مدرسه تابستانی مبانی هوش مصنوعی‌معاونت پژوهشی دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی دانشگاه علامه ط…

#معرفی_مقاله | تازه‌ترین مقالات زبان‌شناسی📄 عنوان مقاله:نحوۀ نویسه‌گردانی اسامی خاص فلاسفه و حکمای یونانی به زبان عربی در متون دورۀ اسلامی از منظر زبان‌شناسی✍️ نویسندگان:گلناز مدرسی قوامی،‌ سعید انواری📑 منتشرشده در نشریهٔ علم زبان📝 چکیده:با ورود آثار فلاسفۀ یونانی به جهان اسلام، اسامی و اصطلاحات ایشان در علوم مختلف تمدن اسلامی منعکس گردید. این فرایند با تغییراتی در تلفظ و ثبت اسامی خاص و اصطلاحات در زبان عربی همراه بود که در برخی موارد به تعدد و تنوع شکل‌های نگارشی این اسامی منجر شد. پژوهش حاضر با رویکردی زبان‌شناختی، به بررسی نحوۀ نویسه‌گردانی اسامی و اصطلاحات خاص یونانی در متون عربی دورۀ اسلامی می‌پردازد و نشان می‌دهد تغییرات تلفظی و نگارشی اسامی یونانی در زبان عربی ناشی از تفاوت مجموعۀ همخوان‌های انفجاری و سایشی بوده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تغییرات در تلفظ و نگارش این اسامی عمدتاً ناشی از تفاوت‌های نظام آوایی زبان‌های یونانی و عربی، ویژگی‌های نظام نوشتاری عربی، ناآشنایی کاتبان با تلفظ اسامی یونانی و اشتباهات آنها در نگارش اسامی بوده است. گرچه وجود مشکلات خط عربی مانند عدم اعراب‌گذاری، نقطه‌دار بودن و دندانه‌دار بودن برخی از حروف و اشتباه کاتبان در ثبت برخی از اسامی باعث شده است تا در مواردی تشخیص نام اصلی معرّب شده در یونانی با دشواری همراه باشد، این پژوهش با بررسی نمونه‌های مختلفی از نام‌های خاص و اصطلاحات فلسفی، الگوهای مشخصی را در تعریب اسامی یونانی شناسایی کرده است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در مطالعات تاریخی، زبان‌شناسی تطبیقی و نسخه‌پژوهی به کار گرفته شود.🔗 دریافت مقاله:doi.org/10.22054/ls.2025.85794.1712%F0%9F… انجمن علمی دانشجویی زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی | @LAATU

#معرفی_مقاله | تازه‌ترین مقالات زبان‌شناسی📄 عنوان مقاله:Hiniku (‘irony/sarcasm’) and non-propositional irony in Japanese: a metapragmatic perspective✍️ نویسندگان:Yasuko Obana, Micheal Haugh📑 منتشرشده در نشریهٔ Intercultural Pragmatics📝 ترجمهٔ فارسی چکیده:اگرچه به‌طور گسترده پذیرفته شده است که کنایه (irony) می‌تواند به انواع مختلفی از پیامدهای غیرگزاره‌ای (non-propositional effects) منجر شود، عموماً فرض بر این بوده است که خودِ کنایه پدیده‌ای گزاره‌ای است، زیرا از طریق نوعی تعارض میان آنچه گفته می‌شود و آنچه گوینده قصد دارد، یا آنچه چنین تلقی می‌شود، شکل می‌گیرد. بااین‌حال، پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که در برخی موارد، اگرچه چنین تعارض گزاره‌ای وجود ندارد، پاره‌گفتارهای موردنظر همچنان از سوی کاربران به‌عنوان نمونه‌هایی از hiniku («کنایه»، «طعنه») تلقی می‌شوند. نمونه‌های آنچه «کنایهٔ غیرگزاره‌ای» نامیده می‌شود، در زبان ژاپنی فراوان‌اند. هدف این مقاله بررسی بیشتر پدیده‌های کنایهٔ غیرگزاره‌ای از طریق تحلیل نمونه‌هایی است که در رمان‌های ژاپنی به‌صورت فراکاربردشناختی (metapragmatically) با برچسب hiniku مشخص شده‌اند. تحلیل دقیق این موارد از کنایهٔ غیرگزاره‌ای نشان می‌دهد که این پدیده‌ها عمدتاً در نتیجهٔ نوعی اختلال کاربردشناختی در گفتمانِ در حال شکل‌گیری پدید می‌آیند. این اختلال‌های کاربردشناختی از طریق نقض هنجارهای اجتماعی ایجاد می‌شوند که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به کاربرد غیرمتعارف صورت‌های احترام‌آمیز، نقض انتظارات تعاملی و استفادهٔ غیرمنتظره از تعبیرهای تنزل‌دهنده اشاره کرد. در پایان، نتیجه گرفته می‌شود که hiniku را نباید صرفاً به این دلیل که اغلب مستلزم تعارض گزاره‌ای نیست، جدا از کنایهٔ کلامی بررسی کرد. در عوض، پیشنهاد می‌شود که نظریه‌پردازی دربارهٔ کنایه باید بتواند پدیده‌های کنایی را، از جمله hiniku، در طیفی از زبان‌های مختلف دربرگیرد.(🤖 ترجمه‌شده با هوش مصنوعی، GPT-5.6 Luna)🔗 دریافت مقاله:doi.org/10.1515/ip-2026-0034%F0%9F%94%B9 انجمن علمی دانشجویی زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی | @LAATU

باسلامپرسشنامه پیش‌رو در راستای انجام پژوهشی برای پایان‌نامه کارشناسی ارشد تهیه شده است.از شما دعوت می‌شود، چنانچه دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد در یکی از رشته‌های زبان‌شناسی، آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان یا زبان‌های باستانی ایران هستید، با اختصاص چند دقیقه از زمان خود و تکمیل این پرسش‌نامه، ما را در انجام این پژوهش یاری فرمایید.اطلاعات ارائه‌شده در این پرسشنامه کاملاً محرمانه بوده و صرفاً برای اهداف پژوهشی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.پیشاپیش از همکاری و مشارکت ارزشمند شما صمیمانه سپاسگزارم.🟣survey.porsline.ir/s/j5bCWFoj

#معرفی_مقاله | تازه‌ترین مقالات زبان‌شناسی📄 عنوان مقاله:The career of metaphor in pantomime: a motion-capture study of the conventionalization of metaphor✍️ نویسندگان:Marek Placiński, Michael Pleyer📑 منتشرشده در نشریهٔ Journal of Language Evolution📝 ترجمهٔ فارسی چکیده:ارتباط انسانی به‌شدت انطباق‌پذیر (adaptable) است؛ برای مثال، هنگامی که نیاز ارتباطی جدیدی پدید می‌آید، واژه‌های تازه یا ترکیب‌های جدیدی از واژه‌ها شکل می‌گیرند. بااین‌حال، انسان‌ها برای بیان تجربه‌های نو تنها به ساخت واژه‌های جدید متکی نیستند، بلکه می‌توانند با گسترش معنای واژه‌هایی که از پیش در واژگان ذهنی خود دارند نیز ارتباط برقرار کنند. یکی از مهم‌ترین عوامل محرک این گسترش چندمعنایی، نگاشت‌های مفهومیِ استعاری است که ابتدا در کاربردهای زبانی رواج می‌یابند و سپس در یک جامعهٔ زبانی به‌صورت قراردادی تثبیت می‌شوند.در این مقاله، بررسی می‌کنیم که آیا چنین نگاشت‌های مفهومی را می‌توان در یک مطالعهٔ نشانه‌شناختیِ آزمایشی ایجاد کرد و آیا مسیر رواج‌یافتن معانی عینی و استعاری با یکدیگر تفاوت دارد یا خیر. برای این منظور، شرکت‌کنندگان در یک بازی اشاره‌ای/ارجاعی (referential game) شرکت کردند که در آن هر زوج از شرکت‌کنندگان باید معانی عینی و استعاری را به یکدیگر منتقل می‌کردند.یافته‌ها نشان می‌دهد که شرکت‌کنندگان در طول آزمایش، به‌تدریج برخی از ویژگی‌های حرکتی خود را از بیان معانی عینی به بیان معانی استعاری منتقل می‌کنند. همچنین مشخص شد که مسیر رواج‌یافتن این دو نوع معنا با یکدیگر متفاوت است. هر دو نوع معنا در آغاز با کاهش طول مسیر حرکت همراه هستند، اما معانی عینی در تمام مراحل آزمایش به تغییر ادامه می‌دهند و به‌تدریج کارآمدتر می‌شوند، در حالی که معانی استعاری زودتر به ثبات می‌رسند و پس از تغییرات اولیهٔ حرکتی، دیگر تغییر چشمگیری نشان نمی‌دهند. افزون بر این، برخلاف معانی عینی، در معانی استعاری هیچ تغییر معناداری از نظر سرعت و دامنهٔ حرکت مشاهده نشد.این پژوهش شواهدی ارائه می‌دهد که هم معانی عینی و هم معانی استعاری را می‌توان از طریق ایمایش (pantomime) بیان کرد، اما مسیر تحول و تثبیت آن‌ها با یکدیگر متفاوت است.(🤖 ترجمه‌شده با هوش مصنوعی، GPT-5.5)🔗 دریافت مقاله:doi.org/10.1093/jole/lzag003%F0%9F%94%B9 انجمن علمی دانشجویی زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی | @LAATU

#جلسات_مقاله‌خوانی | حلقۀ صرف🔻جلسهٔ هشتم📅 پنج‌شنبه، ۱۵ مرداد ۱۴۰۵🕕 ساعت ۱۸:۰۰ تا ۱۹:۰۰💻 شیوهٔ برگزاری: مجازی👨‍🏫 برگزارکننده: سینا عابددانشجوی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی🔗 ثبت‌نام: survey.porsline.ir/s/hdPNeEGK%F0%9F%93%8D لینک اتاق و جزئیات جلسات پس از ثبت‌نام ایمیل خواهد شد. کسانی که قبلاً ثبت‌نام کرده‌اند نیازی به ثبت‌نام مجدد ندارند.🔹 انجمن علمی دانشجویی زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی | @LAATU

#جلسات_مقاله‌خوانی | حلقهٔ آواشناسی🔻جلسهٔ چهارم📅 پنج‌شنبه، ۸ مرداد ۱۴۰۵🕓 ساعت ۱۷:۰۰ تا ۱۸:۳۰💻 شیوهٔ برگزاری: مجازی👩‍🏫 برگزارکننده: دکتر عابده میرزائیفارغ‌التحصیل دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی📃 منبع مورد بحث: فصل اول کتابLadefoged, P., & Johnson, K. (2010). A course in phonetics. Belmont, CA: Wadsworth Publishing.🔗 ثبت‌نام: survey.porsline.ir/s/2ov91whQ%F0%9F%93%8D لینک اتاق و جزئیات جلسات پس از ثبت‌نام ایمیل خواهد شد. کسانی که قبلاً ثبت‌نام کرده‌اند نیازی به ثبت‌نام مجدد ندارند.🔹 انجمن علمی دانشجویی زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی | @LAATU