🔸🔸🔸مطلب وارده🔸🔸🔸♦️مصدق حقیقتی بر گونه تاریخ /۲✍️دکتر سیدعبالمجید الهامی۳۰ مرداد ۱۴۰۵لطمات وزیان های…
انتشار: 2026/08/21 22:08 UTCدریافت: 2026/08/22 02:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 02:45 UTC
🔸🔸🔸مطلب وارده🔸🔸🔸♦️مصدق حقیقتی بر گونه تاریخ /۲✍️دکتر سیدعبالمجید الهامی۳۰ مرداد ۱۴۰۵لطمات وزیان های را که به کشور رسیده و می رسید آن را ناشی از قضیه نفت می دانستند. از دید ایرانیان که جنبش میهن دوستانه خود را با قضیه ملی شدن نفت متصل کرده بودند، به دنبال نهضت استقلال طلبانه ایرانیان از این بابت همراستا بود را به وجود آورده بودند. از نظر ایرانیان مسئله نفت در مرتبه فرعی بود، و از این ناحیه به دنبال برانداختن سیطره استعماری انگلیسی ها بودند که از قرن بیستم با قضیه نفت بیش از پیش تداوم پیدا کرده بود. در هر حال مخفی نگهداشتن پیشنهاد شرکت نفت وقتل رزم آراء، در این زمان که در صدد آشکار ساختن این پیشنهاد بود؛ (قتل وی در این برهه، بعدها راز این پنهان کاری را بر ملا کرد که قاتلان آن نه فدائیان، بلکه دربار ایران بود که از قبل کم کم وابستگی خود به انگلستان را تغییر داده و در راستای اهداف امریکائیان عمل می نمود.) موجب شد که جریان ملی شدن نفت پیش آید که سرانجام با توجه به تحولات بعدی وکودتای آواکس سهم شرکت های امریکایی از نفت وسهام کنسرسیوم به میزان 40 درصد گردد، هویدا گردید. این وضعیت و رویدادها تأثیر فراوانی بر حیات وآزادی واستقلال ایران وایرانیت داشت که دولت ملی ایران را برانداخت و حاکمیت ایران را به مدت 25 سال تحت اختیار امریکائیان واقتصاد واستقلال ایران متأثر از شرکت های نفتی قرار گرفت. مصداق ودلالت این نظر سخنان دکتر مصدق است که بعد از برگشت از امریکا و در مجلس به روز 19 آذر ماه 1330 (11 دسامبر 1951) ایراد کرد. « ..... اگر شرکت سابق نفت در دورۀ پانزدهم همین 50 درصد را که الان حاضر است به ایران بدهد. قبول کرده بود من یقین دارم که هیچ اختلافی بین شرکت وملت ایران نبود؛ ولی شرکت یک سماجت هایی کرد. شرکت خواست که از این منافع ما بقدری استفاده بکند که به ایران هیچ ندهد. این بود که ملت ایران را عصبانی کرد. پس از کشته شدن رزم آراء مبارزه ایرانیان برای ملی شدن صنعت نفت شدت گرفت. در این دوره کمیته مشورتی دربارۀ مسألۀ نفت در مجلس شانزدهم در گزارشی اعلام کرد تنها راه رهایی ایران از دشواری ها وناکامی های اقتصادی، ملی شدن صنعت ایران است که به عنوان تنها راه علاج قطعی از سوی دکتر مصدق مطرح شود. پس از مدتی با تلاش تمامی آزادیخواهان و سیاسیون ملی وحمایت جنبش اجتماعی ایران از خواسته ملی شدن نفت که خواست تمامی احاد ملت ایران بود از دهان شهید بزرگ مبارزه ملی شدن نفت دکتر فاطمی و به دست دکتر مصدق اعلام شد. در روز 29 اسفند، نفت ایران ملی شد. این پدیده شاید اولین طعم شیرین پیروزی مردم ایران در طول دویست سال اخیر خود در مقابل یک دولت استعمارگر بود. در این روز تاریخی دکتر مصدق، گزارش کمسیون نفت را، که از تصویب مجلس شورای ملی ومجلس سنا گذشته بود، در صحن مجلس با این مضون قرائت کرد: «به نام سعادت ملت ایران وبه منظور کمک به حفظ صلح جهانی، ما امضاء کنندگان ذیل پیشنهاد می کنیم که صنعت نفت ایران بدون استثناء در سراسر کشور ملی اعلام شود، یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره برداری در دست دولت ایران قرار گیرد» این پیشنهاد به اتفاق آراء از تصویب دو مجلس گذشت وبدین سان بر قدرت جبهه ملی مهر تأیید خورد. در 9 اردیبهشت 1330 مصدق با آرای اکثریت قاطع نمایندگان در مجلس به نخست وزیری برگزیده شد. روز بعد، در 10 اردیبهشت 1320، ملی شدن صنعت نفت تحقق یافت. اما آن چه از این حوادث بر جامعه ایرانی حادث گردید به این صورت بود که در اثر قرارداد الحاقی وشرایط استعماری آن قرارداد و در تعقیب مقاومت سرسختانه ای که شرکت نفت انگلیس وایران در برابر تقاضاهای ایرانیان به خرج می داد، محیطی به وجود آمده بود پر از شور وهیجان و تشنج. مردم الغای قرارداد 1933 را مطالبه می نمودند. اقلیت مجلس نیز از سویی به تهیج افکار عمومی کمک می کرد و از سوی دیگر به تهیج همین افکار عمومی تهیج شده، برای لغو قرارداد به دولت فشار می آورد. اگر چه دولت بریتانیا درک می نمود که ایران درصدد به دست آوردن کنترل نفت است، اصرار داشت که این کنترل را از دست ندهد؛ یا دست کم به ایران واگذار نکند. دولت انگلستان مایل بود به شرکت نفت فشار بیاورد تا امتیاز خود را با دیگر کشورها تقسیم کند و با «هفت خواهران نفتی»، کنسرسیومی تشکیل دهد. اما انگلستان تحت هیچ شرایطی حاضر نبود قدرت تصمیم گیری را در خصوص میزان و زمان تولید نفت ومقصد فروش آن به دولت ایران واگذارد. اگر ایران این قدرت را پیدا می کرد، می توانست بر قیمت جهانی نفت اثر بگذارد یا حتی تصمیم بگیرد که نفت را برای نسل های آینده ذخیره کند وفقط برای تأمین نیازهای ضروری نفت بفروشد. در یکی از یادداشت های وزارت خارجۀ انگلستان بی پرده چنین آمده که: «توافق جدید هرچه باشد، باید کنترل مؤثر این دارایی در دست ما باقی بماند.ادامه👇👇👇