⭕️«هر نفر نخل، یک زندگی؛ خرما، درخت آینده جنوب کرمان»🔻پشت هر نخل، سال‌ها زحمت، آب، سرمایه و امید یک…

⭕️«هر نفر نخل، یک زندگی؛ خرما، درخت آینده جنوب کرمان»🔻پشت هر نخل، سال‌ها زحمت، آب، سرمایه و امید یک نخل‌دار نهفته، مردی که با گرمای جنوب ساخته، پای نخلش مانده و دل به بارش بسته!!نخل خرما، درخت صبورِ گرما، خشکی و شوری، سال‌هاست با اقلیم سخت جنوب کرمان خو گرفته و بخشی از زندگی مردمان این دیار شده است. اما در کنار این نخل‌های صبور، نخل‌دارانی ایستاده‌اند که صبوری‌شان کمتر از درختانشان نیست؛ نخل‌دارانی که پس از یک سال تلاش و چشم‌انتظاری، هنوز برای به ثمر نشستن رنجشان و یافتن بازاری مناسب برای خرمای سال گذشته، چشم به راه مانده‌اند.جنوب کرمان با حدود ۳۱ هزار هکتار نخلستان و تولید بیش از ۲۲۰ هزار تن خرما، یکی از قطب‌های مهم تولید خرمای کشور است؛ سرزمینی که عطر نخلستان‌هایش با خاطره و زندگی مردمانش درآمیخته و خرما، بخشی از هویت و معیشت این دیار شده است.امروز بیشتر نخل‌داران جنوب کرمان با ارقامی مانند مضافتی، کلوته و مرداسنگ خو گرفته‌اند؛ اما در کنار آن‌ها، ارقام خشک و نیمه‌خشک مانند مجول، پیارم، زاهدی، ربی، دیری، شهابی، سنگ‌شکن و خاصویی نیز می‌توانند در صورت انتخاب رقم مناسب و مدیریت اصولی، گزینه‌هایی ارزشمند برای آینده نخل‌داری منطقه باشند.برخی از این ارقام از جمله مجول، پیارم، زاهدی و ربی، سابقه کشت و تولید هرچند در سطح محدود در منطقه دارند. همان‌گونه که نیاکانمان متناسب با شرایط زمان خود انتخاب کردند، ما نیز باید با شناخت اقلیم و منابع آب امروز و فردا، برای نخلستان‌های آینده جنوب کرمان انتخابی داشته باشیم که با این خاک و آفتاب سازگار باشد و سال‌ها هم‌قدم نخل‌دار این دیار بماند.از مزیت‌های مهم ارقام خشک و نیمه‌خشک ماندگاری بیشتر، حمل‌ونقل آسان‌تر و امکان دسترسی به بازارهای دورتر است. برای نخل‌دار، این ویژگی‌ها یعنی ماندگاری بیشتر محصول، ضایعات کمتر و فرصت بیشتر برای رسیدن به بازارهای مناسب با ارزش افزوده بهتر است.این ویژگی‌ها می‌تواند بخشی از چالش‌های خرماهای تر مانند مضافتی را در شرایط تغییر اقلیم کنونی از حساسیت بیشتر به ریزش و مشکلات پس از برداشت گرفته تا نیاز به زنجیره سرد، هزینه‌های حمل‌ونقل و خطر فساد محصول در مسیرهای طولانی به‌ویژه مسیرهای دریایی را تعدیل نماید.اما یک نکته مهم را نباید فراموش کرد؛ سال‌هاست نخل‌دار جنوب کرمان با مضافتی، مرداسنگ و دیگر ارقام تر کار کرده و دستش به شیوه‌های مدیریتی آن‌ها عادت کرده است. اما ارقام خشک و نیمه‌خشک هرکدام نیازهای مدیریتی خاص خود را دارند و نمی‌توان همان نسخه مدیریتی ارقام تر را برای همه آن‌ها به کار برد.برخی ارقام خشک و نیمه‌خشک می‌توانند در برابر بخشی از تنش‌های رایج منطقه از جمله خشکیدگی خوشه، ریزش میوه و برخی آفات مانند سوسک‌ها و کنه گردآلود تحمل و سازگاری نسبی مناسبی داشته باشند؛ ویژگی‌ای که در شرایط سخت اقلیمی جنوب کرمان می‌تواند یک امتیاز ارزشمند برای نخل‌دار باشد.پیشنهادی برای امروز:از متولیان بخش کشاورزی و دیگر دستگاه‌های مرتبط انتظار می‌رود با تکیه بر پتانسیل ها و ظرفیت‌های ارزشمند جنوب کرمان، از طریق ایجاد مزارع الگویی و پایلوت، شناسایی و ارزیابی ارقام خشک و نیمه‌خشک سازگار با اقلیم منطقه، تأمین نهال و پاجوش اصیل و شناسنامه‌دار، آموزش نخل‌داران، تحقیقات میدانی و حمایت از صنایع فرآوری و بسته‌بندی، گامی عملی برای آینده نخلستان‌های این دیار بردارند.حرف آخر:خرمایی که حاصل یک سال زحمت و چشم‌انتظاری نخل‌دار است، نباید به‌دلیل نبود بازار مناسب در سردخانه بماند و بخشی از آن فاسد شود.مبادا روزی برسد که خرما بماند و امید نخل‌دار، پشت درِ بازارها جا بماند…دکتر محمد جلالیپژوهشگر و مدرس حوزه کشاورزی@konarsandal