⭕️ چرا مسئله‌های ملی در ایران حل نمی‌شوند؟ (بخش اول)#یادداشت_مستضعفین فراتحلیل یک انسداد حکمرانی در…

⭕️ چرا مسئله‌های ملی در ایران حل نمی‌شوند؟ (بخش اول)#یادداشت_مستضعفین فراتحلیل یک انسداد حکمرانی در پرونده بنزین🔹ریشه اصلی ناکامی در حل مسائل مزمن کشور، یک الگوی تکراری و ساختاری در نظام تصمیم‌گیری است: «عدم شناخت دقیق مسئله» و «ارزیابی نادرست از جامعه هدف».🔸وقتی دستگاه سیاست‌گذاری از تولید داده‌های جامع، تحلیل‌های موشکافانه و سنجه‌های عینی عاجز است یا از مواجهه با پیچیدگی‌های جامعه شانه خالی می‌کند، یک رفتار سه‌مرحله‌ای از خود بروز می‌دهد:1️⃣ کلی‌گویی و ساده‌سازی صورت‌مسئله: ابعاد پیچیده و چندوجهی یک مسئله در چند عدد کلان و فرضیه ساده‌انگارانه خلاصه می‌شود.2️⃣ پاک کردن صورت‌مسئله: به جای درمان ریشه‌ای، نشانه و ظاهر بیماری دستکاری یا سرکوب می‌شود.3️⃣ انتقال بحران: مسئله از بین نمی‌رود، بلکه صرفاً از یک شکل به شکل دیگر یا از یک حوزه به حوزه‌ای دیگر منتقل می‌شود.🔹پرونده سوخت و ناترازی بنزین، آئینه‌ی تمام‌نمای همین انحراف در حکمرانی است.🔸نظام تصمیم‌گیری در مواجهه با پرونده بنزین، گام اول یعنی تعریف صحیح مسئله را کاملاً اشتباه می‌پیماید. به جای آنکه ناترازی حاصلِ «عدم توسعه متناسب و به موقع پالایشگاه‌ها»، «توقف توسعه CNG»، «تولید خودروهای پرمصرف و فاقد استاندارد»، «فرسودگی شدید ناوگان»، «ضعف ساختاری حمل‌ونقل عمومی» و «قاچاق و گم شدن حجم قابل‌توجهی از سوخت در شبکه توزیع» دیده شود، صورت‌مسئله به ساده‌ترین شکل ممکن تقلیل داده می‌شود: «مردم زیاد بنزین مصرف می‌کنند چون بنزین ارزان است.»🔹این مقصرسازی بی‌جهت مردم، خشت اول دیوار کجی است که سیاست‌گذار را به سمت تجویز نسخه‌های یک‌طرفه و شوک‌آور سوق می‌دهد؛ بدون آنکه پاسخ دهد چرا حسابداری فیزیکی بنزین (لیتر به لیتر از پالایشگاه تا باک) روشن نیست، چرا جلو قاچاق گرفته نمی‌شود، اصلاً مشخص نیست کدام نقاط و گروه‌ها دقیقاً پرمصرف‌اند و کجاها می‌توان مصرف را بدون آسیب به زیست روزمره و معیشت مردم کاهش داد، و در نهایت چرا هزینه عقب‌ماندگی در سمت عرضه و کیفیت صنعت، باید مستقیماً بر دوش مصرف‌کننده نهایی بار شود.🔸وقتی صورت‌مسئله این‌گونه غلط و سطحی تعریف می‌شود، راهکارهای برآمده از آن نیز پیش از اجرا محکوم به شکست‌اند. این یک قاعده ساده در حکمرانی است: «طبیبی که درد را اشتباه تشخیص دهد، هر نسخه‌ای بنویسد نه تنها بیمار را درمان نمی‌کند، بلکه به رنج او می‌افزاید.» وقتی سیاست‌گذار ابعاد واقعی یک عارضه را درک نکرده و نشانه‌ها را به جای ریشه‌ها نشانه می‌گیرد، دست به ساده‌سازی زده و راهکارهایی ارائه می‌دهد که در بهترین حالت، صرفاً پاک کردن صورت‌مسئله است. در این الگوی معیوب، مشکل اصلی حل نمی‌شود؛ بلکه تنها از شکلی به شکل دیگر تغییر چهره داده و از حوزه‌ای به حوزه دیگر منتقل می‌شود.🔴 پی‌نوشت: (ادامه دارد... در بخش بعد، سه طرح اخیر رئیس سازمان بهینه‌سازی انرژی (اسماعیل سقاب اصفهانی) و استدلال غلط قیاس بنزین با «کمبود شیر در دهه ۶۰» را به نقد می‌کشیم.)✍🏻سجاد عالی نژاد🎬 @Mostazafin_TV