یزیدِ درون و حسینِ درونهر روز و هر لحظه، یزیدِ نفس، انسان را بر سر یک دوراهی قرار میدهد؛ دوراهیِ ا…
انتشار: 2026/06/25 17:18 UTCدریافت: 2026/08/15 05:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 05:06 UTC
یزیدِ درون و حسینِ درونهر روز و هر لحظه، یزیدِ نفس، انسان را بر سر یک دوراهی قرار میدهد؛ دوراهیِ انتخاب میان خودپرستی و آزادگی، میان هواپرستی و خیرخواهی، میان منفعت شخصی و مسئولیت اخلاقی.ملتی که تشنهی قدرت مطلقه است،تشنهی ثروتهای بادآورده و حقوقهای نجومی است،تشنهی رباخواری و سودجویی است،تشنهی قانونگریزی و بیانضباطی است،تشنهی اختلاس، پارتیبازی و باندبازی است،تشنهی دروغ، فریب و رشوهخواری است،تشنهی تنبلی و گریز از مسئولیت است،تشنهی جهل، سطحینگری و خرافهپرستی است،و تشنهی دورویی، پرخاشگری و کمتحملی است،نمیتواند مدعی همراهی با تشنگان کربلا باشد.انسانی که هنوز به بلوغ اخلاقی نرسیده است،انسانی که اسیر یزیدِ نفس خویش است،انسانی که یزیدِ دروغ و تهمت،یزیدِ ریا و دورنگی،یزیدِ خودخواهی، تکبر و خودشیفتگی،یزیدِ بخل و تنگنظری،یزیدِ خشم و بیمهاری،یزیدِ قضاوت، غیبت و کینهتوزی،یزیدِ حسادت، چشموهمچشمی و تخریب دیگران،یزیدِ اعتیاد و وابستگی،یزیدِ ناامیدی و درماندگی،و یزیدِ ترس و حقارتبر وجود او حکومت میکند،چگونه میتواند خود را پیرو حسین(ع) بداند؟روضهها برپا شدهاند، اشکها ریخته شدهاند، نذرها ادا شدهاند و پرچمهای عزا هر سال برافراشته شدهاند؛اما پرسشی همچنان در برابر ما ایستاده است:آیا یاد حسین(ع) تنها در حافظهی تاریخی ما زنده مانده است، یا در اخلاق، انتخابها، مسئولیتپذیری، انصاف، شجاعت و مهربانی ما نیز جریان یافته است؟زیرا ثمرهی هر محبتی، شباهت است؛ و شاید بهترین نشانهی عشق به حسین(ع)، نه آن چیزی باشد که بر زبان میآوریم، بلکه آن چیزی باشد که در کردار خود متجلی میکنیم.وقتی با واقعیتهایی همچون:بیاعتمادی گسترده در روابط اجتماعی،خلف وعده و سست شدن فرهنگ وفای به عهد،دروغگویی و پنهانکاری در زندگی روزمره،رشوه، رانت و سوءاستفاده از موقعیت،قانونگریزی و تلفات سنگین جادهای،فرار از مسئولیت و پاسخگو نبودن در برابر خطاها،اعتیاد و گسترش وابستگیهای ویرانگر،افزایش تنشهای خانوادگی و فروپاشی بسیاری از خانوادهها،اسراف در مصرف آب، انرژی و منابع عمومی،تخریب محیط زیست و بیتفاوتی نسبت به حقوق نسلهای آینده،فقر، بیکاری و شکافهای عمیق اجتماعی،حسادت، تخریب شخصیت و بدگویی در روابط انسانی،فساد اقتصادی، اختلاس و ویژهخواری،خشونت کلامی، پرخاشگری و کاهش آستانهی تحمل،ناامیدی، خودکشی و گسترش احساس بیمعنایی در زندگیروبهرو میشوم، این پرسش برایم پررنگتر میشود که سهم این همه عشق و ارادت در بهبود کیفیت زندگی فردی و اجتماعی ما چقدر بوده است؟اگر یاد حسین(ع) در زندگی ما جاری است، چرا آثار آن را کمتر در صداقت، مسئولیتپذیری، عدالتخواهی، قانونمداری، مدارا و احترام به حقوق دیگران مشاهده میکنیم؟حسین(ع) تنها یک شخصیت تاریخی نیست؛او یک سبک زندگی است.سبکی که انسان را از زندگیِ صرفاً خودخواهانه عبور میدهد و او را در مسیر ساختن جامعهای عادلانهتر، آگاهتر و انسانیتر قرار میدهد.مولانا چه زیبا میگوید:«ای شهان، کشتیم ما خصم برونماند خصمی زو بتر اندر درون»کل یوم عاشورا، یعنی هر روز میدان نبرد با یزیدِ نفس است.و کل ارض کربلا، یعنی هر جا که انسان میان عشق و خودخواهی، میان حقیقت و منفعت، میان عدالت و ظلم دست به انتخاب میزند، همانجا کربلاست.حسین(ع) را نمیتوان تنها در سوگواری جستوجو کرد؛حسین(ع) را باید در صداقت، مسئولیتپذیری، عدالت، شجاعت، آزادگی و عشق به انسانها یافت.#مسعود_لعلیروانشناس