⭕️ درسي از شكست چالدران؛ جنگي كه صفوی ها بر خودشان تحمیل کردند!✍🏻 قاسم خرمی 💠 سلطان سليم پادشاه مقت…
انتشار: 2026/08/21 14:47 UTCدریافت: 2026/08/23 13:25 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 13:25 UTC
⭕️ درسي از شكست چالدران؛ جنگي كه صفوی ها بر خودشان تحمیل کردند!✍🏻 قاسم خرمی 💠 سلطان سليم پادشاه مقتدر عثماني، قصد تصرف اروپا را داشت كه ناگهان بايزيد دوم، برادر زاده اش، ادعاي خلافت كرد و به دربار حكومت نوپاي شاه اسماعيل صفوي پناه آورد. عثماني ها خواستار استرداد او شدند اما شاه جوان و اطرافيانش، تحويل يك پناهنده را خلاف رسم مروت و جوانمردي دانستند و از اين كار امتناع كردند حتي حاكم بي تدبير صفوي ها در ديار بكر، در نامه اي تحقير آميز به سلطان سليم نوشت : « اگر مردي بيا با ما بجنگ و اگر زن هستي، آرايش كن و در خانه بمان»! 💠 اين اقدامات مداخله جويانه و تحريك آميز صفوي ها، باعث حمله مغول وار لشكر عظيم عثماني با سلاح گرم و توپ جنگي در روز اول شهریور ۸۹۳ شمسی به ايران شد كه نه تنها 25 هزار سرباز و سردار ايراني را به كشتن داد بلكه بخش هاي وسيعي از كشور شامل كردستان فعلي تركيه و كردستان فعلي سوريه از ايران جدا شد و حتي خود شاه اسماعيل هم تا يك قدمي مرگ پيش رفت و بعد از آن شكست هيچ وقت قد راست نكرد و سرانجام به خاطر افسردگي درگذشت. 💠 شاه اسماعیل صفوی که مریدانش باور داشتند « در هیچ نبردی شکست نمی خورد»! اما از تحولات دنیا بی خبر بود و در جنگ چالدران با ۴۰ هزار نیرو وارد نبرد با سپاه ۲۰۰ هزارنفری عثمانی شد. سلاح اصلي ایرانیان در اين جنگ، شمشیر و تیر و کمان بود. سپاه ایران و سربازان و سرداران قزلباش که دور شاه اسماعیل را گرفته بودند، آنقدر با این جنگ احساسی و شعاری برخورد کردند که فرصت تعقل و تدبیر از آنها گرفته شد. چندتن از فرماندهان عاقل تر به محض اطلاع از ادوات نظامی و تعداد جنگ آوران عثمانی، به شاه اسماعیل پیشنهاد دادند که به هر طریق ممکن از این نبرد امتناع کند که شاه را خوش نیامد و نزدیک بود آن افراد به عنوان ترسو و خائن مورد تعقیب و محاکمه قرار گیرند.💠 نورعلی خلیفه لو و محمدخان استاجلو از فرماندهان نظامی ایران که با استراتژی نظامی عثمانی ها آشنا بودند، مجددا پیشنهاد دادند که به دلیل پرشماری سپاه عثمانی بهتر است به آنها فرصت استقرار و آرایش نظامی یا حداقل استقرار توپ های نظامی داده نشود و شبانه به دشمن حمله شود. در این هنگام، دورمش خان شاملو یکی از سپهسالاران سپاه ایران جلو پرید و مخالفت کرد و به شاه اسماعیل گفت بهتر است اجازه دهیم عثمانی ها کاملا مستقر شوند و با آنها جنگی جوانمردانه و دلیرانه در پیش بگیریم تا از ما در تاریخ به نیکی و جوانمردی یاد شود!💠 در شروع این جنگ بزرگ تا آنجا که به شجاعت و شمشیر زنی و زور بازو مربوط می شد، شاه اسماعیل و سپاهیانش خوب جنگیدند، جناح چپ لشکر عثمانی شکست خورد، حسن پاشا فرمانده بزرگ به همراه ۴۰ هزار نفر از عثمانی ها کشته شدند و سلطان سلیم که فکر می کرد کارش تمام است شروع به عقب نشینی کرد تا از مهلکه جان سالم به در برد. سپاه ایران در تعقیب او بود که به ناگاه با سدی از توپ های نظامی مواجه شدند که ۱۲ هزار ینچری آماده شلیک بودند.💠 با شلیک هر ردیف از توپ ها، صدها نفر از سپاهیان و سرداران ایران به زمین می افتادند در همین حال هم حاضر به عقب نشینی نشدند و زمانی که خود را به خدمه توپ ها رسانده و آنها را از کار انداختند كه ،درفش ارتش ایران به دست دشمن افتاده بود و دشت چالدران غرق در خون ايرانيان بود.💠 شکست برق آسای «اسطوره شاه اسماعیل» غیر قابل باور بود، به سلطان سلیم خبر دادند که برگرد! شاه اسماعیل از اسب افتاد و کشته شد. سلطان سلیم باور نمی کرد و با این تصور که این ممکن است نقشه ایرانی ها باشد به رغم برخورداری از ۱۵۰ هزار سرباز در مقابل ۱۵ هزار سرباز باقی مانده صفوی، دستور عقب نشینی داد و حکومت صفوی باقی ماند.💠 شکست چالدران، علاوه بر از دست رفتن بخش هايي از كشور، درس های بزرگ و پیامدهای ناگواری برای ایران داشت. مهمتر اینکه افسانه و اسطوره مرشد کاملِ شبه نظامیانِ قزلباشانِ همیشه پیروز، شکست خورد. سماعیل صفوی در حقيقت از خودش شکست خورد؛ از غرور، توهمات و خرافات مذهبی و از همه مهمتر تفسير نادرست از جوانمردي و مروت و دخالت در امور مملكتي كه ربطي به او نداشت. او در جنگي شكست خورد كه مي توانست هيچ وقت اتفاق نيفتد! آن جنگ را صفوی ها، خودشان برخوردشان تحمیل کردند!🔻متن كامل را اينجا بخوانيد
پستهای تلگرام — نشريه كارخانهدار
🔆🍃
✅خانوارهای ایرانی چند خودرو دارند؟ ۳۴.۵ میلیون ایرانی خودرو ندارند، ۴۰ میلیون ایرانی یک خودرو و ۱۴ هزار ایرانی ۱۰ خودرو و بیشتر دارند
🟢🍃
💢یکی از پربازدیدترین و متفاوتترین توییتهای دوران جنگ ۴۰ روزه این توئیت متعلق به «نیل دگراس تایسون» (Neil deGrasse Tyson)، فیزیکدان و مروج علم مشهور جهانی است. این توییت با بیش از ۳۸ میلیون بازدید، از دریچه «تاریخ علم و نجوم» به بحران ایران نگریسته و وجدان علمی جهان را مخاطب قرار داده است.متن توییت:> "When you look at the stars from the Iranian plateau, you aren't just looking at space; you're looking at the same sky that inspired Al-Biruni and Khayyam to measure the universe. To bomb Iran is to attack a nation that mapped the heavens while much of the world was in the dark. We are throwing stones at the cradle of our own curiosity. The universe doesn't care about borders, but it remembers who looked up first."ترجمه فارسی:> «وقتی از فلات ایران به ستارهها نگاه میکنید، فقط فضا را نمیبینید؛ به همان آسمانی نگاه میکنید که الهامبخشِ ابوریحان بیرونی و خیام برای اندازهگیری جهان بود. بمباران ایران، حمله به ملتی است که وقتی بخش بزرگی از جهان در تاریکی بود، نقشه آسمانها را ترسیم میکرد. ما در حال سنگاندازی به گهوارهی کنجکاویِ خودمان هستیم. جهان به مرزها اهمیت نمیدهد، اما به یاد میآورد که چه کسی زودتر از همه به بالا (آسمان) نگاه کرد.»چرا این توییت در صدر بازدیدها قرار گرفت؟۱. زاویه دید علمی: تایسون به جای بحثهای کلیشهای سیاسی، به ریشههای علمی ایران اشاره کرد. او یادآوری کرد که بسیاری از مفاهیم مدرن ریاضی و نجوم مدیون دانشمندان ایرانی است.۲. تصویر ضمیمه: او تصویری با کیفیت خیرهکننده از «رصدخانه مراغه» در کنار تصویری از «تلسکوپ جیمز وب» منتشر کرد و زیر آن نوشت: "بدونِ دیروزِ آنها، امروزِ ما ممکن نبود."۳. تأثیر بر جامعه علمی: این توییت موجی از حمایت را در میان اساتید دانشگاه و دانشمندان ناسا و اسا (ESA) ایجاد کرد که با هشتگ #ProtectTheCradle (از گهواره محافظت کنید) بازنشر شد.واکنشهای جالب در کامنتها:- یک ستارهشناس آلمانی نوشت: "هر بار که به تقویم جلالی نگاه میکنم (دقیقترین تقویم جهان)، به یاد میآورم که ذهن ایرانی چگونه زمان را مهار کرد. ویران کردنِ خانهی چنین ذهنی، جنایت علیه بشریت است."- یک کاربر از هند کامنت گذاشت: "ایران یک کشور نیست، ایران یک 'ایده' است که علم و هنر را با هم ترکیب کرد. بمبها هرگز نمیتوانند یک 'ایده' را از بین ببرند."
❇️🍃
💢 ده مهارت عملگراییآدمهای عملگرا، الزاما انگیزه بیشتری ندارند؛ آنها اصطکاک بین "تصمیم" و "شروع عمل" را کمتر کردهاند.علوم رفتاری در دو دهه گذشته نشان داده که مشکل بیشتر افراد، کمبود اراده نیست؛ بلکه تبدیل نیت به رفتار است. بنابراین اگر بخواهید عملگرا شوید، اینها از مؤثرترین مهارتهای علمی و عملی هستند:📌مهارت شروعکردن را تمرین کنید، نه تمامکردن.افراد عملگرا یک سؤال از خود میپرسند:کوچکترین کاری که الان میتوانم انجام دهم چیست؟ نه اینکه چطور این کار را تمام کنم؟مغز در برابر پروژههای بزرگ مقاومت میکند، اما در برابر یک اقدام دو دقیقهای مقاومت بسیار کمتری دارد.مثلاً بهجای: نوشتن مقالهبگویید: فقط فایل را باز میکنم، فقط عنوان را مینویسم.شروع کردن، احتمال ادامهدادن را چند برابر میکند.📌از فرمول "اگر … آنگاه …" استفاده کنید.این شاید قویترین یافته روانشناسی خودتنظیمی باشد. بهجای اینکه بگویید: فردا ورزش میکنم.بگویید: ساعت ۷ صبح که شد، کفشهایم را میپوشم و ۵ دقیقه بیرون راه میروم.تحلیلهای فراگیر نشان دادهاند این نوع برنامهریزی اثری متوسط تا زیاد بر تبدیل نیت به عمل دارد و در صدها مطالعه تکرار شده است. 📌تصمیمها را از قبل بگیرید.افراد غیرعملگرا بارها تصمیم میگیرند. افراد عملگرا فقط اجرا میکنند.مثلا نگویید: امروز کی مطالعه کنم؟هر روز ساعت ۸ شب، پشت میز باشید.هر تصمیمی که حذف میشود، انرژی ذهنی بیشتری حفظ میشود.📌محیط را طوری بچینید که انجام کار راحتتر از انجام ندادن آن باشد.دانش علوم رفتاری نشان میدهد محیط اغلب از انگیزه مهمتر است.بهعنوان نمونه کتاب روی میز باشد، موبایل در اتاق دیگر، لباس ورزش از شب قبل آماده باشد، فایل پروژه هنگام روشن شدن کامپیوتر خودکار باز شود.عملگرایی بیشتر محصول طراحی محیط است تا قدرت اراده.📌موفقیت را با "تعداد شروعها" اندازه بگیرید.اکثر مردم میگویند: امروز دو ساعت کار کردم یا نه؟ درحالیکه بهتر است بپرسید: امروز چند بار شروع کردم؟اگر هر روز بتوانید پنج بار "یک کار" را شروع کنید، معمولا حجم زیادی از کار خودبهخود انجام میشود.📌اصطکاک را حذف کنید.برای هر کاری از خودتان بپرسید: چه چیزی شروع این کار را سخت کرده؟مثلا میز شلوغ، فایلهای پراکنده، ندانستن اولین قدم؟ بعد فقط همان مانع را حذف کنید.گاهی حذف یک مانع، از افزایش انگیزه مؤثرتر است.📌روی هویت کار کنید، نه فقط هدف.بهجای اینکه بگویید: میخواهم کتاب بنویسم، بگویید: من کسی هستم که هر روز مینویسد.تحقیقات نشان میدهد وقتی رفتار با هویت فرد هماهنگ شود، پایداری آن بیشتر میشود.📌خط قرمز "هیچ روز صفر نباشد."اگر حال ندارید یک پاراگراف بخوانید، یک درازنشست بروید، یک جمله بنویسید.هدف، حفظ زنجیره رفتار است، نه رکورد زدن.📌لحظهی توقف را بشناسید.بعد از هر شکست، فقط این سؤال را بپرسید که دقیقا در چه لحظهای متوقف شدم؟ نه اینکه بگویید چرا تنبلی کردم؟📌هر روز فقط یک "پیروزی قطعی" داشته باشید.افراد عملگرا معمولا فهرستهای بیستتایی ندارند. آنها "یککار" غیرقابل مذاکره دارند که هیچ چیزی مانع توقف آن نخواهد بود.مثلا بلااستثناء سیدقیقه مطالعه، پانصد کلمه نوشتن، بیستدقیقه ورزش. اگر همین برنامه انجام شد، روز موفق محسوب میشود. این کار احساس پیشرفت را حفظ میکند و احتمال ادامه رفتار را افزایش میدهد.🔻بهطور خلاصه: - کار را آنقدر کوچک کنید که نتوانید بهانه بیاورید.- زمان، مکان و شرط شروع را از قبل مشخص کنید.- محیط را طوری طراحی کنید که شروع کردن آسان و عقبانداختن سخت باشد.این سه اصل بیشترین پشتوانه تجربی را در پژوهشهای علوم رفتاری برای تبدیل نیت به عمل دارند. ➕منابع:1. Gollwitzer, P. M. (2024). The When and How of Planning: Meta-analysis of the Scope and Components of Implementation Intentions.2. Alfonso, Z. (2024). Changes in Procrastinating Behaviour Through Intervention in University Students.