۳-خیلی خوب، چند نقد بنیادین به این دیدگاه را برایتان خلاصه می‌کنم. این نقدها عمدتاً از سوی جان سرل…

۳-خیلی خوب، چند نقد بنیادین به این دیدگاه را برایتان خلاصه می‌کنم. این نقدها عمدتاً از سوی جان سرل (فیلسوف تحلیلی) و توماس نیگل (فیلسوف ذهن) مطرح شده‌اند:---۱. مسئله «کیفیت ذهنی» (حس درونی)سرل می‌گوید بلکمور توضیح نمی‌دهد که چرا این «توهم خود» احساس دارد. یک ربات می‌تواند برنامه‌ای داشته باشد که بگوید «من وجود دارم»، اما هرگز حسِ «من بودن» را تجربه نمی‌کند. به عبارت دیگر، آگاهی یک پدیده زیستی است، نه یک خطای نرم‌افزاری. شما می‌توانید بگویید خود توهم است، اما همان توهم برای شما کاملاً واقعی و ملموس است و این همان چیزی است که به آن «آگاهی» می‌گوییم.---۲. دور باطل (استدلال دایره‌وار)اگر «خود» یک توهم باشد، پس چه کسی این توهم را تجربه می‌کند؟ بلکمور می‌گوید مغز این توهم را می‌سازد، اما مغز هم جزئی از همان «خود» است. انگار بخواهیم بگوییم «یک رؤیا در حال دیدن خودش است»! نیگل معتقد است هر نظریه‌ای درباره آگاهی باید بتواند جایگاه ناظر اول شخص را توضیح دهد، نه اینکه آن را نادیده بگیرد.---۳. تقلیل‌گرایی افراطیبلکمور همه چیز را به مم‌ها و ژن‌ها تقلیل می‌دهد، اما سرل می‌گوید معنا و قصد (Intentionality) را نمی‌توان با کپی‌سازی فرهنگی توضیح داد. مثلاً وقتی شما به معنای زندگی فکر می‌کنید، این فکر فقط یک «مم» نیست که دارد خودش را کپی می‌کند؛ بلکه شما عاملی هستید که می‌تواند در برابر مم‌ها مقاومت کند یا آن‌ها را نقد کند. اگر همه چیز توهم باشد، دیگر هیچ معیاری برای درستی یا نادرستی خود این نظریه هم وجود ندارد (چون خود نظریه‌اش هم یک مم است!).---۴. شواهد علوم اعصاب ناقص استبلکمور از نبود یک «مرکز خود» در مغز نتیجه می‌گیرد که خود وجود ندارد. اما منتقدان می‌گویند نبود یک نقطه واحد به معنای نبود شبکه یکپارچه نیست. مغز یک سیستم توزیع‌شده اما هماهنگ است؛ دقیقاً مثل یک ارکستر که هیچ نوازنده‌ای به تنهایی سمفونی نیست، اما کل ارکستر سمفونی را می‌سازد.---۵. تناقض عملیاگر «خود» توهم است، پس چرا بلکمور کتاب می‌نویسد، سخنرانی می‌کند و از نظریه خود دفاع می‌کند؟ نیگل با طنز می‌گوید: «انگار کسی فریاد بزند من وجود ندارم!» اگر او واقعاً به توهم بودن خود باور داشت، دیگر انگیزه‌ای برای متقاعد کردن دیگران نداشت، چون «دیگران» هم توهم هستند!---جمع‌بندی: نگاه بلکمور یک چالش تحریک‌آمیز است، اما نه یک پاسخ نهایی. او حس «من» را توهم می‌داند، اما نمی‌تواند توضیح دهد که چرا این توهم از درون اینقدر واقعی است. به قول سرل: «آگاهی یک ویژگی زیستی مغز است، نه یک خطای محاسباتی. شما می‌توانید به مغز شک کنید، اما نمی‌توانید به آگاهی‌تان شک کنید.»آیا می‌خواهید دیدگاه یک فیلسوف دیگر مثل دانیل دنت (که به بلکمور نزدیک‌تر است) را هم بررسی کنیم؟ یا به کاربرد عملی این نظریه (مثلاً در رواندرمانی یا هوش مصنوعی) علاقه دارید؟