خاندان باتمانقلیچخاندان باتمانقلیچ از خانوادههای شناختهشده سیاسی، نظامی و اقتصادی ایران در دوره پ…
انتشار: 2026/07/09 08:16 UTC
خاندان باتمانقلیچخاندان باتمانقلیچ از خانوادههای شناختهشده سیاسی، نظامی و اقتصادی ایران در دوره پهلوی بودند. برجستهترین اعضای این خاندان، ارتشبد نادر باتمانقلیچ و برادر بزرگتر او، حاج مهدی باتمانقلیچ، بودند.ارتشبد نادر باتمانقلیچ (۱۲۸۳–۱۳۷۷) از فرماندهان ارشد ارتش ایران بود. وی پس از وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به ریاست ستاد ارتش منصوب و تا سال ۱۳۳۴ این سمت را بر عهده داشت. سپس از سال ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۶ نخستین سفیر ایران در پاکستان، از ۱۳۳۶ تا ۱۳۳۷ سفیر ایران در عراق و از ۱۳۳۷ تا ۱۳۳۸ وزیر کشور در دولت منوچهر اقبال بود. وی پس از آن ریاست گروه نظامی پیمان سنتو (CENTO) را بر عهده گرفت و سرانجام از سال ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۶ استاندار خراسان شد. پس از پایان این مأموریت از خدمات دولتی بازنشسته شد و به فعالیتهای اقتصادی پرداخت. پس از انقلاب ۱۳۵۷ بازداشت و به حبس ابد محکوم اما پس از سه سال مورد عفو قرار گرفت و پس از آزادی به ایالات متحده رفت و در سال ۱۳۷۷، در ۹۴ سالگی، در آمریکا درگذشت.حاج مهدی باتمانقلیچ، برادر بزرگتر نادر، چند دوره نماینده مجلس شورای ملی بود و پس از کنارهگیری از سیاست به فعالیتهای گسترده اقتصادی و ملکی پرداخت. از او نقل شده است که «به اندازه خاک سوئیس» ملک و املاک در اختیار داشته است. از مهمترین داراییهای خاندان باتمانقلیچ میتوان به هتل اینترناشیونال تهران ، قصر یخ تهران و تلهکابین توچال اشاره کرد که همگی پیش از انقلاب در مالکیت یا مدیریت این خانواده قرار داشتند. هتل اینترناشیونال در کنج جنوب شرقی چهار راه سیدخندان پس از انقلاب مصادره شد و مدتی برای اسکان جنگزدگان مورد استفاده قرار گرفت.نادر و مهدی باتمانقلیچ در محله سنگلج تهران متولد شدند. پدر آنان، که از مهاجران قفقاز و اصالتاً اهل ناحیهای بهمین نام در حوالی هشترود آذربایجان شرقی بود، در دربار رضاشاه سمت اسلحهداری داشت. نام خانوادگی «باتمانقلیچ» نیز به احتمال زیاد از همان منطقه جغرافیایی گرفته شده است.




