🔥 پرویز خسروانی؛ از باشگاه تاج و ژاندارمری تا پروندههای زمین، قدرت و ارتباطات تشکیلاتی🔎 پرویز خسرو…
انتشار: 2026/08/19 11:54 UTCدریافت: 2026/08/21 09:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/21 09:50 UTC
🔥 پرویز خسروانی؛ از باشگاه تاج و ژاندارمری تا پروندههای زمین، قدرت و ارتباطات تشکیلاتی🔎 پرویز خسروانی چه کسی بود و چرا پرونده او اهمیت دارد؟پرویز خسروانی، متولد ۱۳۰۱ تهران، تنها یک نظامی بلندپایه یا بنیانگذار باشگاه تاج نبود. او در دوره پهلوی به مناصبی چون معاونت ژاندارمری، آجودانی محمدرضا پهلوی، معاونت نخستوزیری و ریاست سازمان تربیت بدنی رسید. اما مجموعه اسنادی که درباره او منتشر شده، تصویری بسیار گستردهتر و مناقشهبرانگیزتر از این چهره ارائه میکند.🟥 ازدواجی که به یک شبکه تشکیلاتی گره خوردیکی از مهمترین بخشهای پرونده خسروانی، ازدواج او با ملیحه نعیمی از خانوادهای بهائی است. در اسناد نقلشده از ساواک، گزارشهایی درباره گرایش محرمانه خسروانی به بهائیت و حتی تشکیل جلسات یک «لجنه» در منزل او آمده است. در همین گزارشها از حضور افرادی مانند عطاءالله خسروانی، دکتر راسخ و دکتر ایقانی و ارتباط این مجموعه با سپهبد عبدالکریم ایادی سخن گفته شده است.نکته قابل توجه آن است که مطابق یکی از همین گزارشها، قرار بوده وابستگی مذهبی خسروانی به دلیل موقعیت نظامی و اداری او از محدوده خصوصی فراتر نرود. این ادعا، در صورت ارزیابی تاریخی اسناد مربوط، موضوع «شبکه غیرعلنی نفوذ» را به یکی از مهمترین محورهای مطالعه پرونده تبدیل میکند.⚠️ خانواده نعیمی؛ بهائیت، لندن و گزارشهای اطلاعاتیاسناد منتشرشده ادعاهای مهمتری نیز درباره عبدالحسین نعیمی، پدر همسر خسروانی، مطرح میکنند؛ از سابقه کار در سفارت انگلستان تا ارتباط با محافل سیاسی و اطلاعاتی بریتانیا. در یکی از گزارشهای ساواک حتی از ارتباط ملیحه نعیمی با دیپلماتهای انگلیسی و آمریکایی و سفرهای او به اروپا، انگلستان، واشنگتن و کانادا سخن رفته است.این موارد، گزارشهای دستگاه امنیتی وقتاند و برای تبدیلشدن به حکم قطعی تاریخی باید مستقلاً راستیآزمایی شوند؛ اما نفس وجود چنین گزارشهایی در پرونده یک مقام بلندپایه نظامی، ارزش بررسی تاریخی ویژهای دارد.💰 بیش از ۲۰۰ ملک؛ پروندهای که از تهران فراتر رفتشاید تکاندهندهترین قسمت پرونده، حجم گزارشهای مربوط به زمین و املاک خسروانی باشد.در متن، مواردی از تصرف یا منازعات مربوط به اراضی در کرج، حصارک، مجیدیه، ونک، طرشت، رستمآباد، نازیآباد، دروس و نقاط دیگر فهرست شده است؛ از قطعات چند هزار متری تا زمینهای چند ده هکتاری.حسین فردوست مدعی است پس از دستور تحقیق درباره داراییهای خسروانی و خانوادهاش، گزارشی تهیه شد که املاک و تأسیسات آنان در سراسر کشور را در بیش از ۲۰۰ مورد فهرست میکرد؛ به گفته او در مراکز استانها، شهرستانها و حتی برخی بخشها املاک ثبتشده وجود داشت و تهران نیز شامل دهها ملک بود.🚨 وقتی گزارش به شاه رسید...یکی از نکات قابل تأمل در اسناد آن است که بنا بر حاشیه یک گزارش، موضوع زمینهای خسروانی به شاه نیز ارائه شد، اما دستور پیگیری یا اقدام قانونی صادر نشد.اگر این گزارش را در کنار نفوذ خسروانی در ژاندارمری و ارتباطات او با دربار قرار دهیم، پرسش مهمی شکل میگیرد: قدرت سیاسی و نظامی تا چه اندازه میتوانست مانع برخورد با تخلفات منتسب به یک مقام حکومتی شود؟🎲 از اعمال نفوذ تا گزارشهای قاچاق و قمارپرونده فقط به زمین محدود نمیشود. متن منتشرشده مجموعهای از گزارشهای ساواک درباره اعمال نفوذ اداری، تهدید مخالفان، دخالت در انتصابات، قاچاق کالا، ارتباط با قاچاقچیان مواد مخدر و جلسات سنگین قمار را نیز گرد آورده است.در یکی از گزارشها حتی از همکاری خسروانی با یک قاچاقچی معروف برای ورود تریاک سخن گفته شده و گزارشهای دیگری از آزادکردن قاچاقچیان و دریافت رشوه حکایت دارند. اینها نیز اتهامات مندرج در اسناد امنیتیاند و باید با همین وصف خوانده شوند، نه بهعنوان احکام قضایی اثباتشده.🔥 خسروانی و ۲۸ مرداد؛ باشگاه تاج فقط باشگاه فوتبال بود؟بخش سیاسی پرونده نیز کماهمیت نیست. فردوست مدعی است خسروانی از ظرفیت باشگاه تاج و گروهی از ورزشکاران و چهرههای خیابانی برای فعالیت سیاسی استفاده میکرد و در جریان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ باشگاه او به محل تجمع نیروهای مخالف مصدق تبدیل شد.🟥 از ۱۵ خرداد تا روابط ایران و اسرائیلدر سند دیگری، نامهای به تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۴۲ از سوی یک محفل بهائی خطاب به خسروانی نقل شده که از عملکرد او تمجید میکند. بررسی نسبت این نامه با وقایع خونین ۱۵ خرداد و جایگاه خسروانی در ژاندارمری، از بخشهای حساس این پرونده تاریخی است.در ادامه نیز اسنادی درباره مبادلات ورزشی ایران و اسرائیل مطرح میشود. خسروانی در مقام مدیر باشگاه تاج و سپس مسئول ورزشی کشور، در رفتوآمد تیمهای ورزشی میان ایران و اسرائیل نقش داشت؛ آن هم در دورانی که روابط تهران و تلآویو گسترده اما از نظر سیاسی حساس و عمدتاً غیرعلنی بود.🔖 اصل مقاله
