شبی یک سرگذشت امشب جوادخان قهرمان شهر گنجهشهر گنجه در جنگهای ایران و روس یکی از مناطق حساس واز موقع…
انتشار: 2026/06/28 19:56 UTC
شبی یک سرگذشت امشب جوادخان قهرمان شهر گنجهشهر گنجه در جنگهای ایران و روس یکی از مناطق حساس واز موقعیت خاصی برخوردار بوده است ، فرمانده قوای روس درمنطقه قفقازیک افسر جنگ دیده وبیرحم بنام (سی سیانف) بوده است، او تصمیم میگیرد که شهر گنجه که تعدادی از اهالی آن شهر از ارامنه بوده اند تصرف نماید حاکم شهر درآنموقع شخصی بنام( جواد خان زیاد لوی قاجار)بود هنگامی که متوجه حرکت نیروهای روس میشود نامه به فتحعلیشاه نوشته تقضای کمک میکند ولی شاه خسیس از دادن کمک خود داری میکند ، فرمانده روس با نوشتن نامه از جوادخان میخواهد تسلیم شود بین این دونفر چندین نامه رد وبدل میشود( این نامه ها موجود است وبسیار پر محتوا )جواد خان از کمک ایران ناامید شده خود تصميم به مقاومت میگیرد این نکته را باید عرض کنم چون جوادخان مرد منصفی بوده برای وصول خراج شهر به مردم شهر فشار نمی آورده برای همین شاه و درباريان از این مرد خوششان نمی آمده شاید هم یکی از دلایل نفرستادن کمک همین موضوع بوده است ، جواد خان با سپاهیانش دربیرون شهر درمقابل روسها مشغول به جنگ شدند درآن شب سرنوشت ساز عده زیادی از ارامنه خیانت نموده با ترک از اردوی جواد خان خودشانرا به نیروهای روس میرسانند ، جوادخان ونیروهایش بناچار بداخل قلعه رفته آماده دفاع میشوند. شب پرده سیاهش را بر سرتاسر گسترده ومردم درفکر بر گذاری عيد قربان بودند، بناگاه بدستور سی سیانف روسها با گذاردن نردبان های بلند از تمامی قسمتهای قلعه دست به حمله زده تا خود را بدرون قلعه برسانند ولی ایرانیان جان برکف با تمامی قوا مقاومت نموده و روسها را با دادن تلفات زیاد واداربه عقب نشینی می نمایند ، ولی درتاریخ دوازدهم دیماه (۱۱۸۳)روسها مجدد دست به حمله سختی زدند ، اینبار دشمنان هدفشان گرفتن پله های منتهی به درب قلعه بود که باز با جانبازی دلیران ایرانی مجبور به بازگشت شدند ولی از طرف دیگه با حمله شدیدی که انجام گرفت علی رغم مقاومت شجاعانه که نیروهای جوادخان انجام دادند روسها توانستند به برج های اصلی قلعه دست پیداکنند بناچار جنگ به درون قلعه کشیده شد جواد خان با دوپسرش تقی وحسن و دو برادرش محمود وباقر با تمامی دوهزارنفر افرادش همگی کشته شدند خود جواد خان با گلوله ای که یکی از افسران روس شلیک کرده بود کشته شد ولی بنقلی باگلوله ارامنه کشته شده است ، آنان توانستند با مرگ قهرمانانه شان برگی زرینی به کتاب تاریخ پر افتخار کشورمان بیفزایند، پس از سقوط گنجه ژنرال سی سیانف دستور داد پیکر جوادخانرا پیدا نماید ولی موفق به اینکارنشدند هنگامی که صدای گریه بانوان از قسمت فوقانی قلعه شنیده شد سی سیانف بدن سمت رفت همسر جوادخان باشمیشر به او حمله کرد اگر محافظان او نبود قطعا کشته می شد .جنایاتی که روسها پس از تسخیر شهر انجام دادند درتاریخ آنشهر بی سابقه بوده ۱۷ هزار اهالی شهر را به اسارت بردند واموالشان بغارت رفت.سالها از این واقعه گذشت تااینکه دراوایل دهه ۱۹۶۰ هنگام تسطیح صحن مسجد جامع به صندوق بتنی برخوردند که با خواندن عبارت اینجا محل دفن جوادخان است یک باردیگر نام این قهرمان بر سر زبانها افتاد . کاظم مزینانی تامطلبی دیگربدرود *ماخذ*تاریخ جنگهای ایران و روس محمد صادق وقایع نگار *اهنگ سروش ص۸۰*مجموعه اسناد تاریخی قفقاز ج۲ص۵۹۲*سالهای زخمی دکتر مراغه ای قسمت سقوط گنجه*@naghmehayefaribaei

