خانههای پاکترین انسان، رسول خدا ﷺ، روزها را پشت سر میگذاشتند؛ هلالی میآمد، هلالی دیگر میآمد، و…
انتشار: 2026/08/17 07:38 UTCدریافت: 2026/08/20 13:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 13:35 UTC
خانههای پاکترین انسان، رسول خدا ﷺ، روزها را پشت سر میگذاشتند؛ هلالی میآمد، هلالی دیگر میآمد، و گاه مدتها در خانههای آن حضرت آتشی برای پختن غذا روشن نمیشد…امّالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها میگوید:«إِنْ كُنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى الْهِلَالِ، ثُمَّ الْهِلَالِ، ثُمَّ الْهِلَالِ، ثَلَاثَةَ أَهِلَّةٍ فِي شَهْرَيْنِ، وَمَا أُوقِدَ فِي أَبْيَاتِ رَسُولِ اللهِ ﷺ نَارٌ.»یعنی:«گاهی سه هلال را در فاصلهٔ دو ماه میدیدیم، در حالی که در خانههای رسول خدا ﷺ حتی آتشی برای پختن غذا روشن نشده بود.»عروه از عایشه رضیاللهعنها پرسید:«فَمَا كَانَ يُعَيِّشُكُمْ؟»«پس با چه چیزی زندگی میکردید؟»فرمود:«الْأَسْوَدَانِ: التَّمْرُ وَالْمَاءُ.»یعنی:«غذای ما همان خرما و آب بود.»البته همسایگانی از انصار داشتند که گاهی از شیر دامهایشان برای رسول خدا ﷺ میفرستادند.این زندگیِ کسی بود که محبوبترینِ بندگان نزد الله و گرامیترینِ آنان در پیشگاه او بود.و بعد، این سخن پیامبر ﷺ را با دل بخوان:«مَا مَلَأَ آدَمِيٌّ وِعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنٍ، حَسْبُكَ يَا ابْنَ آدَمَ لُقَيْمَاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَكَ…»یعنی:«آدمی هیچ ظرفی را بدتر از شکمش پُر نکرده است؛ ای فرزند آدم، برای تو چند لقمه که توان بدنت را حفظ کند و تو را سرپا نگه دارد، کافی است.»و اگر انسان ناچار بیش از آن خورد، پیامبر ﷺ فرمود: بخشی برای غذا، بخشی برای نوشیدنی و بخشی برای نفس کشیدن باقی بگذارد.این سخن نمیگوید کار نکن، مال به دست نیاور، خانه و آسایش برای خانوادهات فراهم نکن.نه.بلکه میگوید:دنیا را در اندازهٔ خودش ببین.تمام عمرت را صرف پُر کردن ظرفی نکن که با چند لقمه سیر میشود؛و تمام قلبت را به دنیایی نبند که هرچه از آن به دست بیاوری، باز هم چیزی بالاتر از آن پیدا خواهد شد.و حالا این سخن شگفتانگیز رسول خدا ﷺ را کنار آن بگذار:«مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ آمِنًا فِي سِرْبِهِ، مُعَافًى فِي جَسَدِهِ، عِنْدَهُ قُوتُ يَوْمِهِ، فَكَأَنَّمَا حِيزَتْ لَهُ الدُّنْيَا.»یعنی:«هرکس صبح کند در حالی که در خانه و زندگیاش امنیت دارد، بدنش سالم است و خوراک همان روزش را در اختیار دارد، گویی تمام دنیا در اختیار او قرار گرفته است.»کمی در این حدیث توقف کن…امن هستی.بدنت سالم است.غذای امروزت را داری.رسول خدا ﷺ میفرماید:گویی دنیا را یکجا به تو دادهاند.اما چه بسیار انسانهایی که همهٔ اینها را دارند و باز هم احساس فقر میکنند؛نه به این دلیل که چیزی ندارند، بلکه چون دائماً به آنچه دیگران دارند نگاه میکنند.خانهاش را میبیند، خانهای بزرگتر میخواهد.ماشینش را میبیند، ماشینی گرانتر میخواهد.داراییاش بیشتر میشود، اما آرامشش بیشتر نمیشود.به چیزی که سالها آرزویش را داشت میرسد، ولی چند روز بعد برایش عادی میشود و چشمش به مرحلهٔ بعد دوخته میشود.و این دویدن، اگر قلب را رها کنیم، پایانی ندارد.پیامبر ﷺ از یک سو میفرماید:«لُقَيْمَاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَكَ»«چند لقمه برای سرپا نگه داشتن تو کافی است.»و از سوی دیگر میفرماید:«آمِنًا فِي سِرْبِهِ، مُعَافًى فِي جَسَدِهِ، عِنْدَهُ قُوتُ يَوْمِهِ…»«اگر امنیت، سلامتی و قوت امروزت را داری…»«فَكَأَنَّمَا حِيزَتْ لَهُ الدُّنْيَا»«گویی تمام دنیا برایت جمع شده است.»پس چرا آرامش امروزم را برای دنیایی بفروشم که شاید فردا هم، پس از رسیدن به آن، باز دلم را سیر نکند؟کار کن.تلاش کن.از فضل الله روزی بخواه.برای خانوادهات زندگی خوبی فراهم کن.مال حلال به دست بیاور.اما مواظب باش…دنیا از دستت وارد قلبت نشود.دنیا وقتی در دست باشد، نعمت است؛اما وقتی بر قلب حکومت کند، آرامآرام انسان را فرسوده میکند.و اگر روزی چیزی از دنیا را از دست دادی، چنان برایش نشکن که گویی همه چیزت را از دست دادهای.شاید هنوز در خانهای امن خوابیدهای…شاید هنوز بدن سالمی داری…شاید هنوز لقمهٔ امروزت فراهم است…شاید نعمتهایی داری که هزاران انسان، همین امشب، آرزوی یکی از آنها را دارند.ثروتمند کسی نیست که هرچه میخواهد داشته باشد؛ثروتمند واقعی کسی است که بداند چه چیزهایی دارد.و چه آرام است قلبی که دنیا را در دست دارد،اما الله و آخرت را در دل.
