رابطه اربیل ـ سلیمانیه، عاملی کلیدی و تأثیرگذار بر یکپارچگی تصمیمگیریهای سیاسیبا وجود بحثهایی در…
انتشار: 2026/07/16 15:37 UTC
رابطه اربیل ـ سلیمانیه، عاملی کلیدی و تأثیرگذار بر یکپارچگی تصمیمگیریهای سیاسیبا وجود بحثهایی در مورد پتانسیل منطقهای اقلیم کُردستان، تحلیلگران تأکید میکنند که موفقیت هرگونه نقش خارجی همچنان منوط به توانایی منطقه در رسیدگی به چالشهای داخلی آن است. رابطه میان اربیل و سلیمانیه، همچنان عاملی کلیدی و تأثیرگذار بر یکپارچگی تصمیمگیریهای سیاسی است؛ در همین حال، دولتِ اقلیم کُردستان با چالشهایی در زمینههای اصلاحات اقتصادی، تنوعبخشی به منابع درآمدی، تقویت نهادها و حلوفصل اختلافات با دولت فدرال در بغداد بر سر مسائل نفت، درآمدها و اختیارات مواجه است.ناظران تأکید میکنند که هرگونه جاهطلبی برای ایفای نقش منطقهای نیازمند یک پایه داخلی پایدار است، زیرا اعتبار در خارج از کشور با انسجام داخلی آغاز میشود. فراتر از قابلیتهای نظامی، تحلیلگران معتقدند که اقلیم کُردستان، دارای عناصری از «قدرت نرم» است که میتوان از آنها بهره برد، مانند گشودگی نسبی به سرمایهگذاری خارجی، روابط اقتصادی گسترده و ظرفیت میزبانی جلسات سیاسی و مجامع بینالمللی. الگویی مبتنی بر عملگرایی سیاسی و مدیریت منافع مشترکآنها معتقدند که نفوذ در نظم نوین بینالمللی صرفاً به قدرت نظامی بستگی نخواهد داشت، بلکه به ظرفیت ایجاد اعتماد، جذب شرکا و ایجاد راههایی برای گفتوگو بین قدرتهای رقیب نیز وابسته خواهد بود. از این منظر، اقلیم کُردستان میتواند الگویی متمایز از منطقِ محورهای رقیب ارائه دهد، الگویی مبتنی بر عملگرایی سیاسی و مدیریت منافع مشترک.با این حال، تحلیلگران در مورد اغراق در مورد ظرفیت اقلیم کُردستان برای ایفای نقش میانجی هشدار میدهند؛ این منطقه همچنان بخشی از دولت عراق است و تابع پویاییهای قدرت داخلی و منطقهای است. در نهایت، موفقیت هر گونه میانجیگری، قبل از هر چیز، به تمایل طرفین درگیر برای یافتن راهحلهای سیاسی بستگی دارد. قوت گرفتن گفتمان جهان چندقطبیعلاوه بر این، رقابت میان قدرتهای بزرگ منطقهای بهویژه ایران و ترکیه، در صورتی که منافع این قدرتها با هرگونه نقش میانجیگری احتمالی تداخل پیدا کند، میتواند دامنه مانور کُردها را محدود سازد. با وجود این محدودیتها، تحلیلگران بر این باورند که فضای کنونی منطقه، ممکن است پنجره فرصت جدیدی را به روی اقلیم کُردستان بگشاید. همزمان با کاهش اعتماد به نظم بینالمللی سنتی و قوت گرفتن گفتمان جهان چندقطبی، نیاز فزایندهای به بازیگرانی احساس میشود که قادر به تعامل با تمامی طرفها و فراتر رفتن از دوقطبیهای شدید باشند. «قدرت نرم» سرمایه اصلی اقلیم کُردستان در محیط پرتلاطم خاورمیانهبدین ترتیب، ارزش تجربه کُردی نه در ارائه راهکارهای آماده برای بحرانهای منطقه، بلکه در عرضه الگویی نهفته است که بر حفظ گفتوگو حتی در دوران تشدید تنشها و برقراری رابطه با مخالفان در کنار متحدان استوار است؛ الگویی که اذعان دارد؛ ثبات نه از طریق به حاشیه راندن یک طرف به نفع طرف دیگر، بلکه با ایجاد توازنی حاصل میشود که امکان مدیریت اختلافات را فراهم میسازد.اگرچه ممکن است اقلیم کُردستان در کوتاهمدت به میانجی اصلی میان واشنگتن و تهران یا میان قدرتهای رقیب در خاورمیانه بدل نشود، اما تحولاتِ جاری نشان میدهد که نقش سیاسی آن در آستانه گسترش است؛ مشروط بر آنکه بتواند بهدرستی از موقعیت جغرافیایی خود بهره گیرد، ثبات داخلیاش را تحکیم بخشد و سیاستی مبتنی بر توازن و گشودگی را در پیش گیرد. در واقع، در آینده، «قدرت نرم» سرمایه اصلی اقلیم کُردستان در محیط پرتلاطم خاورمیانه خواهد بود. اهمیت بیشتر تواناییِ ایجاد پلهای ارتباطی از تواناییِ تشکیل ارتشهادر منطقهای که با وفور ابزارهای قدرت و کمبود کانالهای گفتوگو شناخته میشود، تواناییِ ایجاد پلهای ارتباطی ممکن است از تواناییِ تشکیل ارتشها اهمیت بیشتری داشته باشد؛ این امر، فرصتی را برای اقلیم کُردستان فراهم میآورد تا جایگاه خود را به عنوان بازیگری سیاسی که به جای تشدید بحرانها، بر مدیریت آنها متمرکز است، تقویت کند. برای دریافت اطلاع بیشتر:alarab.co.uk/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%… سەربەرزی@midyayserberzi




