#نشریه_اتاق_اقتصاد 🔻 جامعه چگونه با هزینههای بازسازی اقتصادی در دوران پساجنگ، همراه میشود؟📌 آزم…
انتشار: 2026/07/10 14:29 UTC
#نشریه_اتاق_اقتصاد 🔻 جامعه چگونه با هزینههای بازسازی اقتصادی در دوران پساجنگ، همراه میشود؟📌 آزمون بزرگ اعتماد اجتماعی♨️ جامعه ایران در سالها و دهههای اخیر، بارها زیستن در وضعیتهای دشوار و فرساینده را تجربه کرده است؛ از جنگ گرفته تا تحریم و از اپیدمی تا ناآرامیهای اجتماعی. در گذر این سالها، از منظر اقتصادی، فشار فزاینده بوده و سفرههای ایرانیان مکرر کوچکتر شده است، چنانکه آمارها میگویند؛ قدرت خرید کارگران ایرانی به کمتر از یکسوم دهه گذشته رسیده است. حالا حرف از دوران پساجنگ و روزهای گذر از دشواریها، بازسازی و شاید تجربه یک دوره سازندگی دیگر در کشور است. توفیق دولت و حاکمیت در گذار از این دوران، به همراهی آحاد جامعه با برنامههای اجرایی و راهبردهای آینده، بستگی دارد.👈 در گفتوگوی ویژه چهارمین نشریه اتاق اقتصاد از «غلامرضا حسنی»، جامعهشناس و دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی، پرسیدیم که چه فرمولی، کمک خواهد کرد تا جامعه با اصلاحات یا اقدامات اقتصادی دوران پس از جنگ، همراهی کرده و به مثابه سالهای بعد از جنگ تحمیلی، تابآوری لازم را از خود نشان دهد.❓سوال: در دوره پساجنگ، جامعه با چه دگرگونیهایی در سطح رفتار، روان جمعی و مناسبات اجتماعی روبهرو میشود و این دگرگونیها چگونه خود را در رفتارهای اقتصادی مردم، مانند الگوی مصرف، میل به پسانداز، تصمیم برای سرمایهگذاری و حتی مهاجرت نشان میدهد؟🔻 حسنی: 🔹 برخلاف برخی تصورات، در جامعه ایران، تجربه جنگ میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی و همبستگی میان گروههای مختلف حتی با دیدگاههای سیاسی و اجتماعی متفاوت منجر گردد. این همبستگی ظرفیت آن را دارد تا از شدت تمایل به مهاجرت بکاهد و حتی نوعی «شرم اجتماعی» نسبت به رفتارهای صرفاً فردمحور ایجاد کند. در چنین فضایی، تصمیمات اقتصادی نیز بیشتر در چهارچوب منافع جمعی اتخاذ میشود.❓ سوال: در دوران جنگ، معمولاً نوعی همبستگی و سرمایه اجتماعی در جامعه شکل میگیرد. به نظر شما، این سرمایه اجتماعی تا چه حد قابلیت تبدیل شدن به نیرویی برای بازسازی اقتصادی را دارد و چه ابزارهای نهادی، اقتصادی و مدیریتی لازم است تا این ظرفیت اجتماعی به مشارکت در بازسازی زیرساختها، کاهش هزینههای بازسازی و تسریع احیای اقتصاد ملی منجر شود؟🔻 حسنی: 🔹 ظرفیتهای اجتماعی شکلگرفته در زمان جنگ، از جمله مشارکتهای داوطلبانه و همیاری عمومی، میتواند در دوره پساجنگ به یک مزیت راهبردی برای بازسازی اقتصادی تبدیل شود. نمونههایی از این سرمایه اجتماعی را میتوان در اقداماتی مانند مشارکت مردمی در بازسازی زیرساختها، فعالیتهای داوطلبانه و حضور فعال اقشار مختلف جامعه مشاهده کرد؛ ظرفیتی که بدون آن، هزینههای بازسازی بهمراتب سنگینتر خواهد بود.🔹 این سرمایه اجتماعی، در صورت مدیریت صحیح، میتواند به پشتوانهای برای بازسازی اقتصادی تبدیل شود و در کاهش فشارهای اقتصادی و تسریع روند احیای کشور نقشآفرین باشد. با این حال، نادیده گرفتن مشارکت مردم و محدود کردن نقش آنان در دوران پس از جنگ، میتواند به فرسایش این سرمایه ارزشمند و کاهش اعتماد عمومی منجر شود.❓سوال: در دوران پساجنگ، روایتسازی، شفافیت و گفتوگوی صادقانه دولت با جامعه چه نقشی در کاهش بیاعتمادی عمومی و بازسازی سرمایه اجتماعی ایفا میکند؟ به نظر شما، دولت چگونه میتواند از طریق توضیح روشن تصمیمات، پذیرش مسئولیت و گفتوگوی مستمر با مردم، زمینه همراهی جامعه با مسیر بازسازی را فراهم کند؟🔻 حسنی: 🔹 اعتماد اجتماعی در ایام پس از اتمام جنگ و بحرانهای ناشی از آن، از اهمیت به سزایی برخوردار است و سیاستگذاران بایستی نسبت به خطر فرسایش این سرمایه هوشیار باشند. تجربه پس از جنگ هشتساله نشان میدهد که اگر سرمایه اجتماعی ایجادشده در دوران بحران حفظ نشود، جامعه با آسیبهای جدی مواجه خواهد شد.🔹 سرمایه اجتماعی در دوران جنگ، بهدلیل بار هیجانی بالا، بهسرعت شکل میگیرد؛ اما تداوم آن با پایان جنگ و فروکش کردن هیجانات، نیازمند جایگزینهای موثر است؛ جایگزینهایی که مهمترین آنها شفافیت، اطلاعرسانی دقیق و گفتوگوی مستمر با جامعه است.🔹 شکلگیری یک «حکمرانی مطلوب» پس از جنگ، که مبتنی بر شفافیت، پاسخگویی و برنامهریزی دقیق باشد، میتواند به تداوم اعتماد بازسازیشده در جامعه کمک کند.🔻 مشروح این گفتوگو را در لینک زیر بخوانید: news.mccima.com/?p=76114%F0%9F%93%8E%D9%8… پیوستن به کانال تلگرام اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسانرضوی:t.me/mccima

