#یادداشتقسمت چهاردهم:🔺 مسکن، توسعه کالبدی شهر و ضرورت برنامه‌ریزی آینده‌نگر شهری؛ مسیر توسعه پایدار…

#یادداشتقسمت چهاردهم:🔺 مسکن، توسعه کالبدی شهر و ضرورت برنامه‌ریزی آینده‌نگر شهری؛ مسیر توسعه پایدار شهرستان کنگاور🔹 مسکن یکی از اساسی‌ترین نیازهای اجتماعی و اقتصادی هر جامعه و از مهم‌ترین مؤلفه‌های توسعه شهری است. برنامه‌ریزی صحیح در این حوزه، علاوه بر تأمین نیاز سکونتی شهروندان، نقش مهمی در شکل‌دهی ساختار کالبدی شهر، جلوگیری از گسترش نامتوازن، کاهش هزینه‌های خدمات‌رسانی و ارتقای کیفیت زندگی دارد. ازاین‌رو، توسعه مسکن در شهرستان کنگاور باید بر اساس مطالعات جمعیتی، ظرفیت اراضی، توان زیرساختی و چشم‌انداز توسعه آینده انجام شود.🔹 شهرستان کنگاور به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، دسترسی به محورهای ارتباطی مهم و ظرفیت‌های اقتصادی و خدماتی، در سال‌های اخیر با افزایش تقاضای سکونت و روند مهاجرپذیری مواجه شده است. رشد جمعیت و افزایش نیاز به واحدهای مسکونی، موجب افزایش قیمت زمین، مسکن و اجاره‌بها شده است؛ به‌گونه‌ای که در برخی موارد هزینه تأمین مسکن در کنگاور با شهرهای بزرگ‌تر نیز قابل مقایسه شده است. این شرایط، ضرورت مدیریت بازار زمین، افزایش عرضه مسکن و پیش‌بینی نیازهای آینده شهرستان را دوچندان می‌کند.🔹 ادامه روند رشد جمعیت، افزایش تقاضا برای مسکن و توسعه ساخت‌وساز بدون هماهنگی با ظرفیت‌های شهری، می‌تواند موجب گسترش نامتوازن شهر، افزایش هزینه ایجاد زیرساخت‌ها، کاهش سرانه‌های خدماتی و افت کیفیت محیط شهری شود. بنابراین، توسعه کالبدی شهر باید مبتنی بر مطالعات کارشناسی و طرح‌های توسعه شهری انجام شود.🔹 در سال‌های اخیر، افزایش ساخت‌وساز و فعالیت سازندگان بخش خصوصی در کنگاور، به‌ویژه در محدوده زیر جاده و خصوصاً محله فرهنگیان، موجب تمرکز بخش قابل توجهی از توسعه کالبدی شهر در این محدوده شده است. این روند اگرچه نشان‌دهنده رونق سرمایه‌گذاری در بخش مسکن است، اما تمرکز بیش از حد ساخت‌وسازها در یک پهنه خاص، بدون برنامه‌ریزی متوازن، می‌تواند موجب افزایش فشار بر شبکه معابر، تأسیسات زیربنایی و خدمات عمومی شود.🔹 توسعه مسکن باید هم‌زمان با توسعه سایر زیرساخت‌های شهری انجام گیرد. افزایش جمعیت و ایجاد واحدهای مسکونی جدید بدون تقویت شبکه‌های آب، برق، فاضلاب، گاز، معابر، حمل‌ونقل عمومی، فضای سبز، مراکز آموزشی و خدمات درمانی، موجب ایجاد ناترازی میان ظرفیت جمعیتی و امکانات شهری خواهد شد.🔹 یکی از مهم‌ترین موضوعات در حوزه مسکن، تأمین زمین مناسب برای توسعه شهری است. انتخاب اراضی جدید باید با توجه به دسترسی مناسب، امکان تأمین خدمات، شرایط فنی زمین، ملاحظات زیست‌محیطی و هزینه‌های آماده‌سازی انجام شود تا از ایجاد مشکلات زیرساختی در آینده جلوگیری شود.🔹یکی از چالش‌های مهم در حوزه زمین و توسعه شهری کنگاور، وجود تعداد قابل توجهی از اراضی اوقافی، به‌ویژه در محدوده محله سرجوب، است که بخش زیادی از آن‌ها سال‌ها بدون بهره‌برداری مناسب باقی مانده و بخش بزرگی از محدوده شهری را دربر گرفته است. این اراضی در برخی نقاط به فضاهای رهاشده تبدیل شده و بر منظر و سیمای شهری نیز تأثیر گذاشته‌اند. ساماندهی این اراضی با حفظ ضوابط قانونی و رعایت حقوق موقوفات، می‌تواند ضمن حل بخشی از مشکلات تأمین زمین، موجب بهسازی فضاهای شهری و استفاده هدفمند از این ظرفیت‌ها شود.🔹 در این خصوص، همکاری امام جمعه محترم، علما، معتمدین شهر، اداره اوقاف و سایر دستگاه‌های مرتبط می‌تواند نقش مؤثری در حل مسائل موجود داشته باشد. تعامل میان متولیان موقوفات و مدیریت شهری، ضمن حفظ جایگاه وقف، می‌تواند زمینه بهره‌برداری مناسب از این اراضی را در مسیر منافع عمومی و توسعه پایدار شهرستان فراهم کند.🔹 کنگاور با توجه به محدودیت‌های طبیعی و کالبدی، نیازمند مدیریت دقیق توسعه شهری و استفاده بهینه از ظرفیت‌های درون‌شهری است. بازآفرینی بافت‌های فرسوده، بهسازی محلات قدیمی و افزایش بهره‌وری از زمین‌های شهری می‌تواند در کنار توسعه منطقی مناطق جدید، به ایجاد شهری متوازن کمک کند.🔹 در این زمینه، نقش شهرداری به‌عنوان متولی مدیریت توسعه کالبدی شهر بسیار مهم است. صدور مجوزهای ساختمانی باید با مطالعات کارشناسی و بر اساس ظرفیت زیرساختی مناطق و برنامه‌های توسعه شهری انجام شود تا ساخت‌وساز در تمامی مناطق شهر به‌صورت متوازن هدایت شده و از تمرکز بیش از حد در یک محدوده جلوگیری شود.🔹 در افق ۱۴۲۰، کنگاور باید به شهری با توسعه کالبدی متوازن، مسکن مناسب، زیرساخت‌های پایدار و کیفیت مطلوب زندگی تبدیل شود. تحقق این هدف نیازمند برنامه‌ریزی علمی، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، مشارکت مردم و استفاده هدفمند از ظرفیت بخش خصوصی است؛ زیرا توسعه پایدار شهری بدون برنامه‌ریزی یکپارچه در حوزه زمین، مسکن و زیرساخت‌ها امکان‌پذیر نخواهد بود.✍ جواد سعیدی-کارشناس ارشد عمران@Kermanshah_today