"اول و اخر یار""تاریخچه و تجلیات حضرت شاه حیاسو سلطان جلال الدین حیدر "در سیرِ تحولاتِ تاریخی و عرف…
انتشار: 2026/07/09 16:37 UTC
"اول و اخر یار""تاریخچه و تجلیات حضرت شاه حیاسو سلطان جلال الدین حیدر "در سیرِ تحولاتِ تاریخی و عرفانیِ خاندانهایِ اهل حق، پس از آخرین تجلیِ ذاتِ حق در وجودِ مبارک «حضرت شاه ویسقلی» در روستای درزبانِ منطقه شاهو (در منزل پیر قنبر درزبانی، معروف به پیر قنبر شاهویی)، خاندان «شاه مهمان» پدید آمد. حضرت شاه ویسقلی پیش از پایانِ دوره خویش، یاران را به ظهورِ دو خاندانِ بزرگ بشارت داده بودند که عبارتاند از: «حضرت محمدشاه» (محمدبگ) و «حضرت شاه حیاس».تجلیات حضرت شاه حیاسپیش از ظهور «شاه حیاس ثانی»، جلوه ذات حق در منطقه تانِ هندوستان در کسوتِ «حضرت شاه سید جلالالدین حیدر» نمایان گشت. ایشان که به «مردِ حقانی» شهرت داشتند، با احیای طریقت، حقیقت را بر مردمان آشکار ساختند. اما به سببِ عناد و کوتهفکریِ عوامِ روزگار که نام بردن از آن حضرت را برنمیتافتند و موجبِ آزارِ پیروان میشدند، ایشان به سوی ایران هجرت نمودند. حضرت سید جلالالدین در ایران، بنیادِ طریقت را مستحکم ساختند و مردمان را به راهِ ولایت دعوت فرمودند.ایشان در ادامهی مسیر، حقیقتِ خویش را بر پیر قنبر شاهویی آشکار ساختند. پیر قنبر که پیشتر به امرِ حضرت شاه ویسقلی، مأمور به حفظِ اسرارِ ذاتِ شاهی بود، حقیقتِ نهایی را در وجودِ «شاه حیاس ثانی» مشاهده کرد. سرانجام، حضرت شاه حیاس ثانی (سید جلالالدین حیدر) در منطقهای میان اسلامآباد غرب و کرند، موسوم به «توهِ حیاس»، از دیدهها پنهان گشتند و غیبت ایشان، مطابق با بشاراتِ کلامِ پردیوری و وعدههای پیشینِ حضرت، رخ داد.تبارشناسی و جایگاه«شاه حیاس اول» فرزندِ شیخ عیسی بساکانی، و مظهرِ شیخ عیسی برزنجهای است. در توصیف جایگاه ایشان، کلامِ منظوم چنین میفرماید:«ذاتِ یکتایش ها وستن او تان» (ذاتِ یگانهاش در آن جایگاه نمودار است).امروزه آستانِ مقدسِ حضرت شاه حیاس در منطقه «وردک» از توابعِ استان موصل در کشور عراق، مأمنِ عارفان و زیارتگاهِ عاشقانِ حضرت حقتعالی است.@motaeeal