🔰 وقتی انگلیس با تریاک وارد چین شد👤 #امینالاسلام_تهرانی🔸در تاریخ استعمار، گاهی یک جنگ بیش از آنکه…
انتشار: 2026/08/24 08:45 UTCدریافت: 2026/08/24 10:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/24 10:40 UTC
🔰 وقتی انگلیس با تریاک وارد چین شد👤 #امینالاسلام_تهرانی🔸در تاریخ استعمار، گاهی یک جنگ بیش از آنکه برای تصرف سرزمین آغاز شود، برای شکستن یک مانع تجاری آغاز میشود؛ و جنگ اول تریاک یکی از روشنترین نمونههای چنین منطقی است. در دهههای نخست قرن نوزدهم، انگلیس تشنه چای چین بود، اما کالاهای چندانی نداشت که در برابر حجم عظیم واردات چای بفروشد. 🔸راهحلی که تاجران انگلیسی در پیش گرفتند، تجارت گسترده تریاکی بود که از مستعمرات انگلیس در هند به چین قاچاق میشد. اسناد آرشیو ملی انگلیس میگوید که در اوایل قرن نوزدهم، سالانه بیش از هزار تن تریاک به شکل قاچاق وارد چین میشد.🔸دولت چین اما نمیخواست کشوری که حاکمیت خود را بر تجارت خارجی اعمال میکند، در برابر کالایی که هم ممنوع بود و هم پیامدهای اجتماعی سنگینی داشت، تسلیم شود. در سال ۱۸۳۹، امپراتور دائوگوانگ، لین زِشو را مأمور مقابله با تجارت تریاک کرد. لین به گوانگژو رفت، انبارهای تریاک را مصادره کرد و حدود ۲۰ هزار صندوق تریاک را که تاجران خارجی تحویل داده بودند، نابود کرد. اقدام چین از منظر حاکمیت دولت، مقابله با قاچاق بود؛ اما برای تاجران انگلیسی، ضربهای سنگین به منافع تجاری محسوب میشد.🔸در اینجا است که تناقض بزرگ ماجرا آشکار میشود: کالایی که دولت چین آن را غیرقانونی اعلام کرده بود، با نیروی نظامی یک قدرت خارجی به مسئلهای بینالمللی تبدیل شد. انگلیس به جای آنکه منطق ساده «قانون داخلی چین» را بپذیرد، مسئله مصادره تریاک را به مطالبه غرامت، امتیازات تجاری و دسترسی گستردهتر به بازار چین پیوند زد. در واقع، توپخانه سلطنتی قرار بود همان چیزی را به دست آورد که با قرارداد تجاری عادی به دست نیامده بود.🔸البته تاریخ را نباید به یک کاریکاتور ساده تقلیل داد: تریاک تنها علت جنگ نبود و منافع تجاری، اختلاف بر سر مقررات تجارت، مسئله دیپلماسی و برخورد دو نظم سیاسی متفاوت نیز در شکلگیری بحران نقش داشتند. با این حال، دشوار است انکار کنیم که قدرت نظامی انگلیس در خدمت گسترش منافع تجاری و امپریالیستی آن قرار گرفت. هنگکنگ از دل همین پیوند میان تجارت، زور نظامی و امتیاز استعماری بیرون آمد، الگویی که بعدها با جنگ دوم تریاک گسترش یافت و سرزمینهای بیشتری را زیر کنترل انگلیس آورد.🔸اگر قرار باشد از میراث امپریالیسم انگلیسی در چین سخن بگوییم، نباید فریب ساختمانهای باشکوه، رونق بنادر و رشد تجارت را بخوریم و آنها را بهسادگی دستاوردی بشماریم که گویا بدون استعمار امکانپذیر نبود. «معاهدات نابرابر» پس از جنگهای تریاک، برای قدرتهای خارجی امتیازهای ویژهای مانند حق تجارت در بنادر معین، برخورداری اتباع خارجی از مصونیت قضائی و دسترسی گستردهتر به بازار چین فراهم کرد، امتیازهایی که چین در شرایط برابر به آنها تن نداده بود. #نگاه kayhan.ir/001PZ2%F0%9F%94%98 بله | ایتا | سروش+ | اینستاگرام | تلگرام@Kayhan_Online


