✍️ گفتمان حداکثری؛ تشخیص دردناک، تجویز خطرناک/ خطای اصلی گفتمان حداکثری، یکسانگرفتن بازدارندگی با…
انتشار: 2026/07/26 07:02 UTC
✍️ گفتمان حداکثری؛ تشخیص دردناک، تجویز خطرناک/ خطای اصلی گفتمان حداکثری، یکسانگرفتن بازدارندگی با مجازات حداکثری استحسامالدین آشنا در #خبرآنلاین نوشت:▫️در سیاست خارجی ایران جریانی وجود دارد که تقریباً در هر بزنگاه به یک نتیجه ثابت میرسد: مذاکره شکست میخورد، توافق فریب است، آتشبس فرصتی برای تجدید قوای دشمن است و تنها راه مؤثر، تحمیل چنان هزینه سنگینی است که طرف مقابل از ادامه فشار یا جنگ منصرف شود. میتوان این جریان را «گفتمان حداکثری» نامید.تشخیص درست▫️تجربه سیاست خارجی نشان داده است که مذاکره میتواند همزمان با فشار، عملیات روانی، تحریم و حتی آمادهسازی نظامی ادامه یابد. ▫️توافق بدون تضمین ممکن است نقض شود. آتشبس میتواند شکننده باشد و دشمن از فاصله میان دو درگیری برای بازسازی توان خود استفاده کند. این بخش از تشخیص را نمیتوان نادیده گرفت.درمانی خطرناکتر از بیماری▫️مشکل گفتمان حداکثری این است که معمولاً ستون «هزینه آمریکا» را با دقت پر میکند، اما ستونهای «هزینه ایران»، «سود روسیه»، «زیان چین»، «واکنش اعراب» و «منفعت سیاسی اسرائیل» را کمرنگتر میبیند.روسیه؛ برندهای بیرون از میدان▫️فرض کنیم ایران تنگه هرمز را برای مدتی طولانی ببندد یا مسیرهای جایگزین صادرات نفت کشورهای خلیج فارس هدف قرار گیرند.▫️در این میان، یک صادرکننده بزرگ نفت خارج از منطقه درگیری میتواند بدون پرداخت هزینه اصلی، انرژی خود را گرانتر بفروشد؛ روسیه نه مجبور است تنگه را ببندد، نه صادراتش از هرمز عبور میکند و نه بنادرش در مرکز جنگ قرار دارند. بااینحال، از کاهش عرضه انرژی و افزایش قیمت نفت، بدون تحمل هزینه مستقیم جنگ، سود قابلتوجهی میبرد.اسرائیل؛ برنده سیاسی▫️اگر روسیه برنده اقتصادی کوتاهمدت این سیاستها باشد، اسرائیل میتواند برنده سیاسی آنها شود. پیشنهاد حمله به تأسیسات نفتی، آبشیرینکنها و مسیرهای صادراتی کشورهای عربی، تفاوت میان دشمن مستقیم و کشورهای منطقه را از میان میبرد.▫️اسرائیل سالها تلاش کرده است ایران را نه فقط دشمن خود، بلکه تهدید مشترک آمریکا و جهان عرب معرفی کند. حرکت ایران به سوی بازدارندگی هستهای یا تسلیحاتی، تهدید زیرساختهای غیرنظامی، نفی مطلق مذاکره و اعلام آمادگی برای واردکردن تلفات گسترده به آمریکا، بهترین مواد تبلیغاتی برای تقویت همین روایت است.بازدارندگی با مجازات یکی نیست▫️خطای اصلی گفتمان حداکثری، یکسانگرفتن بازدارندگی با مجازات حداکثری است. بازدارندگی یعنی دشمن بداند که حمله برایش هزینه دارد. اما برای ساختن بازدارندگی الزاماً نباید بیشترین خسارت ممکن را وارد کرد. ▫️گاهی یک پاسخ محدود، معتبر، هدفمند و قابلکنترل از یک حمله فراگیر مؤثرتر است. زیرا بازدارندگی فقط به اندازه خسارت بستگی ندارد. عددهایی که بیشتر سیاسیاند تا محاسباتی▫️یکی از ویژگیهای گفتمان حداکثری، استفاده از اعداد قطعی است: ۵۰۰ کشته آمریکایی، دو ماه انسداد تنگه، عوارض ۱۰درصدی یا تخریب زیرساختهایی که بازسازی آنها دو سال زمان ببرد. عدد، سخن را قاطع و اقناعکننده میکند.▫️ این اعداد بیشتر ابزار اقناع سیاسیاند تا نتیجه یک برآورد قابلبازبینی. در سیاستگذاری ملی، جسارت در عدددادن جایگزین محاسبه نمیشود.نقش مثبت گفتمان حداکثری▫️مسئله گفتمان حداکثری این نیست که خطر آمریکا را نمیبیند؛ اتفاقاً گاهی آن را دقیقتر از رقیبان خود میبیند. مسئله از جایی آغاز میشود که هزینه دشمن را میشمارد، اما هزینه ایران و منفعت بازیگران ثالث را کمتر محاسبه میکند.▫️در چنین نسخهای ممکن است روسیه نفت گرانتر بفروشد، اسرائیل ائتلاف گستردهتری بسازد، آمریکا حضور نظامی خود را توجیه کند و ایران صورتحساب سیاستی را بپردازد که قرار بود امنیتش را افزایش دهد. به این ترتیب تشخیص میتواند درست باشد، اما تجویز خطرناک بماند.📌 متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید:khabaronline.ir/xq8m9@KhabarOnline_ir | Khabaronline.ir

