⭕️رباط قِلًی🖋 #رجبعلی_لباف_خانیکی🔸منطقه جاجرم و سنخواست در قدیم در مسیر شاخهای از راه ابریشم بوده…
انتشار: 2026/07/09 08:58 UTC
⭕️رباط قِلًی🖋 #رجبعلی_لباف_خانیکی🔸منطقه جاجرم و سنخواست در قدیم در مسیر شاخهای از راه ابریشم بوده که شهر مهمِ «جرجان» (در مجاورت گنبد قابوس فعلی) را به توس و در نهایت به سنگ بست در مسیر اصلی شاهراه بزرگ شرق یا راه ابریشم ارتباط می داده است.در این مسیرِ معتبر کاروانسراهای متعددی وجود داشته که «اعتماد السلطنه» از آنها به ترتیب از گرگان تا مشهد این گونه نام برده است:«اول رباط شهر گرگان، دویم رباط فرس، سیم رباط دهنهٔ گرگان، چهارم رباط دهنهٔ دشت، پنجم رباط قره بیل، ششم رباط عشق، هفتم رباط قِلًی، هشتم قرجه رباط، نهم رباط نصیر آباد، دهم رباط سلطانمیدان، یازدهم رباط حسن آباد چک، دوازدهم رباط چنبر غربال، سیزدهم رباط سیدآباد، چهاردهم رباط شانقله که از این رباط به شهر مشهد مقدس میرفتهاند».🔸اعتمادالسلطنه بنای آن رباطها را به «امیر علیشیر نوائی» نسبت داده است.یکی از آن رباطها « #رباط_قِلًی» است که اعتمادالسطنه آن را در نیم فرسخی «قریهٔ قِلًی» یکی از چهار دهِ سنخواست نشانی داده و از آن به عنوان «سرای معتبری» نام برده است.او این گونه رباط قِلًی را در کتاب «مطلع الشمس» توصیف کرده است: «بنای آن یکجا از سنگ خاره و گچ خالص شده (است)، از کتیبه بالای در تقریبا چهار صفحه باقیست در طرف دست راست از القاب سلطنت این کلمات نوشته شده مالأستحقاق علی الاطلاق مزین سریر الخلافه و از طرف دست چپ این کلمات العالی شجاع الدین و الدنیا و این کتیبه را بخط ثلث بسیار خوش بر صفحات سنگ سخت کبود نقاری نمودهاند و لوح تاریخ افتاده است ولی جودت خطِ کتیبه شهادت میدهد که تاریخ بنا از اواسط عهد گورکانیه آن طرف نمیگذرد و بالای کتیبه در پیشانی سر در خطوطی گچبری کردهاند...شکل رباط مربع مستطیل است...در اطراف دیوار شش برج بوده...کلیهٔ این رباط را خیلی با استحکام و اهتمام ساختهاند و استادِ آن چنان مهارت داشته است که سنگ را مثل آجر کار برده است، روی کار از هر جا مثلِ بنای آجری در کمال صافی و استوار است...»🔸رباط قِلًی با پلان مستطیل در ابعاد ۴۳/۵×۳۷ متر و برخوردار از چهار ایوان است. در هر طرف ایوانهای شمالی و جنوبی دو غرفهٔ منتهی به حجره و در هر طرف ایوانهای شرقی و غربی نیز یک غرفهٔ منتهی به حجره در انتهای آن قرار دارد. ورودی بنا از انتهای ایوانی بلند در میانهٔ ضلع شرقی به درون باز میشود. ایوان و دالان ورودی رباط که از میانهٔ دو جرز ضخیم برج مانند گذشته، پس از هشتی و فضای مستطیل شکلی از طریق ایوان شرقی به میانسرا منتهی میشود.هشتی از دو طرف به فضاهای ستوندارِ مسقف و در نهایت به سالنهای طویل یا مالبندها ختم میشوند. نقشهٔ این رباط قابل مقایسه با رباط امیر علیشیر نوائی در سنگ بست و رباط عشق در دشت جاجرم است و در واقع ترکیبی از دو کاروانسرای زمستانی (مسقف در شرق) و تابستانی (باز در غرب) میباشد.فضاهای اشرافی که در این کاروانسرا تعبیه شده، به آن وجههٔ خاص بخشیده است. از جمله دو سالن مستطیل شکل خوش فرم با تزیینات معماری در گوشههای شمال غرب و جنوب غرب و دو اطاق وسیع در شمال شرق و جنوب شرق مجاور حجرهها.ساختار این فضاها به گونهای است که میتوان به آنها صفت «شاه نشین» اطلاق کرد که احتمالا مشاهیر یا رییس التجارها در آنها استقرار مییافته یا یکی از آنها کاربری مسجد داشته است. فضاهای ظاهرا غیر عادی و عجیبی هم در این رباط ساخته شده که منحصر به فرد به نظر میرسند مانند کوره پوشها یا سالنهای بلند و باریک با سقف کوتاه در دوسوی شمالی و جنوبی و بر بام، حد فاصل سقفِ حجرهها و مالبندها، احتمال دارد که از آنها به عنوان انبار علوفه یا هیزم جهت سوخت استفاده میکردهاند.🔸در گوشهها و دو جانب شمالی و جنوبی برجهای استوانه و نیم استوانه به دو منظور تعبیه شده است اول با هدف استحکام بخشی و ایستایی بنا که مانند پشتیبان از رانش دیوارها پیشگیری کنند و دیگر با هدف تآمین امنیت و دفاع در مقابل راهزنان و متجاوزان. تعبیهٔ روزنههای دید و تیرکشها بر بدنهٔ برجها و دور تا دور بام این امر را مسجل میسازد که مدافعینی از این رباط و ساکنان آن حفاظت میکردند. بارزترین نشانهها وجود مسیر قراولها یا «مرد گرد» ها بر فراز دیوارها در بام و روزنهها و تیرکشهای تعبیه شده بر فراز دیوارها است.رباط قِلًی که اخیرا مورد مرمت قرار گرفته، بنایی استوار و مستحکم و بسیار زیبا است . زیبایی آن مرهون خلاقیت و ابتکار معمار هنرمندِ آن در توازن بنا، چیدمانِ سنگها و آرایش برخی فضاها است.📌رباط قِلًی به لحاظ برخورداری از ارزش های فرهنگی و معماری در تاریخ ۱۴۰۳/۹/۲۵ در فهرست آثار ملی و در شهریور سال ۱۴۰۳ به همراه ۵۵ کاروانسرای فاخر دیگر در فهرست یونسکو به ثبت رسیده است.🆔 @labbafkhaniki
پستهای تلگرام — میراث پارت
خبرگزاری میراث آریا - بازگشت به شکوهِ شقایق؛ مرور زیباییهای از دست رفته دشتهای خراسانchtn.ir/photo/1405052501894/%D8%A8%D8%A7%…
جاجیمِ کرمانج؛ بافتهای که خاطره، باور و کوچ را در تاروپود خود نگه داشته است - خبرگزاری میراث آریاchtn.ir/news/1405052501828/%D8%AC%D8%A7%D…
🔷️انعقاد تفاهمنامه همکاری میراثفرهنگی خراسان شمالی با شرکت شهرکهای صنعتی استانمدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان شمالی از انعقاد تفاهمنامه همکاری مشترک با شرکت شهرکهای صنعتی استان خبرداد.به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان شمالی، احمد دیناری در اینخصوص بیان کرد: تفاهمنامه همکاری مشترک روز سهشنبه ۲۰ مردادماه با هدف ایجاد و توسعه زیرساختهای تولیدی، فناورانه و کسب و کار در حوزه صنایعدستی و هنر های سنتی منعقد شد.مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان شمالی در این آیین، توسعه زیرساختهای عمرانی و فناورانه را از مهمترین نیازهای پیش روی فعالان صنایعدستی استان دانست و گفت: انعقاد این تفاهمنامه با شرکت شهرکهای صنعتی، بستر مناسبی برای ساماندهی زنجیره تأمین، رقابتپذیری شرکت های دانشبنیان و توسعه خوشهها و شبکههای کسبوکار در حوزه صنایعدستی فراهم میکند.دیناری با اشاره به ظرفیت مجتمعهای کارگاهی در شهرکهای صنعتی استان افزود: با برنامه ریزی برای راهاندازی و تجهیز خانههای صنایعدستی و خلاق و همچنین مراکز نوآوری، تحقیق و پژوهش، فضای مناسبی برای مشارکت فعالان بخش خصوصی و توسعه صادرات محصولات صنایعدستی استان ایجاد خواهد شد.او تصریح کرد: در قالب این تفاهمنامه، از تحقیقات کاربردی و توسعهای واحدهای صنایع کوچک حمایت شده و با مدیریت تأمین منابع مالی و بهرهمندی از ظرفیت صندوقهای ضمانت سرمایهگذاری، زمینه ورود بیشتر بخش خصوصی به حوزه تولید و تجاری سازی صنایعدستی هموار می شود.بر اساس این تفاهمنامه، طرفین نسبت به سیاستگذاری و برنامهریزی برای توسعه خدمات فناوری و مجتمعهای تولیدی، بسترسازی برای جذب سرمایهگذاری بخش غیردولتی، صدور مجوزهای تولیدی و حمایتی، توسعه بازار و همکاریهای فنی و اقتصادی با سایر استانها و همچنین گسترش صادرات محصولات صنایعدستی اقدام خواهند کرد.✨راههای ارتباطی ما👇🔹️تلگرامt.me/mirasepart🔹ایتاeitaa.com/mirasepart🔹بلهble.ir/mirasepart🔹️روبیکاrubika.ir/visit_nkh🔹️اینستاگرامinstagram.com/nkh_cthh🔹توییتر/Xx.com/Nkhcthh🔹وب سایت🌐 nkchto.ir
🔸همافزایی اتاق بازرگانی و میراث فرهنگی برای رونق گردشگری استان✍به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بجنورد، جلسه کمیسیون گردشگری اتاق بجنورد به ریاست رحمانبردی افروز، رئیس کمیسیون گردشگری، و با حضور دکتر دیناری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان، به همراه جمعی از اعضای کمیسیون و فعالان این حوزه، امروز 24 مردادماه در محل سالن جلسات اتاق بازرگانی بجنورد برگزار شد.در این نشست، رحمانبردی افروز با تأکید بر اهمیت و جایگاه راهبردی گردشگری در توسعه اقتصادی استان، اظهار کرد: اتاق بازرگانی بجنورد آمادگی دارد با برگزاری نشستهای تخصصی، دورههای آموزشی و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود، از فعالان و کنشگران حوزه گردشگری، بهویژه اعضای اتاق، حمایت کند.وی همچنین بر ضرورت استفاده هدفمند از ظرفیتهای اتاق بازرگانی برای توسعه تعاملات، آموزش و توانمندسازی فعالان گردشگری تأکید کرد.در ادامه، سعید کریمی، عضو هیئترئیسه اتاق بازرگانی بجنورد، با اشاره به گستردگی حوزه گردشگری، این بخش را دربرگیرنده زمینههای متنوع و اثرگذار دانست و گفت: خراسان شمالی از ظرفیتها و پتانسیلهای بالقوه فراوانی در حوزه گردشگری برخوردار است که باید با برنامهریزی مناسب و بهرهبرداری بهینه، به فرصتهای بالفعل اقتصادی تبدیل شوند.در این جلسه، فعالان حوزه گردشگری استان نیز دیدگاهها، پیشنهادها و راهکارهای خود را برای خروج این حوزه از رکود و حرکت به سمت رونق و پویایی مطرح کردند. از جمله مهمترین محورهای مطرحشده در این نشست میتوان به استفاده بهینه از ظرفیت بومگردیهای استان، ضرورت ایدهپردازی و نوآوری، برگزاری دورهها و کارگاههای آموزشی، توجه به خردهفرهنگها، آیینها، رسوم، موسیقیهای محلی، رقصهای سنتی و غذاهای بومی اشاره کرد.همچنین بر برندسازی گردشگری استان، طراحی و اجرای کمپینهای تبلیغاتی برای سفر به خراسان شمالی، توسعه گردشگری مبتنی بر اقوام و سنن، برگزاری جشنوارهها و رویدادهای فرهنگی و گردشگری، و تقویت همافزایی میان حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و اتاق بازرگانی تأکید شد.در بخش دیگری از این نشست، مریم محروقی، معاون مجامع و شوراهای اتاق بازرگانی بجنورد، بر استفاده هرچه بیشتر از ظرفیت تشکلهای وابسته به اتاق تأکید کرد و گفت: فعالان گردشگری میتوانند با عضویت در اتاق بازرگانی از ظرفیتهای موجود در حوزه تشکلها، آموزش و پیگیری مطالبات صنفی بهرهمند شوند.همچنین دکتر دیناری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان شمالی، با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه ساماندهی تشکلهای تخصصی، اظهار کرد: بهزودی مجمع عمومی راهنمایان گردشگری استان برگزار و اعضای جدید این بخش بر اساس ساختار و شناسنامه جدید معرفی خواهند شد. همچنین فرآیند تشکیل انجمن حرفهای واحدهای بومگردی و پذیرایی نیز در دستور کار قرار دارد.وی با اشاره به بهرهمندی فعالان گردشگری استان برای نخستینبار از تسهیلات حمایتی و وام، این اقدام را گامی مؤثر در تقویت زیرساختها و حمایت از فعالان این حوزه دانست و پیشنهاد کرد جلسات این کمیسیون بهصورت ماهانه و بر اساس تقویم مشخص و دستور کار تعیینشده برگزار شود.📎لینک پیوستن به کانال ایتا و بله اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بجنوردeitaa.com/bojnourdccimhttps://ble.ir/bojn…
🔻گفتگو ویژه خبرگزاری برنا با مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری گفتگو ویژه خبرگزاری برنا خراسان شمالی به مناسبت روز خبرنگار با دکتر دیناری مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی مشروح کامل گزارش 📌خبرگزاری برنا «خراسان شمالی»@bornakhsh