriyat♈️در چند هفته از سال ۲۰۲۶ قاره آمریکا تقریبا نیمی از نفت جهان را تولید کرد. این اتفاق هرچند کوتاه اما یک لحظه تاریخی و استثنایی بود. ♈️تا حدودی میتوان این رویداد را یک ناهنجاری آماری دانست که پیامد غیرمنتظره جنگ اخیر و ماجراجویی نظامی ایالات متحده بود؛ رویدادی که بخش عمدهای از صنعت انرژی خلیج فارس را به تعطیلی کشاند. ♈️با این حال این اتفاق نشانهای کاملا واقعی از یک جهش بزرگ بود که مرکز ثقل بازار نفت را از خاورمیانه دور کرده است.♈️خاویر بلاس، ستوننویس بلومبرگ در حوزه انرژی، معتقد است که این افزایش تولید و تغییر معادلات ناشی از آن تا سال ۲۰۲۷ و به احتمال زیاد پس از آن نیز ادامه خواهد یافت.♈️نقشه جهانی نفت بسیار بیشتر از آنچه تصور میشود تغییر کرده است. تحولات خاورمیانه تضمین میکند که سرمایههای بیشتری به سمت توسعه منطقهای در قاره آمریکا سرازیر شود. #جمهوریت⚛ @jomhuriyat
📝📝کسبوکارها آماده شرایط تشدید بحران شوند✍️ سیدجواد میرموسوی⚛ @jomhuriyat♈️ وقتی راه گفتگو دشوار میشود، احتمال تشدید محاصره اقتصادی بیشتر میشود و نشانههای درگیری نظامی بیش از گذشته خودنمایی میکند، دیگر نمیتوان فارغ از بحرانیتر شدن اوضاع به آینده کسبوکارها اندیشید. در چنین وضعیتی، آمادگی برای شرایط جنگی و بحران، یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت مدیریتی است.♈️نخستین اصابت ترکش محاصره اقتصادی، پیش از آنکه بر بسیاری از بخشهای دیگر اثر بگذارد، به کسبوکارها و زنجیره تأمین اصابت خواهد کرد؛ از تأمین مواد اولیه و قطعات گرفته تا حملونقل، نقدینگی، بازار فروش، نیروی انسانی و دسترسی به انرژی و سایر زیرساختها که برای ادامه فعالیت کسبوکارها حیاتی است.♈️ در شرایط تشدید بحران، کسبوکاری موفقتر است که به جای انتظار برای بازگشت شرایط به وضعیت عادی، از هماکنون برای وضعیت غیرعادی آماده شده باشد. بنابراین، راهبرد بقا باید به یکی از مهمترین ارکان برنامهریزی بنگاهها تبدیل شود.♈️در این شرایط، چند اقدام اهمیت ویژه دارد.🔰 نخست؛ بازطراحی زنجیره تأمین. وابستگی شدید به منابع خارجی، در شرایط محاصره و اختلال در تجارت، میتواند استمرار تولید را با خطر جدی مواجه کند. شناسایی تأمینکنندگان جایگزین، افزایش سهم تأمین داخلی و ایجاد ذخایر هوشمند از نهادههای حیاتی، باید در دستور کار قرار گیرد.🔰 دوم؛ تولید بر پایه تقاضای واقعی. در شرایط جنگی، نگهداری موجودیهای سنگین و تولید بدون توجه به قدرت خرید و نیاز بازار میتواند منابع محدود بنگاه را قفل کند. تولید باید تا حد امکان بر مبنای تقاضای واقعی، نیازهای ضروری و کالاها و خدمات با قابلیت فروش سریع تنظیم شود.🔰 سوم؛ حفظ نقدینگی. در بحران، نقدینگی برای کسبوکار همانند اکسیژن برای بدن است. ممکن است یک بنگاه روی کاغذ سودآور باشد، اما به دلیل کمبود نقدینگی از ادامه فعالیت بازبماند. بنابراین حفظ جریان نقد، کاهش هزینههای غیرضروری و مدیریت دقیق مطالبات و بدهیها اهمیت حیاتی پیدا میکند.🔰 چهارم؛ سناریونویسی. مدیران نباید تنها یک آینده را تصور کنند. باید برای سناریوهای مختلف، از تشدید تحریم و اختلال در واردات گرفته تا کاهش تقاضا، اختلال حملونقل، قطعی انرژی و محدودیتهای مالی، برنامه جایگزین داشته باشند.🔰 پنجم؛ حفظ نیروی انسانی کلیدی. در شرایط بحرانی، سرمایه انسانی متخصص یکی از مهمترین داراییهای کسبوکار است. از دست دادن نیروهای کلیدی میتواند حتی پس از پایان بحران، بازگشت بنگاه به شرایط عادی را دشوار کند.♈️ واقعیت این است که شرایط جنگی فقط به میدان نبرد محدود نمیشود؛ آثار آن میتواند به کارخانه، فروشگاه، دفتر کار، زنجیره تأمین و حتی سبد خرید مردم برسد. از این رو، مدیران باید مفهوم «تابآوری کسبوکار» را از یک واژه مدیریتی به یک برنامه عملیاتی تبدیل کنند.🔰نتیجهگیری راهبردی:♈️امروز بیش از هر زمان دیگر لازم است که مدیران از خود بپرسند اگر فردا زنجیره تأمین مختل شد، اگر متوقف شد، اگر تقاضا کاهش یافت و اگر هزینههای عملیاتی افزایش پیدا کرد، آیا کسبوکار ما هنوز میتواند ادامه دهد؟ اگر پاسخ روشنی برای این پرسش وجود ندارد، زمان آماده سازی همین امروز است. و یادمان باشد؛ در بحران، برنده لزوماً بزرگترین کسبوکار نیست؛ تابآورترین کسبوکار است.#جمهوریت⚛ @jomhuriyat
📝📝قانون اساسی در جوامع نهادمحور✍جمال فقیهی ⚛ @jomhuriyat♈️قانون اساسی معتبرترین سند حقوقی و سند برتر نظم سیاسی کشور است. در جامعه نهادمحور، قانون اساسی صرفاً سندی برای سازماندهی حکومت نیست، بلکه چارچوبی حقوقی برای مشروعیتبخشی، محدودسازی، توزیع و نظارت بر قدرت سیاسی است. دولت و همه نهادهای قدرت، مشروعیت و حدود صلاحیت خود را از قانون اساسی و قوانین ناشی از آن میگیرند و هیچ قدرت، فرد، حزب، ایدئولوژی، نهاد دینی یا حکومتی نمیتواند بر آن برتری داشته باشد.♈️در چنین نظمی، قانون اساسی باید متضمن اصول زیر باشد:🔰۱. برتری قانون اساسی بر قدرت سیاسیقدرت سیاسی تابع قانون اساسی است و نمیتواند خود را فراتر از آن قرار دهد.🔰۲. منشأ مشروعیت و چارچوب حقوقی قدرتقانون اساسی منشأ و حدود صلاحیت نهادهای حکومتی و چارچوب اعمال قدرت عمومی را مشخص میکند.🔰۳. تضمین حقوق بنیادین و آزادیهای شهروندانحقوق و آزادیهای بنیادین باید در برابر تعرض قدرت سیاسی مصون و قابل حمایت قضایی باشند.🔰۴. تفکیک و توزیع قدرتقدرت سیاسی نباید در یک فرد، نهاد یا مرکز متمرکز شود؛ بلکه باید میان نهادهای مختلف توزیع و متقابلاً کنترل شود.🔰۵. استقلال نهادهای عمومی و مدنینهادهای عمومی و مدنی باید از مداخله و سلطه سیاسی مصون باشند تا بتوانند نقش خود را در کنترل و موازنه قدرت ایفا کنند.🔰۶. محدودیت قدرت حکومتدولت و تمامی نهادهای حکومتی فقط در حدود صلاحیتهایی که قانون اساسی و قانون تعیین کردهاند حق اعمال قدرت دارند.🔰۷. پاسخگویی و مسئولیتپذیری قدرتهیچ مقام و نهادی در برابر قانون و جامعه مصون از پاسخگویی نیست.🔰۸. گردش مسالمتآمیز قدرتقانون اساسی باید امکان تغییر و انتقال مسالمتآمیز قدرت از طریق سازوکارهای قانونی و انتخاباتی را تضمین کند.🔰۹. برابری شهروندان در برابر قانونقانون اساسی نباید میان شهروندان بر اساس جنسیت، قومیت، زبان، مذهب، عقیده، گرایش سیاسی یا موقعیت اجتماعی تبعیض حقوقی ایجاد کند.🔰۱۰. استقلال قانون اساسی از ایدئولوژی قدرتقانون اساسی نباید ابزار تثبیت یک فرد، حزب، ایدئولوژی، دین یا گروه خاص در ساختار قدرت باشد؛ بلکه باید چارچوب مشترک و فراگیر زندگی سیاسی همه شهروندان باشد.🔰۱۱. سازوکار اصلاح قانون اساسیقانون اساسی باید از ثبات و دوام برخوردار باشد، اما در عین حال سازوکار قانونی، شفاف و دشوار اما ممکن برای اصلاح و انطباق آن با تحولات جامعه پیشبینی شود.🔰۱۲. حاکمیت قانون بر نهادهای قهرنیروهای نظامی، انتظامی، امنیتی و سایر نهادهای قهر باید تابع قانون اساسی، قوانین مصوب و نظارت نهادهای قانونی باشند و حق مداخله مستقل در سیاست و رقابت قدرت را نداشته باشند.🔰۱۳. نظارت و موازنه قدرتساختار قانون اساسی باید به گونهای باشد که نهادهای قدرت بتوانند یکدیگر را کنترل و از تمرکز و سوءاستفاده از قدرت جلوگیری کنند.🔰۱۴. تضمین استقلال جامعه از دولتقانون اساسی باید حوزهای مستقل برای جامعه، شهروندان و نهادهای مدنی به رسمیت بشناسد تا جامعه تحت سلطه دولت قرار نگیرد.#جمهوریت⚛ @jomhuriyat