⭕️ سردرگمی در تهران؛ چرا چندصدایی در لحظات حیاتی خطرناکتر از جنگ است؟🔹در منطق حکمرانی و در لحظات ح…
انتشار: 2026/08/12 13:08 UTCدریافت: 2026/08/12 15:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/12 15:35 UTC
⭕️ سردرگمی در تهران؛ چرا چندصدایی در لحظات حیاتی خطرناکتر از جنگ است؟🔹در منطق حکمرانی و در لحظات حساس تاریخ، «تعیینتکلیفِ شفاف و همراستایی کامل میان تمام ارکان حاکمیت» حیاتیترین عامل برای حفظ بقا، ایجاد بازدارندگی و پیشبرد اهداف ملی است. هنگامی که یک نظام سیاسی فارغ از حواشی، خطمشی مشخصی را مبنا قرار میدهد و تمام ابزارهای سیاسی، اقتصادی و رسانهای خود را دقیقاً در همان راستا هماهنگ میسازد، احتمال موفقیت در سیاستگذاری به حداکثر میرسد.🔸واقعیت این است که منطقه و جهان وارد دورهای از اصطکاکهای خشن و گسترش روزافزون دامنه جنگها شدهاند؛ دنیایی که در آن ابزارهای دیپلماتیک جای خود را به منطق قدرت دادهاند و نمونه عینی آن را در اقدامات، حملات و تهدیدهای نظامی مکرر ترامپ در نقاط مختلف جهان میتوان دید. در چنین شرایطی، هرگونه چندصدایی، شکاف یا ناهماهنگی در داخل یک آسیبپذیری مهلک محسوب میشود و عقلانیت حکمرانی ایجاب میکند تمام ساختار حول یک راهبرد واحد منسجم شود.🔹اما درست در نقطه مقابل این اصلِ بنیادی، ساختار تصمیمگیری و اعلام مواضع در ایران قرار دارد. در حالی که شرایط منطقهای و بینالمللی نیازمند بالاترین سطح از انسجام است، آنچه در عمل دیده میشود چندگانگی عمیق و تضاد در حساسترین پروندههای امنیت ملی است. این شکاف، یک اختلافنظر تئوریک نیست،بلکه در کلیدیترین مسائل روی زمین بروز و ظهور دارد:1️⃣شکل و سطح انتقام و مسئله ترامپ: در حالی که جریانی صراحتاً ایده حذف و هدف قرار دادن ترامپ را هم بهعنوان انتقام لازم و هم ابزاری برای بازدارندگی و مانعشدن از اقدامات تهاجمی مشابه در آینده مطرح میکند، بخش دیگری از بدنه حکمرانی با نفی این الگوی مواجهه، بر عدم ورود به تله درگیری مستقیم، لزوم خویشتنداری و اولویتدادن به مسیرهای دیپلماتیک تأکید دارد.2️⃣راهبرد کلان در قبال حضور یا خروج آمریکا از منطقه: یک جریان صراحتاً «اخراج تمامعیار و فوری نیروهای آمریکایی» را تنها گزینه روی میز میداند، اما در مقابل، صداهایی شنیده میشود که بر امکان «مدیریت تنش»، پذیرش واقعیت حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و حتی تعریف خطوط قرمز مشترک تأکید دارند.3️⃣بازدارندگی دریایی و مسئله تنگه هرمز: در ابزارسازی از شریانهای اقتصادی نیز همین چندگانگی جدی به چشم میخورد؛ گروهی بر لزوم استفاده از کارت بستن تنگه هرمز یا ناامنسازی خطوط انرژی برای ضربه به اقتصاد غرب اصرار میورزند، در حالی که دستهای دیگر این اقدام را ضد حقوق بینالملل تفسیر کرده و صراحتاً مخالف دست زدن به چنین ابزاری هستند.4️⃣درک متضاد از ماهیت منازعه (جنگ وجودی یا تاکتیکی): بنیادینترین شکاف، در فهمِ جنس این نبرد است. طیفی با نگاهی خوشبینانه معتقدند تقابل با غرب، منازعهای مقطعی و تاکتیکی سر پروندههای مشخص (مانند هستهای و منطقهای) است که همچنان از طریق مذاکره و امتیازگیری متقابل قابل حل بوده و آمریکا در نهایت با ایران راه خواهد آمد. اما در مقابل، طیف دیگری عمیقاً باور دارند که موضوع اصلاً سر پروندههای خاص نیست، بلکه با یک «جنگ وجودی» بر سر نظم آینده منطقه و جهان روبهرو هستیم؛ نبردی سرنوشتساز که برنده آن-ایران یا ائتلاف آمریکا و اسرائیل-قدرت مطلق و تعیینکننده منطقه خواهد بود.🔸این عدم تناسب میان تصمیمات و مواضع رسمی، آسیبهای جبرانناپذیری به همراه دارد. نخست آنکه ارسال این سیگنالهای متناقض به بیرون، از سوی طرف مقابل به عنوان انعطاف یا مانور دیپلماتیک تلقی نمیشود، بلکه آن را نشانه سردرگمی و وجود شکاف در مرکز تصمیمگیری دانسته و جرات او را برای محاسبات اشتباه و اقدام تجاوزکارانه بیشتر میکند. دوم آنکه میان «ادبیات رسمی» و «عملکرد اجرایی» گسست جدی وجود دارد؛ در حالی که سخن از شرایط فوقالعاده است، برنامهریزیهای اقتصادی و مقررات مدیریتی کشور همچنان در مدار عادی زمان صلح میچرخند و این ناهماهنگی توان کشور را در لحظه بحران دچار فلج میسازد.🔹از همه مهمتر، آسیب این چندصدایی مستقیماً متوجه افکار عمومی است. جامعهای که روزانه میان اخبار متناقضِ «جنگ» و «مذاکره» معلق میماند، دچار بلاتکلیفی اقتصادی، اضطراب روانی و اتلاف توان ذهنی میشود و عملاً آمادگی خود را برای مواجهه با شرایط اضطراری از دست میدهد. در نهایت نیز، به جای تمرکز بر طراحی سناریوهای جامع آفندی، پدافندی و اقتصادی، بخش زیادی از انرژی کشور صرف خنثیسازی مواضع جناحهای داخلی میشود.🔸تجربه مواجهه با بحرانهای بزرگ نشان میدهد که موفقیت در سیاستگذاری، پیش از هر چیز نیازمند انتخاب یک راهبرد مشخص و ایجاد هماهنگی کامل در تمام اجزا است. در دنیایی که به سمت اصطکاک بیشتر پیش میرود، ابهام در هدف و چندصدایی در اتخاذ تصمیمات، مرگبارترین آسیب برای بازدارندگی و امنیت ملی یک کشور خواهد بود.✍🏻 سجاد عالینژاد🎬 @Mostazafin_TV
